Trump’ın ‘Barış Kurulu’ ertelendi: İsrail’in şartları ve Filistin içi anlaşmazlıklar süreci tıkadı

ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’nin yönetimini devralacak “Barış Kurulu”nu ilan etmesi beklenirken, açıklamanın ertelenmesi ve Filistinli gruplar arasındaki derin görüş ayrılıkları süreci çıkmaza sokuyor. İsrail’in silahsızlanma dayatması ve Filistin Yönetimi’ni devre dışı bırakma çabası, ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına geçişin önündeki en büyük engel olarak duruyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Gazze Şeridi’nin idaresini üstlenmesi planlanan “Barış Kurulu”nun duyurusunu erteledi.

Trump’ın bizzat başkanlık edeceği ve Bloomberg’in aktardığına göre çoğunlukla devlet ve hükümet başkanlarından oluşacak kurulun üyeleri, bu hafta sonu açıklanabilir.

Trump’ın 20 maddelik planı çerçevesinde yeniden imar sürecini yönetmesi hedeflenen bu yapıya dair belirsizlik sürerken, Hamas heyeti Kahire’de Mısırlı yetkililerle bir araya geliyor.

Görüşmelerin ana gündem maddesini, Gazze’yi yönetecek teknokratlar komitesinin oluşturulması oluşturuyor.

Filistin iç siyasetinde uzlaşı sağlanamadı

Ancak hem uluslararası planlar hem de iç dinamikler açısından süreç sancılı ilerliyor.

El-Ahbar gazetesine konuşan kaynaklara göre, uluslararası ve bölgesel aktörlerin yanı sıra Filistinli gruplar arasında da derin görüş ayrılıkları bulunuyor.

Kaynaklar, Fetih ve Hamas hareketlerinin komitenin oluşumu veya önerilen isimler üzerinde henüz bir anlaşmaya varamadığını belirtiyor.

Filistinli gruplar, geçtiğimiz ekim ayı sonunda Filistin Yönetimi Sivil İşler Bakanı ve FKÖ Yürütme Kurulu Sekreteri Hüseyin el-Şeyh ile yaptıkları görüşmede önerilen isimlerin listesini sunmuştu.

O dönemde ikinci bir toplantı yapılması konusunda mutabık kalınsa da bu görüşme defalarca ertelendi.

İsrail süreci yokuşa sürüyor: İkinci aşama tehlikede

İdari komite konusundaki Filistin içi anlaşmazlıklar, anlaşmanın uygulanmasının önündeki tek engel değil. İsrail, sürecin ikinci aşamasına geçişi zorlaştıran yeni şartlar öne sürüyor.

Tel Aviv yönetimi, bu geçişi Gazze’deki son İsrailli esirin cenazesinin teslim edilmesine ve direnişin silahsızlandırılmasına bağlıyor.

Direniş grupları ise bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını içeren net bir siyasi ufuk sunulmadan silah bırakmayı kesin bir dille reddediyor.

Buna ek olarak İsrail, Filistin Yönetimi’nin Gazze’nin idaresinde herhangi bir rol oynamasını veto ediyor.

İsrail’in planı, kurulacak idari komitenin yetkilerini sadece hizmet sektörüyle sınırlı tutmak; yeniden imar ve Gazze’nin siyasi geleceği gibi kritik dosyalarda bu komiteye söz hakkı tanımamak üzerine kurulu.

Filistin Yönetimi’nden “Yüzyılın Anlaşması” uyarısı

Filistin Yönetimi ise Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ve Filistin Ulusal Konseyi’nin siyasi ve idari çerçevesi dışında faaliyet gösterecek her türlü idari yapıya karşı tavizsiz bir tutum sergiliyor.

Ramallah yönetimi, idari komitenin Muhammed Mustafa başkanlığındaki Filistin hükümetinin bir aracı olarak çalışmasını öneriyor.

Bu doğrultuda, İsrail’in kırmızı çizgilerine rağmen ABD yönetimini ikna etmek amacıyla Arap dünyasında kamuoyu oluşturmaya çalışıyor.

Hüseyin el-Şeyh’in geçen hafta gerçekleştirdiği Kahire ziyareti ve öncesinde Suudi Arabistan ile Katar’da yapılan görüşmeler bu stratejinin bir parçası.

Filistinli yetkililer, İsrail’in projesinin Gazze’yi Batı Şeria’dan tamamen koparmayı hedeflediğini ve “Yüzyılın Anlaşması”nı daha ağır şartlarla yeniden dayattığını vurguluyor.

Hamas’tan “sivil yönetimi devretmeye hazırız” mesajı

Diplomatik engeller ve sahadaki durum, İsrail’in ateşkes anlaşmasındaki yükümlülüklerinden kaçmak ve ikinci aşamaya geçişi engellemek için bir strateji izlediğini gösteriyor.

Hamas Sözcüsü Hazım Kasım, tıkanıklığı aşmak amacıyla yaptığı açıklamada, hareketin tüm sivil ve idari dosyaları kurulacak komiteye devretmeye hazır olduğunu duyurdu.

Fakat Hamas’ın sunduğu bu esneklik, İsrail’in beklentilerini karşılamaktan uzak. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, savaşın tamamen sona ermesi ve bir sonraki aşamaya geçilmesi için “silahsızlanma” ve kendi ifadesiyle “Gazze’nin aşırılık yanlılarından arındırılması” şartlarını öne sürmeye devam ediyor.