Bizi Takip Edin

Diplomasi

Xi Jinping 10 yıl sonra Kahire’de: Hedef stratejik ortaklık

Yayınlanma

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, diplomatik ilişkilerin 70’inci yılında iki günlük resmi ziyaret kapsamında Mısır’a gitti. Kahire Uluslararası Havalimanı’nda Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi tarafından karşılanan Xi, iki ülke arasındaki kapsamlı stratejik ortaklığı derinleştirmeyi hedefliyor. Taraflar, ticaretin yanı sıra savunma, uzay ve bilgi teknolojileri alanlarındaki işbirliğini hızlandırmayı planlıyor.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, diplomatik ilişkilerin kurulmasının 70’inci yılı dolayısıyla iki günlük resmi ziyaret için Mısır’ın başkenti Kahire’ye gitti.

Xi’yi Kahire Uluslararası Havalimanı’nda Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi karşıladı. Xi, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütünün 26’ncı zirvesinin ardından Mısır’a geçti.

İki günlük temaslar kapsamında liderlerin, ikili ilişkilerin geliştirilmesini, 2014 yılında kurulan kapsamlı stratejik ortaklığın uygulanmasını ve bölgesel ile küresel meseleleri ele almaları öngörülüyor.

Mısır ile Çin arasındaki ilişkiler Aralık 2014’te kapsamlı stratejik ortaklık düzeyine yükseltilmiş, Xi Mısır’ı son olarak Ocak 2016’da ziyaret etmişti. İki lider en son mayıs ayında Çin-Arap Devletleri İşbirliği Forumu çerçevesinde görüşmüştü.

Liderlerden stratejik ortaklığı güçlendirme mesajı

Xi, ziyareti öncesinde Mısır’ın El-Ahram, El-Ahbar ve El-Cumhuriyye gazetelerinde yayımlanan makalesinde, 70 yıllık diplomatik ilişkilerin ardından bağların “tarihinin en iyi döneminde” olduğunu belirtti. İki ülkenin güvenilir ortaklar olduğunu kaydeden Xi, “Çin ve Mısır bugün eşitlik ve karşılıklı saygı temelinde uluslararası düzenin istikrarı için birlikte çalışmaya kararlıdır” ifadesini kullandı.

Xi, siyasi güvenin güçlendirilmesi, temel çıkarlarda karşılıklı destek ve Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında somut işbirliğinin genişletilmesi çağrısında bulundu.

Cumhurbaşkanı Sisi ise El-Ahram Weekly’de yayımlanan makalesinde, Mısır’ın 1956’da Çin ile diplomatik ilişki kuran ilk Arap ve Afrika ülkesi olduğunu hatırlattı.

Ortak mirasın teknolojik ilerlemeye eşit katılım arzusunu beslediğini vurgulayan Sisi, teknolojik işbirliğinin halkların kalkınmasına katkı sağlayacağını ifade etti.

Sisi ayrıca Kahire ile Pekin’in, silahlı çatışmaların yayılmasının hiçbir bölgesel ya da uluslararası aktörün çıkarına olmadığı görüşünü paylaştığını kaydetti.

Çin’in resmi yayın organlarından Global Times ise başyazısında ziyareti “Çin-Mısır dostluk bayrağının kuşaktan kuşağa devredilmesi” olarak tanımladı. Yazıda, iki ülkenin ilişkilerinin temeli 1955 Bandung Konferansı’na ve Pekin’in Mısır’ın Süveyş Kanalı üzerindeki egemenlik mücadelesine verdiği desteğe dayandırıldı.

Teknoloji ve savunma işbirliğinde yeni eksen

Kahire merkezli Avrupalı bir diplomat, El-Ahram Weekly’ye yaptığı değerlendirmede işbirliğinde bilgi teknolojileri ve savunma alanlarının öne çıkacağını belirtti.

Diplomat, Kahire’nin bilgi teknolojilerine öncelik verdiğini ve askeri tedarikini geleneksel ABD merkezli yapının dışına taşımayı amaçladığını ifade etti.

Bazı yabancı diplomatlar ise Pekin ile artan savunma ve teknoloji işbirliğinin Washington ve Moskova’da rahatsızlık yaratabileceğine dikkat çekiyor.

Mısırlı bir hükümet yetkilisi ise Çin ile ilişkilerin pragmatik ve koşulsuz olduğunu, Kahire’nin Sudan, Afrika Boynuzu, İran, Filistin-İsrail meselesi ve Babülmendep konularında bölgesel istikrar hedefinde Pekin ile mutabık kaldığını vurguladı.

Ticaret, enerji ve uzay projeleri genişliyor

Mısır’daki toplam yatırımları 10 milyar dolara ulaşan Çin’in yatırımlarının bir iki yıl içinde 15 milyar dolara çıkabileceği öngörülüyor.

Pekin yönetimi mayıs ayında Mısır’dan yapılan ithalata tam gümrük vergisi muafiyeti getirdi; bu muafiyetten yararlanan ilk ürün portakal oldu.

Yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar, güneş paneli camı, tekstil ve alüminyum üretimi yatırımların yoğunlaştığı sektörler arasında yer alıyor.

Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi Başkanı Velid Cemaleddin, bölgedeki Çin yatırımlarının 3 milyar doları aştığını duyurdu.

Mali alanda ise Mısır, Ekim 2023’te Afrika Kalkınma Bankası ve Asya Altyapı Yatırım Bankasının desteğiyle 500 milyon dolar karşılığı yuan cinsinden sürdürülebilir Panda tahvili ihraç etti.

İki ülke askeri alanda 22 Ağustos’ta “Medeniyet Kartalları 2026” tatbikatını başlattı.

Uzay alanında ise Çin’in 2018 ve 2019 yıllarında sağladığı toplam 117 milyon dolarlık hibe ile inşa edilen ve 2024’te Mısır’a devredilen Uydu Montaj, Entegrasyon ve Test Merkezi, Kahire’ye kendi uydularını test etme ve birleştirme kapasitesi sağladı.

Diplomasi

Macron ile Trump, enerji alanında ateşkes önerilerini görüştü

Yayınlanma

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD Başkanı Donald Trump ile Ukrayna ve Rusya arasında enerji sektörüne yönelik saldırılara ilişkin bir ateşkes sağlanmasını amaçlayan girişimleri görüştüğünü söyledi.

Görüşmenin ardından gazetecilere konuşan Macron, iki liderin çatışma konusunda “çok iyi” ve “çok yapıcı” bir görüşme yaptıklarını ve Kiev’in savunmasını güçlendirmesine yardım edilmesi gerektiği konusunda mutabık kaldıklarını belirtti.

Macron şöyle konuştu:

“Ukrayna ve Rusya konusunda uzun bir görüşme yaptık; savunma açısından kilit öneme sahip bir konu olduğu için, Ukraynalı dostlarımıza önleme füzeleri konusunda daha hızlı ve daha güçlü bir şekilde yardım etmemiz gerektiği üzerinde durduk.”

Ayrıntılara girmeden Macron, ikilinin enerji sektörüne yönelik saldırıların durdurulması fikrine de odaklandığını belirtti.

Fransız lider bu konuyu pazartesi günü ilerleyen saatlerde Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ile yapacağı görüşmede gündeme getireceğini de eklemişti.

Fransız lider, savaşın Avrupa genelinde güvenliği etkilemeye devam etmesi nedeniyle Ukrayna’nın enerji sistemine yardım etmenin bir öncelik olmaya devam ettiğini ve Birleşmiş Milletler’de düzenlenecek yıllık liderler toplantısı sırasında bu konuda ilerleme kaydedilmesini umduğunu belirtti.

Zelenskiy de Macron ile bir görüşme yaptığını bildirdi ve görüşmelerin güvenlik konusuna ve Ukrayna için bir “kış destek paketi” hazırlıklarına odaklandığını belirtti.

Zelenskiy’e göre, Ukrayna, AB kredisi kapsamında sağlanan finansmanla ek SAMP/T hava savunma sistemleri ve bunlara ait füzeleri temin etmeye hazır.

Ayrıca, Ukrayna ve ortaklarının bu sistemlerin ve mühimmatlarının Ukrayna’da üretilmesi olasılığı üzerinde çalıştıklarını ve ortak FREYJA anti-balistik füze programı üzerinde de çalıştıklarını belirtti.

Zelenskiy, bu çalışmaların ilk sonuçlarını bu yıl içinde almayı beklediğini söyledi.

Macron, “Rusya’nın Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları, milyonlarca ailenin ısınma ve elektrikten mahrum kalmasına yol açma tehlikesi taşıyor. Fransa, kış boyunca Ukrayna’ya destek verecek ve G7 ülkeleri de enerji sektöründe destek sağlayacak,” dedi.

Macron’a göre Fransa, radar ve önleme füzeleri tedarikine yönelik bir sözleşme de dahil olmak üzere Ukrayna’nın hava savunmasını güçlendiriyor.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

G7, İran’ı “Husilere silah sağlamayı durdurmaya” çağırdı

Yayınlanma

G7 dışişleri bakanları İran’a, Yemen’deki Ensarullah milislerine (Husiler) sağladığı silah ve desteği sonlandırması çağrısında bulundular.

Bakanlar, bu durumun uluslararası ticareti baltalama ve küresel istikrarsızlığa yol açma riski taşıyan tehlikeli bir tırmanma eğilimi oluşturduğunu belirttiler.

ABD, Almanya, Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, Japonya ve Kanada dışişleri bakanları, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun yan etkinlikleri kapsamında düzenlenen toplantının ardından açıklama yaptılar.

G7 ülkeleri yaptıkları açıklamada, “Yemen’de ve Suudi Arabistan Krallığı’na karşı Husi milisleri tarafından gerçekleştirilen kabul edilemez saldırıları en şiddetli şekilde kınıyoruz,” dediler.

Açıklama şöyle devam etti:

“Husileri, tüm askeri eylemleri, sivil gemilere yönelik tüm tehdit ve saldırıları derhal durdurmaya ve iyi niyetle siyasi sürece geri dönmeye çağırıyoruz.”

Bakanlar, “Gelecekte de Yemen’in meşru hükümetine desteğimizi sürdürecek ve Yemen’in birliği, egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğüne olan güçlü bağlılığımızı yeniden teyit edeceğiz,” dediler.

İran, daha önce Ensarullah’a silah sağladığını reddetmiş ve onlara yalnızca siyasi destek verdiğini belirtmişti.

Bu arada, AFP haber ajansı, Yemen direnişi yanlısı medya kaynaklarına atıfta bulunarak, Suudi Arabistan’ın Yemen’in stratejik Kızıldeniz liman kenti Muha’ya düzenlediği hava saldırılarında en az altı kişinin öldüğünü bildirdi.

Ensarullah’ın bu ayın başlarında Suudi yanlısı güçlerden ele geçirdiği şehre düzenlenen saldırıda ölenler arasında iki çocuk ve bir kadın da bulunurken, sekiz kişi yaralandı.

Yemen hükümetini destekleyen Suudi Arabistan, bildirilen hava saldırıları hakkında henüz bir açıklama yapmadı.

BM, Yemen’in Kızıldeniz kıyılarında çatışmaların aniden şiddetlenmesi nedeniyle toplamda 120.000’den fazla Yemenlinin yerinden edildiğini tahmin ediyor.

Bu ayın başlarında, Yemen’in yoğun nüfuslu bölgelerinin çoğunu zaten ele geçirmiş olan Ensarullah milisleri, Kızıldeniz’in güney kısmının Aden Körfezi’ne ve daha geniş Hint Okyanusu’na aktığı dar bir deniz geçidi olan Bab el-Mendeb’in kontrolünü ele geçirdi.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Birleşik Krallık’ın Suudi Arabistan’a, Kıbrıs’taki RAF Akrotiri üssünde konuşlanmış tek bir İngiliz uçağı olan Voyager’ın da dahil olacağı “savunma amaçlı havada yakıt ikmali” desteği sağlayacağını açıkladı.

Bir diplomatik kaynak AFP’ye, Fransa’nın da destek sözü verdiğini ve “tamamen savunma amaçlı bir yaklaşım” yoluyla Suudi enerji altyapısının “güvenliğini sağlama” konusunda çalışmaya hazır olduğunu belirtti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, Grönland’da iki yeni askeri üs açacak

Yayınlanma

ABD, Grönland’ın güneyinde Soğuk Savaş döneminden kalma bir askeri üssü yeniden faaliyete geçirmeyi ve şu anda Danimarka köpek kızağı devriyesi tarafından kullanılan doğu kıyısında bir başka üs kurmayı planlıyor.

Reuters’a bilgi veren kaynaklara göre, söz konusu yerler, 1950’lerde ABD’nin Bluie West One askeri üssünü kapatmasından bu yana nüfusu hayli azalan Narsarsuaq ile Danimarka özel kuvvetleri birimi olan Sirius Köpek Kızak Devriyesi tarafından kullanılan bir askeri karakol olan Mestersvig.

Danimarka, Grönland ve ABD’nin, salı günü (22 Eylül) New York’ta düzenlenecek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yeni anlaşmalarını imzalamaları bekleniyor.

Anlaşmanın metni henüz kamuoyuna açıklanmadı. Anlaşma hakkında bilgi sahibi olan ve isimsiz kalmak koşuluyla konuşan üç kişi, ayrıntıların anlaşma imzalanana kadar kesinleşmeyeceğini belirtti.

Bir Beyaz Saray sözcüsü, anlaşmanın ayrıntıları hakkında yorum yapmaktan kaçındı ve salı günü imzalanacak olan anlaşmanın “Grönland ve Amerika Birleşik Devletleri’nin güvenliğini sağlayacağı ve koruyacağı” yönündeki daha önceki açıklamayı yineledi.

ABD ile Danimarka arasında Grönland anlaşması

Danimarka, bu anlaşmanın Arktik güvenliğini yalnızca ABD ve Danimarka’ya bırakmak yerine, NATO’nun denetimi altına aldığını belirtiyor.

Anlaşma, uzun süredir ABD’nin Grönland’ı kontrol etmesini istediğini belirten ve zaman zaman bu yarı özerk Danimarka toprağını ele geçirmek için askeri veya iktisadi güç kullanma olasılığını da masaya koyan ABD Başkanı Donald Trump’ın aylar süren baskısının ardından geldi.

Ocak ayında zirveye ulaşan Trump’ın tehditleri, NATO içinde bir diplomatik krize yol açmış ve Danimarka ile Grönland’ı, bu baskıyı hafifletmek amacıyla Washington ile müzakerelere itmişti.

Soğuk Savaş döneminde ABD, Grönland’da 17 askeri üs ve 10.000’den fazla personel bulunduruyordu.

Günümüzde ise sadece Pituffik Uzay Üssü kalmış durumda ve burada yaklaşık 150 ABD askeri personeli görev yapıyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English