Ortadoğu
Suudi Arabistan, Lübnan ekonomisini tüketiyor
Lübnan ve Suudi Arabistan arasındaki ticari ilişkiler, 2021’den bu yana Riyad lehine tek taraflı bir hal aldı. Suudi Arabistan’ın Lübnan ürünlerine ithalat yasağı getirmesine rağmen Lübnan’ın ithalatı sürdürmesi, ticaret açığını 8 kat artırarak ülke ekonomisinden 2 milyar dolarlık döviz çıkışına yol açtı.
Lübnan ve Suudi Arabistan arasındaki ticari ilişkiler, 2021 yılından itibaren Suudi Arabistan lehine tek taraflı bir yapıya büründü.
Riyad yönetiminin Lübnan menşeli ürünlere ithalat yasağı getirmesine rağmen Lübnan’ın Suudi Arabistan’dan mal alımını sürdürmesi, ticaret açığının yaklaşık 8 kat artmasına yol açtı.
Lübnan Gümrük İdaresinin verilerine göre bu durum, 2021-2025 yılları arasında ülkeden yaklaşık 2 milyar dolarlık döviz çıkışına neden oldu.
Bu süreç, Lübnan’ın modern tarihindeki en büyük iktisadi ve mali krizi yaşanırken, ülkedeki yetkili makamların ulusal çıkarlardan kopuk hareket ettiğine ve planlı bir dış politika izlemediğine işaret ediyor.
Ticaret açığı 8 kat büyüdü
El-Ahbar gazetesinin aktardığı Lübnan Gümrük İdaresi verilerine göre, 2016-2021 döneminde yıllık ortalama 108 milyon dolar olan ticaret açığı, 2024’te 885 milyon dolara fırladı.
Lübnan’ın Suudi Arabistan’a ihracatı 2016-2021 arasında yıllık ortalama 218,2 milyon dolar seviyesindeyken, 2022-2025 döneminde bu rakam yıllık 415 bin dolara kadar geriledi.
Buna karşılık, Lübnan’ın Suudi Arabistan’dan ithalatı 2016’daki 317 milyon dolarlık seviyeden 2024’te 886 milyon dolara çıkarak zirve yaptı.
İlişkilerdeki kırılma, Nisan 2021’de Suudi Arabistan’ın Lübnan’dan gelen bir nar sevkiyatında Captagon hapları ele geçirmesiyle başladı.
Bu olayın ardından Riyad, Lübnan’dan meyve ve sebze ithalatını askıya aldı ve o tarihten bu yana Lübnan’ın bu ülkeye ihracatı fiilen durdu.
Siyasi nedenler misillemeyi engelliyor
Lübnan’ın Suudi Arabistan’dan ithal ettiği ürünlerin başında petrol türevleri geliyor. Sadece mazot ithalatı, 2024’te toplam 886 milyon dolarlık ithalatın yüzde 72’sini oluşturdu.
Lübnan ayrıca, yerli üretimi olmasına rağmen Suudi Arabistan’dan süt ve peynir gibi gıda ürünleri de ithal ediyor.
Lübnan, 1998’de yürürlüğe giren ve üye ülkeler arasında gümrük vergilerinden tam muafiyet öngören “Büyük Arap Serbest Ticaret Bölgesi” anlaşmasının bir parçası.
Suudi Arabistan’ın ithalatı durdurması bu anlaşmanın ihlali anlamına gelirken, Lübnan’ın bu karara misilleme yapmaması dikkat çekiyor.
Bu hareketsizliğin arkasındaki temel nedenin, Suudi Arabistan’ı hiçbir şekilde kışkırtmamayı amaçlayan siyasi bir tutum olduğu belirtiliyor.