Ukrayna’nın İngiltere ile ilişkileri tehlikede

İngiliz gazetesi The Sunday Times, Ukrayna’nın yolsuzlukla suçladığı eski milletvekili Aleksandr Gronovskiy’nin iadesi talebinin Londra-Kiev ilişkilerinde krize yol açabileceğini yazdı. Gronovskiy suçlamaların “siyasi intikam” olduğunu savunurken, bazı İngiliz siyasetçiler de Kiev’i, İngiltere tarafından finanse edilen kurumları siyasi hesaplaşma için kullanmakla eleştiriyor.

İngiliz gazetesi The Sunday Times, Ukrayna’nın eski muhalif milletvekili Aleksandr Gronovskiy’nin iadesini talep etmesinin Londra ile Kiev arasındaki ilişkileri krize sokabileceğini yazdı.

Gazete, iade sürecinin “iki ülke arasındaki bağlara onarılmaz zarar verme riski taşıdığını” belirtti.

Ukraynalı yetkililer, 2015-2019 döneminde eski Devlet Başkanı Pyotr Poroşenko liderliğindeki Avrupa Dayanışması Partisi’nde milletvekilliği yapan Gronovskiy’yi yolsuzlukla suçluyor.

İddianameye göre Gronovskiy, 2015’te Odessa’daki bir gübre fabrikasından aracı bir şirket kullanılarak 1,6 milyon sterlin (yaklaşık 93 milyon grivna) tutarında fonu usulsüz şekilde zimmetine geçirdi.

Gronovskiy ise hakkındaki suçlamaları reddederek delillerin “sahte” olduğunu savunuyor.

The Sunday Times’ın haberine göre, Gronovskiy birkaç yıldır İngiltere’nin Surrey bölgesinde yaşıyor ve hakkındaki davayı buradan takip ediyor.

Eski milletvekili, iade talebinin siyasi nedenlerle açılmış bir dava olduğunu düşünüyor.

Bu süreçte Gronovskiy’nin pasaportuna el konuldu, kendisine elektronik kelepçe takıldı ve belirli saatler dışında evinden çıkması yasaklandı.

İade talebine ilişkin duruşmanın önümüzdeki yıl Westminster Sulh Mahkemesi’nde yapılması bekleniyor.

İngiltere’nin Ukrayna ile tam kapsamlı bir iade anlaşması bulunmuyor. Bununla birlikte Kiev, “A tipi ülke” statüsünde sayıldığı için başvurusunu prima facie (ilk bakışta yeterli kanıt) şartı olmadan yapabiliyor.

İngiliz siyasetçilerden Kiev yönetimine eleştiri

İngiltere İşçi Partisi üyesi Lord Maurice Glasman, Ukrayna’nın Gronovskiy’yi hedef almasını “siyasi rakipleri hukuki yöntemlerle tasfiye etme kampanyasının bir parçası” olarak tanımladı.

Glasman, Ukrayna’daki yolsuzlukla mücadele kurumlarının “artık büyük ölçüde Londra tarafından finanse edildiğini” ancak hâlâ “göstermelik davalar kültürünü sürdürdüğünü” söyledi.

Lord Glasman, “Ukrayna, İngiltere ile kalıcı bir ilişki kurmak istiyorsa, himaye ve mali destek yoluyla siyasi hesaplaşmalar yürütmeyi bırakmalı” diye konuştu.

Haberde ayrıca, ABD’nin desteğini çekmesinin ardından Vladimir Zelenskiy yönetiminin yolsuzlukla mücadele kurumlarına İngiltere üzerinden daha fazla fon akışı sağladığı hatırlatıldı.

Zelenskiy’nin adımları Avrupa’da tartışma konusu

İşçi Partisi lideri Keir Starmer’ın da bu yıl Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin söz konusu kurumları denetimi altına alma girişimlerine karşı çıktığı ve ilgili yasa teklifinin geri çekilmesini istediği belirtildi.

Zelenskiy, bu talepten birkaç hafta sonra tasarıyı geri çekmişti.

Öte yandan Gronovskiy, İngiltere’ye geldikten sonra eski Başsavcı Lord Macdonald’dan hukuki görüş aldı.

Lord Macdonald, davanın delil değerlendirmelerinde “asgari yargılama standartlarının” karşılanmadığını, mahkemelerin sahte delil iddialarını tarafsız biçimde incelemediğini ve Gronovskiy’nin insan haklarının ihlal edilmiş olabileceğini belirtti.

Gazeteye göre Glasman, Macdonald’ın hukuki görüşünü inceledikten sonra Gronovskiy’ye destek verme kararı aldı.

The Sunday Times, Zelenskiy’nin şubat ayında selefi Pyotr Poroşenko’ya “ulusal güvenlik” gerekçesiyle yaptırım uyguladığını ve bu kararın Avrupa’da tepkiyle karşılandığını da aktardı.

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi Eşbaşkanı ve eski İsveç Başbakanı Carl Bildt, bu adımın Zelenskiy’nin “Avrupa’daki itibarını zedeleyebileceğini” ifade etmişti.

‘İngiliz adaletine güvenim tam’

Ukrayna makamları, Gronovskiy hakkındaki soruşturmayı geçen yıl kısa süreliğine sonlandırmış ancak temyiz mahkemesi bu kararı bozarak eski milletvekilini yeniden şüpheli statüsüne almıştı.

Gronovskiy, geçen hafta resmi olarak yeniden suçlandı.

İddianameye göre Odessa’daki tesis, amonyak ve üreyi piyasa fiyatının altında bir aracı şirkete satarken, bu şirket de ürünleri özel sektöre piyasa fiyatından sattı. Aradaki farkın Gronovskiy ve ortakları tarafından zimmete geçirildiği ileri sürülüyor.

İngiltere’de nitelikli işçi vizesiyle bulunan ve danışmanlık yaparak geçimini sağlayan Gronovskiy, sığınma başvurusu yapmayacağını söyledi.

Gronovskiy, “Tek isteğim, iade başvurumun adil ve açık bir şekilde karara bağlanması. İngiliz adalet sistemine güvenim tam” dedi.