Ukrayna için bağış dönemi yerini özel yatırımlara bırakıyor

Ukrayna’nın yeniden imarı için yapılan uluslararası yardımlarda bağışların yerini kademeli olarak özel sektör yatırımları alıyor. Polonya’nın Gdansk kentinde düzenlenen kurtarma konferansında 160 anlaşma kapsamında Ukrayna’ya yaklaşık 11 milyar dolarlık özel yatırım ve yardım taahhüdü sağlandı. 

Ukrayna’da savaş devam ederken, uluslararası iş dünyasının savaş sonrası döneme yönelik yatırım arayışları ivme kazanıyor.

The New York Times gazetesinin haberine göre, Ukrayna’ya yönelik finansal desteklerde geleneksel bağış yardımlarının yerini yavaş yavaş özel sektör yatırımları almaya başladı.

Haziran ayında Polonya’nın Gdansk kentinde düzenlenen Ukrayna’nın yeniden inşası konferansı, bu dönüşümün en somut göstergesi oldu. 7 bin 500 katılımcıyı bir araya getiren konferansta, Ukrayna için yaklaşık 11 milyar dolar değerinde özel yatırım ve yardım içeren 160 anlaşmaya imza atıldı.

Diplomatlar, askeri analistler ve iş insanlarının Ukrayna’nın geleceğine dair daha iyimser beklentiler içinde olduğu kaydediliyor.

“Düşüşte yatırım yapın” çağrısı

ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Jeremy Lewin konferanstaki konuşmasında, iş dünyasına hitaben, ülkenin yeniden yapılanma sürecinde varlık fiyatları henüz düşükken yatırım yapma zamanının geldiğini belirtti.

Bu yaklaşımın bir parçası olarak ABD İhracat-İthalat Bankası (Exim Bank), Ukrayna’nın ulusal enerji şirketi Naftogaz’a ABD menşeili petrol ekipmanları ve hizmetleri satın alabilmesi amacıyla 300 milyon dolarlık kredi hattı sağladı.

Bireysel girişimciler de Ukrayna pazarındaki fırsatları değerlendiriyor. Google’ın eski üst yöneticisi Eric Schmidt ve eşi, Kiev’deki alışveriş merkezlerine sahip fonlardan hisse satın alarak ticari gayrimenkul sektörüne yöneldi.

Söz konusu yatırımın tutarının 55 ila 70 milyon dolar civarında olabileceği tahmin ediliyor. Schmidt’in ayrıca Ukraynalı insansız hava aracı üreticisi şirketlere de yatırım yaptığı aktarılıyor.

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ise Ukrayna için 500 milyon avroluk yeni bir finansman paketi açıklayarak son yıllardaki toplam yatırım hacmini 10 milyar avroya ulaştırdı.

Banka, Ukrayna’da savaş nedeniyle tahrip olan kömür santrallerinin yarattığı açığı kapatmak amacıyla Kiev yönetiminin stratejisiyle uyumlu şekilde yenilenebilir enerji projelerine kaynak aktarmayı hedefliyor.

Yeni yatırımcılar temkinli

Savaş sonrası döneme yönelik planlara rağmen doğrudan yabancı yatırımların mevcut aşamada sınırlı kalmaya devam ettiği belirtiliyor.

Kiev’deki Amerikan Ticaret Odası Başkanı Andy Handler, Ukrayna’da halihazırda faaliyet gösteren şirketlerin operasyonlarını genişlettiğini, ancak pazara yeni girecek aktörlerin çoğunlukla beklemeyi tercih ettiğini ifade etti.

Ukrayna’nın yer altı kaynakları da uluslararası alanda dikkat çekiyor. ABD Başkanı Donald Trump temmuz ayı başında yaptığı açıklamada, imzalanan maden anlaşmasının ardından ABD’nin Ukrayna topraklarında “küçük bir paya” sahip olduğunu belirtmişti.

Trump, Ukrayna’nın dünyanın en büyük nadir toprak elementi rezervlerinden bazılarına sahip olduğunu ve yüksek bir potansiyel barındırdığını vurgulamıştı.

Analiz şirketi McKinsey uzmanları, Ukrayna’nın yeniden inşası için on yıllık süreçte toplam 770 milyar dolarlık yatırıma ihtiyaç duyulacağını hesaplıyor. Değerlendirmeye göre, sanayi ve insan gücü potansiyeline odaklanılması gereken ilk beş yıl kritik önem taşıyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de Aralık 2025’te yaptığı açıklamada, çatışma sonrası ülkenin imarı için öz kaynaklar, hibeler, borç yükümlülükleri ve özel katkılar vasıtasıyla 800 milyar dolar çekmeyi hedeflediklerini duyurmuştu.