Diplomasi
Xi, Putin’e ilişkilerini geliştirmek için ‘büyük bir plan’a ihtiyaç olduğunu söyledi

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping çarşamba günü Rus mevkidaşı Vladimir Putin’e, Pekin ve Moskova’nın küresel istikrar için birlikte çalışması gerektiğini ve iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirmek için “büyük bir plan”a ihtiyaç olduğunu söyledi.
Video görüşmesi, her iki tarafın da artan küresel jeopolitik gerilimler arasında stratejik uyumu artırmaya çalıştığı bu yıl Xi ve Putin arasında yapılan ilk toplantıydı.
Görüşmeler, Rusya’nın ABD ile 2010 yılında imzaladığı nükleer silah anlaşması olan Yeni START Anlaşması’nın perşembe günü sona ermesi nedeniyle yapıldı.
Pekin salı günü Washington’dan, Rusya’nın nükleer savaş başlığı sınırlarını korumaya yönelik teklifine “olumlu yanıt” vermesini istedi. Nükleer stok büyüklüklerindeki eşitsizliği gerekçe göstererek, Washington ve Moskova ile üçlü nükleer silahsızlanma müzakerelerine katılmayı bir kez daha reddetti.
Çin devlet haber ajansı Xinhua‘ya göre Xi, çarşamba günkü toplantıda Putin’e, yılın başından bu yana uluslararası durumun “giderek daha çalkantılı hale geldiğini” söyledi.
Xi’nin “Çin ve Rusya, uluslararası toplumu adalet ve hakkaniyeti savunmaya teşvik etmek, BM’yi merkezine alan uluslararası sistemi ve uluslararası hukukun temel normlarını kararlılıkla savunmak ve küresel stratejik istikrarı korumak için birlikte çalışmakla yükümlüdür” dediği aktarıldı.
Washington’dan artan baskı ile karşı karşıya kalan Pekin ve Moskova, son yıllarda ilişkilerini derinleştirmeye çalışıyor. Bu yıl, iki ülke arasında stratejik koordinasyon ortaklığının kurulmasının 30. yılı ve tarihi İyi Komşuluk ve Dostane İşbirliği Anlaşması’nın imzalanmasının 25. yılı.
Çarşamba günü Xi, Putin’e iki ülkenin üst düzey ilişkilerini sürdürmesi ve tüm alanlarda işbirliğini güçlendirmesi gerektiğini söyledi.
Xi, “[Her iki taraf] Çin-Rusya ilişkilerinin doğru yolda istikrarlı bir şekilde gelişmeye devam etmesini sağlamak için büyük güçler olarak daha derin stratejik koordinasyon ve daha proaktif bir sorumluluk duygusu benimsemelidir” dedi.
Rus medyasına göre Putin, Xi’ye Çin-Rusya ilişkilerinin küresel çalkantıların yaşandığı bir dönemde istikrar sağlayıcı bir faktör olduğunu söyledi.
Putin ayrıca, Moskova’nın dünyanın en büyük ikinci ekonomisine sürekli olarak 1 numaralı tedarikçi olarak yer aldığı Çin ile enerji ticaretini övdü.
Putin, “Rusya, Çin’in önde gelen enerji tedarikçisidir ve enerji ortaklığımız karşılıklı olarak faydalı ve gerçekten stratejiktir” dedi.
“Barışçıl nükleer enerji konusunda aktif bir diyalog yürütüyor ve endüstri ve uzay araştırmaları da dahil olmak üzere yüksek teknoloji projelerini teşvik ediyoruz” diye ekledi.
Görüşmeler, pazar günü Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile Pekin’de bulunan Rusya Güvenlik Konseyi Başkanı Sergei Şoygu arasında yapılan toplantının ardından gerçekleşti.
Her iki taraf da ikili ilişkileri ilgilendiren önemli konularda yakın iletişim kurmaya ve birbirlerinin temel çıkarlarını ilgilendiren konularda desteği artırmaya söz verdi.
Salı günü Pekin’de ayrı ayrı yapılan görüşmelerde, Çin ve Rusya, uluslararası silah kontrol anlaşmaları ve mekanizmalarının otoritesini ve etkinliğini korumaya ve küresel stratejik istikrarın sürdürülmesine katkıda bulunmaya söz verdi.
Xi’nin Putin ile yaptığı görüşme, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a büyük bir saldırı tehdidinde bulunması da dahil olmak üzere, küresel jeopolitik gerilimin tırmandığı bir dönemde gerçekleşti. Salı günü, ABD ordusu, Umman Denizi’nde Abraham Lincoln uçak gemisine yaklaşan bir İran insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı.
Rus yetkililer daha önce, Washington’un İran’a karşı askeri harekat düzenlemesi halinde “vahim sonuçlar” olacağı konusunda uyarıda bulunmuştu.
Bu arada, Ukrayna savaşı dördüncü yılına girerken, Ukrayna ve Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri’nde ABD ile ateşkes olasılığı konusunda görüşmeler yürütüyor.
Rusya ile ABD arasında imzalanan son nükleer anlaşmanın süresi bu gece doluyor
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü










