Vance, Gazze anlaşmasında kaydedilen ilerlemeden memnun

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, hafta sonu şiddet olaylarının alevlenmesine rağmen, İsrail ile Hamas arasında ateşkesin geleceği konusunda iyimser olduğunu söyledi.

Vance, Başkan Donald Trump’ın İsrail ile Hamas arasında iki yıldır süren savaşı sona erdirmek için ABD öncülüğünde bir anlaşma açıklamasına yaklaşık bir hafta sonra bölgeye giderek Gazze yakınlarındaki çok uluslu gözlem gücü üssünde konuştu.

Anlaşma, ateşkes ve Hamas’ın hayatta kalan son rehinelerinin yaklaşık 2.000 Filistinli tutukluyla takas edilmesiyle başladı.

Trump’ın damadı Jared Kushner ve başkanlık elçisi Steve Witkoff’un yanında duran Vance, “[Gazze’de] Tepeler ve vadiler olacak. İşlerin pek iyi gitmediği gibi görünen anlar olacak. Fakat bunu ve çatışmanın tarihini göz önüne alırsak, bence herkes bugün geldiğimiz noktadan gurur duymalı,” dedi.

Vance, Trump ve ekibinin tarihi bir başarı olarak nitelendirdiği anlaşmanın “sürekli izleme ve denetim gerektireceğini” söyledi.

Trump’ın ekibi, anlaşmanın kısa ömürlü olabileceği ve savaşın tahrip ettiği bölgenin yeni yönetimi ve yeniden inşasını içeren ikinci aşamaya geçilemeyeceği endişelerini artırdıktan sonra, anlaşmanın yolunda gitmesi için baskı yapıyor.

Kushner, “Birçok insan farklı saldırılar konusunda biraz histerik davranıyor,” diyerek çatışmaları önemsiz gösterdi.

Trump salı günü sosyal medyada, Orta Doğu ve daha geniş bölgedeki “çok sayıda” ülkenin, gerekirse Hamas’ı yok etmek için Gazze’ye asker göndereceklerini kendisine bildirdiğini, fakat bu ülkelerin isimlerini vermediğini yazdı. 

Trump, “Hamas’ın doğru olanı yapacağına dair hala umut var,” diye ekledi.

İsrail’e vardığında Vance, bu ayın başlarında Mısır’da barış müzakerelerine katılan Witkoff ve Kushner ile görüştü.

Ardından, Gazze sınırından yaklaşık 20 km uzaklıkta, Kiryat Gat’ın dışındaki bir ticari binada bulunan ABD liderliğindeki Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi’ne (CMCC) gitti.

Üç yıldızlı bir ABD generali ve İngiliz bir yardımcısı tarafından komuta edilen CMCC’de 200 Amerikan askeri ve sayısı açıklanmayan sayıda İsrailli asker görev yapıyor.

İngiltere, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır, Türkiye ve Katar’dan da güçlerin katılması beklenen birimin görevi, ateşkes anlaşmasını izlemek ve Gazze’ye insani yardım akışının koordinasyonuna yardımcı olmaktır.

Vance’in yorumları, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun güvenlik kabinesinin bir üyesi olan Zev Elkin de dahil olmak üzere bazı İsraillilerin ifade ettiği görüşlerin aksine. Elkin salı günü savaşın yeniden başlayabileceğini söyledi.

Elkin, CMCC’nin çok uluslu yapısına atıfta bulunarak Kan radyosuna verdiği demeçte, “Bu gücün Hamas’ın silahlarını elinden almak için geldiğini sanmıyorum. Müslüman veya Arap ülkelerinden askerlerin Hamas’la savaştığını görmüyorum. Sonuçta Hamas, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu için silahsızlanmaktan başka seçeneği olmadığını anlayacak ya da … bunu reddederek işi bizim bitirmemizi sağlayacaktır,” dedi.

Netanyahu hükümeti, Hamas’ın öldürülen rehinelerin cenazelerini yavaş iade etmesinden duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi.

Hamas, Gazze’deki yıkıntıları aramanın zor olduğunu ve salı sabahı itibarıyla 15 cesedin kayıp olduğunu söyledi. Daha sonra Hamas, İsrail’e iki ceset daha teslim etmek için hazırlandığını söyledi.

Vance de Hamas’ın silahlarını bırakması gerektiği konusunda benzer şekilde ısrarcıydı. Başkan Yardımcısı, “Hamas anlaşmaya uygun olarak silahlarını bırakmazsa, çok kötü şeyler olacak,” dedi.

Aynı zamanda Vance, Gazze’ye ABD askerlerinin gönderilmeyeceğine dair sözünü yineledi.

CMCC’ye katılan üst düzey bir yabancı yetkili, Hamas’ın silahlarını bırakmaya ikna edilebileceğinden emin olduğunu dile getirdi. Bunun karşılığında, İsrail güçlerinin çekilmesinin yanı sıra, grubun Gazze’deki savaş sonrası yönetimde söz sahibi olması şartını öne sürdü.