Diplomasi
Trump’tan İran’a “insanlığını gösterme” çağrısı
ABD Başkanı Donald Trump, İran liderlerinin ülkeyi kasıp kavuran kitlesel gösterilerle başa çıkarken “insanlık göstermeleri” gerektiğini söyledi ve Tahran’a, protestocuları asmaya başlarsa ABD’nin “çok sert önlemler” alacağı tehdidinde bulundu.
Trump, Beyaz Saray’da üst düzey danışmanlarıyla bir araya gelerek İran’a olası bir müdahale hakkında görüşmelerine devam etti. İran liderlerine mesajının ne olduğu sorulan Trump, “İnsanlık göstermeleri gerekiyor. Büyük bir sorunları var ve umarım insanları öldürmeyeceklerdir,” cevabını verdi.
Salı günü erken saatlerde ABD başkanı, hükümetinin sonraki adımlarının İran’ın protestocuları idam edip etmemesine bağlı olacağını söyledi ve “Onları asarlarsa, bazı şeyler göreceksiniz. Böyle bir şey yaparlarsa, çok sert önlemler alacağız,” dedi.
Trump, haziran ayında ABD ve İsrail’in hava saldırılarının İran’ı zayıflattığını, bölgedeki Amerikan çıkarlarına karşı misilleme yapma kapasitesinin sınırlı olduğunu öne sürdü fakat bu ay Tahran’ın şiddetinden “kurtaracağına” söz verdiği İranlı protestocuları korumak için ABD’nin hava saldırılarının başarılı olmayabileceğini kabul etti.
Başkan ayrıca İran ile iş yapan tüm ülkelere, 100’den fazla ülkeyi kapsayabilecek, yüzde 25’lik bir gümrük vergisi uygulayacağını duyurdu ama bu politikayı uygulamaya koymak için bir emir imzalamadı.
İran’da “demokrasi isteyip istemediği” sorulduğunda Trump, “İdeal olarak, bunu görmek isteriz, fakat bizim görmek istediğimiz şey, insanların öldürülmesini istemiyoruz ve bu insanlar için biraz özgürlük görmek istiyoruz,” dedi.
Trump salı günü, ”öldürmelerle ilgili olarak neler olup bittiğine dair kesin rakamlar elde etmek istediğini“ söyledi ve “Öldürmelerin önemli olduğu görünüyor, ancak henüz kesin olarak bilmiyoruz,” ifadelerini kullandı.
Trump daha önce Truth Social platformu üzerinden İranlı protestoculara “PROTESTOLARA DEVAM EDİN” ve “KURUMLARINIZI ELE GEÇİRİN!!!” çağrısında bulunmuştu. İran’ın BM misyonu, bu mesajı “siyasi istikrarsızlığı açıkça teşvik eden ve şiddete davet eden pervasız bir açıklama” olarak nitelendirerek, ülkedeki sivil ölümlerinden ABD ve İsrail’i sorumlu tuttu.
Misyon, sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, “ABD’nin İran’a yönelik hayalleri ve politikası rejim değişikliğine dayanıyor” dedi ve Washington’un “askeri müdahale için bir bahane uydurduğunu” ekledi.
Trump, salı günü Michigan’da ekonomi üzerine yaptığı konuşmada, 1980 yılında İran’da sekiz ABD askerinin öldüğü başarısız ABD rehine kurtarma operasyonundan bahsetti.
Trump, o dönemki başkan Jimmy Carter’a atıfta bulunarak, bu operasyonun “Jimmy Carter için bir felaket” olduğunu söyledi fakat kendi yönetiminin bu tür bir hataya düşmeyeceğini ve İran’a tekrar ABD güçleri gönderilmesini göz ardı etmediğini belirtti.