Diplomasi
Ukrayna, ABD ile kaynak anlaşmasında güvenlik garantisi elde etti
Ukrayna ve ABD arasındaki maden anlaşmasının son halinde Ukrayna’nın talep ettiği güvenlik garantilerine yer verildi. Anlaşmada, ABD’nin Ukrayna’nın kalıcı bir barış için gerekli güvenlik garantilerini alma çabalarını destekleyeceği belirtiliyor. Ancak, anlaşmanın son hali henüz kesinleşmedi ve Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, metni incelemek ve Avrupa’daki müttefikleriyle görüşmek için zamana ihtiyacı olduğunu söyledi.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, ABD ile doğal kaynakların geliştirilmesine ilişkin anlaşmanın son halinde Ukrayna’nın uzun süredir talep ettiği güvenlik garantilerine yer verildiğini açıkladı.
Anlaşmada, ABD’nin Ukrayna’nın kalıcı bir barış için gerekli güvenlik garantilerini alma çabalarını destekleyeceği belirtiliyor. Bu bilgi, The New York Times gazetesinin çarşamba günü elde ettiği bir kopya ile doğrulandı.
Zelenskiy, çarşamba günü düzenlediği basın toplantısında, “Anlaşmada Ukrayna’nın görmek istediği tüm güvenlik garantileri yok, ancak en azından bir teklif var,” dedi.
RBK-Ukrayna‘nın aktardığına göre Zelenskiy, “Benim için en önemli şey, borçlu olmamamızdı. Anlaşmada ne 500 milyar dolarlık, ne 350 milyar dolarlık, ne de 100 milyar dolarlık bir borç yok. Bu, bize karşı haksızlık olurdu,” ifadelerini kullandı.
The New York Times gazetesinin elde ettiği ve Salı günü tarihli olan belgede, ABD’nin “Ukrayna’nın kalıcı bir barışın tesisi için gerekli güvenlik garantilerini alma çabalarını desteklediği” belirtiliyor.
Bir Ukraynalı yetkili ve müzakerelere aşina birkaç kişi, NYT‘ye güvenlikle ilgili ifadelerin anlaşmaya eklendiğini doğruladı.
Daha önce Beyaz Saray yetkilileri, ABD’nin Ukrayna’nın doğal kaynaklarının geliştirilmesine ekonomik katılımının, ülkeye yeterli güvenlik sağlayacağını savunuyordu.
Ancak gazetenin belirttiğine göre, salı gününe ait son taslağın nihai olup olmadığı henüz belli değil. Donald Trump, Salı günü yaptığı açıklamada, Zelenskiy’nin cuma günü Washington’a gelebileceğini söyledi.
Trump, “Eğer anlaşmayı benimle imzalamak isterse, buyursun,” dedi. Zelenskiy de çarşamba günü, taraflar anlaşmanın metni üzerinde uzlaştıktan sonra Trump ile görüşmek üzere Washington’dan davet aldığını doğruladı.
Fakat, anlaşmanın henüz kesinleşmediğini ve metni incelemek, Avrupalı müttefikleriyle görüşmek için zamana ihtiyacı olduğunu vurguladı.
Zelenskiy, Amerika tarafıyla görüşmelerde gündeme getirdiği temel konuların metne uygun şekilde yansıtıldığını da sözlerine ekledi.
Zelenskiy’nin anlaşmanın henüz tamamlanmadığına dair sözleri, Beyaz Saray’ın çarşamba günü yaptığı açıklamada, Zelenskiy’nin Trump ile görüşmesi için bir davetin anlamlı olup olmadığı konusunda şüphe uyandırdı.
Bir Beyaz Saray yetkilisi, Reuters‘a yaptığı açıklamada, “Ukrayna lideri anlaşmanın tamamlanmadığını söylüyorsa, davette bir anlam göremiyorum,” dedi.
Yetkili, “Zelenskiy’nin ziyaretinin, anlaşmaya ilişkin nihai pozisyonunun teyidi anlamına gelmesi bekleniyor; ancak kendi ifadesiyle, bu yeni metin konusunda henüz nihai bir pozisyon almadı,” şeklinde konuştu.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in kısa süre önce Kiev’e yaptığı ziyarette, Ukrayna’dan doğal kaynak gelirlerini aktaracağı, ABD’nin denetiminde 500 milyar dolarlık bir “yeniden yapılanma fonu” oluşturmasını talep etmişti.
Anlaşmanın mevcut halinde böyle bir madde bulunmuyor. Özel bir fon oluşturulacak, ancak farklı şartlarda: petrol ve doğalgaz da dahil olmak üzere maden kaynaklarının “nakde çevrilmesinden” ve bunlarla ilgili lojistikten elde edilen gelirin yüzde 50’si bu fona aktarılacak.
Anlaşma, geliri halihazırda Ukrayna hazinesine giden maden kaynaklarını kapsamıyor; yani Naftogaz ve Ukrnafta’nın mevcut faaliyetlerini etkilemeyecek.