Tayvan’ın güvenlik konseyi sessizce Çin stratejisinin mimarı haline geliyor

Tayvan Ulusal Güvenlik Konseyi “savunma ve dayanıklılık” reformlarını yönlendiriyor, diplomasiyi yürütüyor. Bu yönüyle Çin stratejisinin mimarı olarak görülüyor.

“Devlet içinde devlet” olarak görülen Tayvan Ulusal Güvenlik Konseyi (NSC), adanın Çin’e karşı eylemlerini koordine etmede sessizce daha büyük ve daha kapsamlı bir rol üstleniyor.

NSC’de daha önce üst düzey görev yapmış bir yetkili, üç farklı hükümetten yetkililer ve konuya yakın çok sayıda kaynak, kurumun asimetrik savaş kabiliyetleri oluşturmayı ve “toplumun tamamının” dayanıklılığını artırmayı amaçlayan askeri ve sivil savunma reformlarının başlıca politika mimarı olduğunu anlattı.  Nikkei Asia’ya konuşan kaynaklara göre NSC aynı zamanda bakanlıklar arasındaki koordinasyonu sağlıyor ve Taipei’ye uluslararası desteği güçlendirmek amacıyla perde arkasında kritik diplomatik faaliyetler yürütüyor.

Nikkei Asia’nın edindiği bilgilere göre, Yediler Grubu’nun (G7) büyük güçleri ile Avrupa ülkelerinden yetkililer NSC ile iletişim ve işbirliğinin daha fazla artırmaya yöneliyor.

Tayvan yalnızca Pekin tarafından değil, Birleşmiş Milletler ve bağlı devletler tarafından da Çin’in resmi bir parçası olarak kabul ediliyor. Ancak ABD de Tayvan’ın Çin’in bir parçası oldugunu resmi olarak kabul etmesine rağmen adadaki ayrılıkçı eğilimleri desteklemeyi ve Pekin’e karşı bir koz olarak kullanmak üzere adayı silahlandırmayı sürdürüyor. Çin bu eylemler karşısında defalarca ada ile yeniden birleşme hedeflerini tekrarladı.

NSC, Cumhurbaşkanlığı Ofisi bünyesinde faaliyet gösteriyor ve başkanlığını Lai Ching-te yürütüyor. İktidardaki Demokratik İlerici Parti’nin ağır toplarından Genel Sekreter Joseph Wu, kurumun operasyonlarını yönetiyor. Üyeler arasında kilit bakanlıkların başkanlarının yanı sıra askeri ve istihbarat kurumlarının yöneticileri de yer alıyor.

Ulusal Savunma Bakanlığı askeri konulardan sorumlu olsa da, Tayvan’ın büyük ölçüde konvansiyonel bir güçten daha büyük bir düşmanla savaşmak üzere tasarlanmış asimetrik savunma stratejisine geçişi, cumhurbaşkanlığı düzeyinde yönlendirme gerektiriyor. National Bureau of Asian Research’te misafir olmayan araştırmacı olarak görev yapan Tristan Tang Nikkei Asia röportajında bunu şöyle açıklıyor:

“NSC önemli çünkü cumhurbaşkanının bu politikayı geliştirmesine ve koordine etmesine yardımcı oluyor, savunma bakanlığının bunu nasıl uyguladığını izliyor ve müdahale gerektirebilecek sorunları tespit ediyor.”

Tang, özellikle insansız hava araçlarına ağırlık veren silahlı kuvvetlerin asimetrik dönüşümünden söz ederek şöyle devam etti:

“Ordular doğaları gereği muhafazakâr kurumlardır. Bu nedenle NSC’den gelen siyasi otorite, büyük savunma reformlarını ileri taşımada önemli olabilir.”

Nikkei Asia’ya konuşan eski üst düzey bir NSC yetkilisine göre, son on yılda güvenlik ile geleneksel olarak başbakan ve kabinesinin görev alanına giren dış ve iç politika arasındaki sınırlar bulanıklaştıkça NSC’nin rolü de genişledi. Örneğin uluslararası ticaret stratejileri ile teknoloji kısıtlamaları, Tayvan’ın dış ve güvenlik politikalarıyla giderek daha fazla iç içe geçiyor.

Eski NSC üyesi, “NSC, güvenlik, istihbarat ve politika yapımının temel yürütme gücü haline geldi” dedi. Kurumun, cumhurbaşkanından aldığı yetki sayesinde bakanlıklar arasındaki politikaları yönlendirme, önceliklendirme ve koordine etme gücüne sahip olduğunu vurguladı.

Kimliğinin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir G7 ülkesi hükümet yetkilisi ise NSC’nin deniz güvenliğinin güçlendirilmesine katkısını övdü. Yetkili, doğrudan askeri saldırının altında kalan “gri bölge” tehditleriyle başa çıkmak için kısa süre önce açıklanan yeni koordinasyon mekanizmasına işaret etti.

G7 yetkilisi, “NSC’nin rolü koordinasyonu geliştirmek” dedi ve daha büyük bir rakibe karşı koyabilmek için “tek takım olarak çalışmak zorundasınız” diye vurguladı.

Ancak Batılı bir yetkili daha az iyimserdi. NSC ve hükümetin asimetrik savunma ve sivil savunma reformlarını acilen hızlandırması ve askeri yapı içerisindeki ataleti aşması gerektiği uyarısında bulundu.

“Aciliyet gerektiren konu, düşünce kuruluşu tarzı tartışmalar yürütmek değil, silahlı kuvvetlerdeki değişiklikleri uygulamaktır.”

Bu eylemlere karşı Pekin, Asya’daki en büyük askeri yığınağı gerçekleştirirken Tayvan’ın uluslararası hareket alanını daraltıyor ve “ayrılıkçı” Lai yönetimini zayıflatmaya çalışıyor.

İngiliz milletvekili ve eski Güvenlik Bakanı Tom Tugendhat, Tayvan NSC’sinin Pekin’e verilen karşılıkta oynadığı rolü vurguladı, koordinasyon olmaması halinde Tayvan’ın “anlamlı bir karşılık verilmeden önce Pekin tarafından bölünüp ezileceği” uyarısında bulundu.