Ukrayna, saldırıları yapay zekayla koordine eden dronları sahaya sürdü

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri, Rusya mevzilerine yönelik saldırılarda yapay zeka destekli “sürü teknolojisi” kullanmaya başladı. Kendi aralarında iletişim kurarak saldırıları otonom şekilde koordine eden dronlar, askeri analistlere göre bu teknolojinin muharebe sahasında düzenli olarak kullanıldığı ilk bilinen örnek.

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri, yapay zeka (YZ) kullanarak düzenlediği saldırılarla dron savaşlarında yeni bir aşamaya geçti. Bu operasyonlar, insansız hava araçlarının (İHA) daha etkili vuruşlar yapmasını sağlarken daha az personel gerektiriyor.

Asker sıkıntısı yaşayan Ukrayna için personel tasarrufu kritik önem taşıyor. Mevcut saldırılarda birkaç dron yer alsa da yakın gelecekte onlarla ifade edilen sayılarda dronun müşterek harekatlar düzenlemesi bekleniyor.

Dronlar kendi aralarında iletişim kuruyor

Yapay zeka destekli dronlar, saldırı altındaki bir hedefin savunmasını aşmak için çok sayıda aracın aynı anda kullanılmasını sağlayan “sürü teknolojisi” ile çalışıyor.

Bu teknoloji için yazılım geliştiren Swarmer şirketinin Genel Müdürü Sergey Kupriyenko, The Wall Street Journal (WSJ) gazetesine yaptığı açıklamada, yapay zeka sayesinde dronların fırlatıldıktan sonra birbirleriyle iletişim kurabildiğini ve eylemlerini koordine edebildiğini belirtti.

Kupriyenko, “Siz hedefi belirliyorsunuz, gerisini dronlar hallediyor. Birlikte çalışıyorlar, adapte oluyorlar,” dedi.

Kupriyenko’ya göre dronlar, kimin ilk saldırıyı yapacağına karar verebiliyor veya birinin bataryası biterse saldırıyı yeniden düzenleyebiliyor.

Muharebede düzenli kullanılan ilk örnek

Üst düzey bir Ukraynalı subay ve Swarmer şirketi, WSJ’ye Ukrayna’nın yaklaşık bir yıldır sürü saldırıları düzenlediğini söyledi.

Subay, teknolojinin ilk olarak bir yıl önce mayın döşemek için kullanıldığını, şimdiyse Rus askerlerini, teçhizatını ve altyapısını hedef almak için devreye sokulduğunu ifade etti.

Askeri analistler, bunun sürü teknolojisinin muharebede düzenli olarak kullanıldığı dünyadaki ilk bilinen örnek olduğunu belirtiyor.

Adı açıklanmayan subay, kendi İHA birliğinin bu teknolojiyi yüzden fazla kez kullandığını ve diğer birliklerin de Swarmer yazılımıyla donatılmış dronlara sahip olduğunu aktardı.

Subay, genellikle bir göreve üç araç gönderdiğini, ancak sekiz araç kullananların da olduğunu ekledi.

Kupriyenko, yazılımın aynı anda 25 insansız hava aracıyla test edildiğini söyledi.

Dokuz kişi yerine üç kişi yetiyor

Ukraynalı subayın aktardığına göre, standart bir operasyonda bir keşif dronu ve küçük bombalar taşıyan diğer iki dron, bir Rus siperine saldırı düzenliyor.

İnsan operatör, düşman mevziini aramak için bir alan belirliyor ve mevzi tespit edildikten sonra imha emri veriyor.

Keşif dronu, bombalı dronlar için rotayı çizerken, dronların kendileri hedefin üzerinde ne zaman ve hangisinin mühimmatı bırakacağına karar veriyor. Bu tür görevlerde planlamacı, dron operatörü ve navigatör olmak üzere üç kişi yer alıyor.

Subay, sürü teknolojisi olmadan dokuz kişiye ihtiyaç duyulacağını belirterek, bu yöntemin zamandan tasarruf sağladığını ve personeli başka görevler için serbest bıraktığını vurguladı.

Uzmanlar ‘etkileyici bir başarı’ olarak görüyor

Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsünden (RUSI) Bob Tollast, Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin halihazırda teknolojiyi kullanmasına rağmen, bu operasyonların henüz uzmanların savaş alanındaki durumu değiştirebilecek tam teşekküllü bir sürü olarak kabul ettiği seviyede olmadığını söyledi.

Tollast, yüzlerce dronun birlikte hareket ederek olaylara otonom tepki vermesinin bu seviyeyi tanımladığını belirtti. Bununla birlikte Tollast, küçük ölçekli otonom etkileşimi bile “etkileyici bir başarı” olarak nitelendirdi.

Amerikalı yatırımcılardan fon sağlayan Swarmer, 100’den fazla insansız hava aracından oluşan bir sürünün testlerine hazırlandığını açıkladı. Ukrayna’da başka şirketler de bu teknoloji üzerinde çalışıyor.

Diğer ülkeler de geliştiriyor

WSJ’nin haberine göre ABD, Çin, Fransa, Rusya ve Güney Kore, sürü teknolojisi geliştiren ülkeler arasında yer alıyor.

Ancak gazetenin görüşüne başvurduğu analistler, bu teknolojinin muharebe operasyonlarında düzenli olarak kullanıldığını daha önce duymadıklarını ve Ukrayna Silahlı Kuvvetleri operasyonlarının kendileri için bu alandaki ilk örnek olduğunu ifade etti.

2021 yılında İsrail ordu komutanları, yerel basına Gazze Şeridi’ndeki militanları tespit etmek, teşhis etmek ve ortadan kaldırmak için küçük bir dron sürüsü kullandıklarını bildirmişti.

Fakat o zamandan beri benzer operasyonlar hakkında bilgi paylaşılmadı. ABD ise 2016 yılında üç savaş uçağından 100’den fazla araç fırlattığını duyurmuştu.

Savunma Bakanlığı o dönemde, “Mikro dronlar, kolektif karar alma, uyarlanabilir formasyon uçuşu ve kendi kendini onarma gibi başarılı sürü davranışları sergiledi,” açıklamasını yapmıştı.