Türkiye, Bogota’da İsrail’e karşı 6 maddelik eylem planına katılmadı

İsrail’in Gazze işgaline karşı Kolombiya’da bir araya gelen ülkeler, İsrail’i kınayan bir bildiriyi kabul ederken, Türkiye 6 maddelik somut eylem planına imza koymadı.

Bildiriye imza atan ve “Lahey Grubu” olarak bilinen 30 ülke arasında, Bogota toplantısında Dışişleri Bakan Yardımcısı düzeyinde temsil edilen Türkiye de var. 

Öte yandan Bogota’da bir grup ülke, hemen yürürlüğe koymak üzere, İsrail’e karşı 6 maddelik bir eylem planına da imza koydu.

Middle East Eye’da (MEE) yer alan habere göre, kabul edilen eylem planındaki maddeler şunlar:

1. İsrail’e silah, mühimmat, askeri yakıt, ilgili askeri teçhizat ve çift kullanımlı ürünlerin tedarikini veya transferini önlemek.
2. Gemilerin, İsrail’e silah, mühimmat, askeri yakıt, ilgili askeri teçhizat ve çift kullanımlı ürünleri taşımak için kullanılma riskinin açıkça bulunduğu tüm durumlarda, herhangi bir limanda transit geçişini, yanaşmasını ve bakımını önlemek.
3. İmzacı ülke bayrağını taşıyan gemilerle İsrail’e silah, mühimmat, askeri yakıt, ilgili askeri teçhizat ve çift kullanımlı eşyaların taşınmasını önlemek ve bu yasağa uyulmaması halinde bayrakların indirilmesi de dahil olmak üzere tam hesap verebilirliği sağlamak.
4. Kamu kurum ve kuruluşlarının İsrail’in Filistin Toprakları’ndaki yasadışı işgalini desteklemesini ve yasadışı varlığını pekiştirmesini önlemek için tüm kamu sözleşmelerinin acil olarak gözden geçirilmesini başlatmak.
5. Tüm mağdurlara adalet sağlanması ve gelecekte bu tür suçların önlenmesi için, uluslararası hukukun en ciddi suçlarına ilişkin hesap verebilirliği sağlamak üzere, ulusal veya uluslararası düzeyde sağlam, tarafsız ve bağımsız soruşturma ve kovuşturma yoluyla yükümlülüklerini yerine getirmek.
6. İşgal altındaki Filistin topraklarında işlenen uluslararası suçların mağdurlarına adalet sağlanması için, ulusal yasal çerçeveler ve yargı organlarında uygulanabilir olduğu ölçüde, evrensel yargı yetkilerini desteklemek.

Habere göre, Bogota’da kabul edilen bu 6 altı maddelik eylem planına 12 ülke imza koydu. Bu ülkeler; Bolivya, Kolombiya, Küba, Endonezya, Irak, Libya, Malezya, Namibya, Nikaragua, Umman, Saint Vincent ve Grenadine ve Güney Afrika Cumhuriyeti.

Konferansa Cezayir, Bolivya, Botsvana, Brezilya, Şili, Çin, Küba, Cibuti, Honduras, Endonezya, Irak, İrlanda, Lübnan, Libya, Malezya, Meksika, Namibya, Nikaragua, Norveç, Umman, Pakistan, Filistin, Portekiz, İspanya, Katar, Türkiye, Slovenya, Saint Vincent ve Grenadinler, Uruguay ve Venezuela dahil olmak üzere 30’dan fazla ülke katıldı.

Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, “Bogota’ya tarih yazmak için geldik ve bunu başardık,” derken, “cezasızlık dönemine son verme çalışmalarına başladıklarını” söyledi.

Filistin işgal altındaki bölgelerdeki insan hakları durumuna ilişkin BM özel raportörü Francesca Albanese kapanış konuşmasında, “Bunlar sadece önlemler değil, acımasız saldırılar altında olan bir halk ve çok uzun süredir felç olmuş bir dünya için can simidi niteliğinde. Bu 12 ülke çok önemli bir adım attı. Şimdi, Avrupa’dan Arap dünyasına ve ötesine kadar tüm devletlerin onlara katılmak için zamanı geldi,” dedi.

Konferans, 18 Eylül 2024 tarihinde kabul edilen BM Genel Kurulu Kararı A/RES/ES-10/24’te belirlenen 12 aylık süreye uygun olarak, devletlerin nihai kararlarını Eylül 2025’e kadar vermesi için bir son tarih belirlemeye karar verdi.