Çin Trump’ın gümrük vergilerine nasıl karşılık verecek?

Goldman Sachs, Washington’un Çin’den ithal edilen mallara uygulanan gümrük vergilerini %10 daha artırma tehdidini yerine getirmesi halinde Çin’in ABD’ye karşı misilleme gümrük vergileri uygulayabileceğini öngördü.

Bu arada South China Morninh Post’a konuşan analistler, Pekin’in ihracatçılarını salı günü yürürlüğe girecek olan son ABD gümrük vergilerinden korumak için kısasa kısas vergileri daha geniş kapsamlı ekonomik önlemlerle destekleyebileceğini söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, Çin’in yasadışı uyuşturucu fentanil yapımında kullanılan maddelerin Amerika’ya ulaşmasını engelleyemediği gerekçesiyle, geçen ay yaptığı benzer bir hamlenin ardından, Çin’den ithal edilen tüm ürünlere uygulanan gümrük vergilerini %10 daha artıracağını duyurdu.

Hong Kong’daki Pinpoint Asset Management’ın başkanı ve baş ekonomisti Zhang Zhiwei, Pekin’in Çinli ihracatçıların durumla başa çıkmasına yardımcı olmak için geçen yılki ekonomik teşvik politikalarını genişletmeye karar verebileceğini söyledi.

Zhang, Çinli kanun yapıcıların, Çin’in yılın en önemli siyasi toplantılarından biri olan bu haftaki “iki toplantı” sırasında 2025 mali açığını yüzde 4’e yükseltebileceğini tahmin etti. Zhang, ihtiyaç duyulması halinde hükümet harcamalarının artırılmasına izin vermek için açığın daha sonra tekrar yukarı doğru revize edilebileceğini de sözlerine ekledi.

İspanyol finansal hizmetler şirketi BBVA’nın baş ekonomisti Dong Jinyue, Pekin’in ayrıca “ABD ithalatına uygulanan gümrük vergilerini seçici olarak artıracağını” söyledi.

Çin’in Global Times gazetesi, pazartesi günü “güvenilir haber kaynaklarına” dayandırdığı haberinde Pekin’deki yetkililerin Amerikan tarımsal gıda ürünlerine yönelik gümrük vergileri de dahil olmak üzere misilleme önlemleri üzerinde çalıştığını belirtti.

Goldman Sachs, Çinli yetkililerin kritik minerallerin ihracat kontrollerine de “daha fazla eğilebileceğini” söyledi. Çin, Aralık 2023’ten bu yana bu kontrolleri artırdı.

Ticaret savaşı devam

Analistler, arka arkaya gelen tarife artışlarının, bir dizi ekonomik sorunu çözmek için Çin-ABD müzakerelerinin bir turunun habercisi olabileceğini söyledi. Dong’a göre ABD, Trump ile Xi Jinping arasında haziran ayında yapılacak olası bir görüşme öncesinde gümrük vergilerini artırmaya devam edebilir.

Pazartesi günü düzenlenen basın brifinginde olası karşı tedbirler sorulduğunda Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian “ticaret savaşlarının ve gümrük vergisi savaşlarının kazananı olmaz” yanıtını verdi. Her türlü endişenin görüşmeler yoluyla çözülmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.

Uzmanlar, dünyanın en büyük ikinci ekonomisinin bel kemiği olan Çinli ihracatçıların, ABD’nin yeni bir gümrük vergisi artışıyla başa çıkmak için kendi stratejilerine sahip olduğunu söyledi.

Hollandalı finansal hizmetler şirketi ING’nin Büyük Çin baş ekonomisti Lynn Song, oyuncak ve elektronik parçalar gibi ürünlerin nakliyecilerinin ABD pazarında vazgeçilmez olabileceğini, yani Amerikalı ithalatçıların tarifelerin “maliyetini absorbe edebileceğini” söyledi.

Song, “Genellikle tüm ithalatın sihirli bir şekilde başka bir yerden temin edilebileceği veya yurt içinde üretilebileceği gibi yanlış bir varsayım var, ancak birçok niş mal için bu kesinlikle zaman alacaktır” dedi.

Song, bazı Çin ihracatlarının ABD tarifelerinden kaçınmak için başka ülkeler üzerinden yönlendirildiğini ve “bu tür ihracat yeniden yönlendirmelerinin, tarife oranları daha da artırıldıkça muhtemelen artacağını” sözlerine ekledi.

Çin Amerikan pazarına bağımlılığı azaltmaya çalışıyor

Geçtiğimiz altı yıl içinde Vietnam ve Meksika, Çinli üreticilerin mallarına değer katarak ABD pazarına yeniden gönderdikleri merkezler haline geldi.

Zhang, Çinli ihracatçıların, Trump’ın adil olmayan ticaret uygulamaları olarak nitelendirdiği uygulamalar nedeniyle Çin’e karşı bir ticaret savaşı başlattığı 2018’den bu yana Amerikan pazarına bağımlılıklarını azaltmaya çalıştıklarını söyledi.

Trump’ın ilk döneminde Çin’den yapılan ithalata uygulanan gümrük vergileri bazı kategorilerde %25’e kadar ulaşmıştı.

Çin’in toplam ihracatı 2024 yılında bir önceki yıla göre yüzde 5,9 artarak 3,58 trilyon ABD dolarına ulaşırken, ABD’ye yapılan sevkiyatlar bu miktarın yüzde 15’inden azını oluşturdu.

10 üyeli Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) 2023 yılında Çin’in en büyük ihracat pazarı olarak ABD ve Avrupa Birliği’ni geride bırakırken, Çin’in ASEAN’a ihracatı geçen yıl yüzde 12 daha arttı.

Singapur’daki ISEAS-Yusof Ishak Enstitüsü’nde kıdemli araştırmacı olan Jayant Menon, yüksek gümrük vergileri nedeniyle ABD’de rekabet gücünü kaybeden Çinli ihracatçıların, eninde sonunda ABD’nin diğer ülkelere uyguladığı vergilerle oyun alanını dengeleyebileceğini söyledi.

Trump ayrıca salı gününden itibaren Kanada ve Meksika’dan gelen mallara yüzde 25 gümrük vergisi uygulamayı planlıyor. Hükümeti ayrıca, Trump’ın ABD’den yapılan sevkiyatları aşırı vergilendirdiğine inandığı ülkelerden yapılan ithalata yönelik karşılıklı tarifeleri de araştırıyor.