Yapay zekada çalışanlar ile yöneticilerin mevzuat savaşı

Silikon Vadisi’ndeki yapay zeka mühendisleri ile milyarder yöneticiler arasında gevşek denetim ve sıkı mevzuat talepleri üzerinden yaşanan ayrışma derinleşiyor. İç mücadele, OpenAI çalışanlarının, şirketin kurucu ortağı Greg Brockman’ın fonladığı siyasi komiteye karşı mücadele eden bir oluşuma bağış yapmasıyla görünürlük kazandı.

Silikon Vadisi’ndeki teknoloji çalışanları, yapay zekanın gevşek kurallarla yönetilmesi için milyonlarca dolar harcayan şirket yöneticileriyle giderek daha fazla karşı karşıya geliyor.

Son dönemde yaşanan bu fikir ayrılığı, OpenAI çalışanları ile şirketin kurucu ortağı ve başkanı Greg Brockman arasında yeni bir siyasi bağış savaşına dönüştü.

Mevcut ve eski OpenAI çalışanlarından oluşan bir grup, Greg Brockman’ın kişisel bütçesinden fon sağladığı Leading the Future (LTF) adlı siyasi komiteye karşı mücadele yürüten Guardrails Alliance adlı süper PAC’e (siyasi aksiyon komitesi) 245 bin dolardan fazla bağışta bulundu.

OpenAI bünyesindeki bu siyasi cepheleşme ve diğer teknoloji firmalarındaki üst düzey ayrılıklar, yapay zekanın olası risklerine karşı nasıl bir duruş sergilenmesi gerektiği konusundaki bölünmenin yalnızca ülke genelinde değil, sektörün en büyük devlerinin kendi içinde de keskinleştiğini gösteriyor.

The Hill gazetesine konuşan Cornell Brooks Kamu Politikası Okulu Teknoloji Politikaları Enstitüsü Direktörü Sarah Kreps, OpenAI çalışanlarının Guardrails Alliance’a yaptığı bağışların, konunun sadece teknoloji sektörü ile dışarıdaki eleştirmenler arasında bir çekişme olmadığını kanıtladığını ifade etti.

Sektörün kendi içinde sorumlu yapay zeka politikalarının nasıl şekillenmesi gerektiğine dair ciddi bölünmeler yaşandığını belirten Kreps, çalışanların, şirketlerin, toplulukların ve yatırımcıların, yapay zekaya dair kendi vizyonlarını hayata geçirecek yetkilileri seçmek konusunda güçlü ve bazen çatışan çıkarlara sahip olduğunu dile getirdi.

“Milyarderlerin seçimleri satın almasına karşı” ittifak

Guardrails Alliance, kuruluşundan yaklaşık bir ay sonra, yapay zeka geliştirme süreçlerine daha sıkı denetimler getirilmesini savunan siyasi adayları destekleme sözüyle yola çıktığını duyurdu.

Geçen hafta yapılan açıklamada, mevcut ve eski sekiz OpenAI çalışanından toplam 248 bin dolar bağış alındığı bildirildi.

Kendisini yapay zeka sektörünün bu seçim döneminde yaptığı milyonlarca dolarlık lobi harcamalarına doğrudan bir panzehir olarak konumlandıran oluşum; velileri, sendikaları ve teknoloji çalışanlarını temsil ettiğini belirterek, yapay zeka milyarderlerinin seçimleri satın alma girişimlerini ifşa etmeyi amaçladığını ilan etti.

Oluşumun birincil hedefi, geçen yıl faaliyete geçen ve Brockman ile eşinin kişisel olarak 25 milyon dolar bağışta bulunduğu Leading the Future adlı süper PAC olarak öne çıkıyor.

ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI, Brockman’ın bu kişisel bağışının şirketin resmi politikasını yansıtmadığını açıklasa da kendisinin başkanlık görevi ve diğer şirket yöneticilerinin geçmişte bu süper PAC ile anılan ilişkileri, bağışın kurumsal aidiyeti konusunda soru işaretlerine yol açtı.

OpenAI’da araştırma mühendisi olarak görev yapan Juan Felipe Cerón Uribe, Brockman’ın söz konusu komiteye yaptığı bağışları eleştirerek bu yapıların yapay zekayı denetimsiz bırakmak istediğini savundu.

OpenAI bünyesinde yapay zekanın toplumsal risklerini azaltmak için son dört yıldır çalışmalar yürüttüğünü belirten Cerón Uribe, özel şirketleri sorumlu geliştirmeden ötürü hesap verebilir kılacak yasal korumalar oluşturulmadığı takdirde, tüm bu araştırmaların boşa gitmesinden endişe duyduğunu aktardı.

Cerón Uribe, Guardrails Alliance’ın bu lobi faaliyetlerine karşı durmasından memnuniyet duyduğunu ve bağış yapma kararını kolaylıkla aldığını sözlerine ekledi.

Siyasi komiteye bağışta bulunan bir diğer OpenAI yapay zeka araştırmacısı Gabriel Wu da teknolojinin denetimsiz kalmasını sağlamak adına muazzam miktarda siyasi sermaye harcandığına dikkat çekti.

Eski OpenAI araştırma yöneticisi David Farhi ise Leading the Future oluşumunu doğrudan “OpenAI’ın süper PAC’i” olarak nitelendirerek, bu yapının henüz başlamadan tartışmaları sonlandırmayı amaçladığını ve böylece şirketin temel misyonuna karşı çalıştığını öne sürdü.

Silikon Vadisi merkezli Demokrat stratejist Cooper Teboe, teknolojiyi bizzat inşa eden ve bundan finansal olarak kazanç sağlayacak kişilerin tanıklıklarının, geçmişteki genel bağışlardan çok daha büyük bir siyasi ağırlık taşıyabileceğini belirtti.

Teboe, bu durumun şirket içindeki dengelerin kontrolden çıktığını ve tepe yöneticilerinin rekor düzeyde sermaye edinme arayışı içinde bu sorunları çözmeye yanaşmadığını gösterdiğini ifade etti.

Stratejist, teknolojiyi geliştiren insanların bundan korkarak yavaşlatılması için kendi paralarını harcamasının çok şey anlattığını vurguladı.

Leading the Future ise yapay zeka düzenlemelerine kategorik olarak karşı çıkmadıklarını savunarak, ulusal düzeyde sorumlu bir çerçevenin oluşturulmasına odaklanan net, olumlu ve proaktif bir gündemi desteklediklerini açıkladı.

OpenAI çalışanlarının karşıt oluşuma yaptığı bağışlar hakkında soru yöneltilen bir komite sözcüsü, ülke genelinde farklı kesimlerden karar alıcıları ve adayları destekleme konusundaki geçmişlerinden gurur duyduklarını belirtmekle yetindi.

Partilerde bölünme

ABD’li siyasiler federal düzeyde yapay zeka denetimi konusunda ortak bir zemin bulmakta zorlanırken, parti içi derin görüş ayrılıkları da süreci zorlaştırıyor.

ABD Başkanı Donald Trump ve birçok Cumhuriyetçi yasa yapıcı eyalet düzeyindeki katı kurallara ve veri merkezi moratoryumlarına karşı çıkarken, Florida Valisi Ron DeSantis gibi bazı önde gelen Cumhuriyetçiler partiyi daha güçlü yasal denetimleri desteklemeye çağırıyor.

Demokratlar cephesinde ise teknolojinin çevresel ve ekonomik etkilerine odaklanan ilericiler ile düzenlemelere daha temkinli ve ölçülü yaklaşılmasını isteyen ılımlılar arasında görüş ayrılıkları yaşanıyor.

Akademisyen Sarah Kreps, çok büyük çıkarların söz konusu olduğu ve yapay zeka politikasının yönünün henüz netleşmediği bu dönemde, meselenin siyasi harcamalar için giderek daha güçlü bir çekim merkezine dönüştüğünü kaydetti.

Kreps, geçmişte çalışan protestolarının genellikle yöneticilere yazılan endişe mektupları veya bireysel aday bağışları şeklinde olduğunu, ancak bugün çalışanların doğrudan kendi şirket liderlerinin savunduğu politikalara karşı alternatif yönetim vizyonlarını finanse ettiğini belirtti.

Daha sıkı kuralları savunan adayları destekleyen bir diğer siyasi komite olan Public First’ün kurucu ortağı Brad Carson da Brockman ile çalışanları arasındaki bu ayrışmayı kendi tezlerini savunmak için bir fırsat olarak gördü.

Carson, OpenAI çalışanları ile şirketin küresel ilişkiler ekibi arasındaki mesafenin çok derin olduğunu ve çalışanların seslerini yükseltmesinden memnuniyet duyduğunu ifade etti.

Carson ve Public First, bu yılın başlarında New York 12. Kongre Bölgesi’ndeki Demokrat ön seçimlerinde Leading the Future ile milyonlarca dolarlık bir bağış mücadelesine girişmişti.

Demokrat stratejist Teboe, tepe yöneticiler ile emeğini ortaya koyan çalışanlar arasındaki bu finansal harcama uçurumunun, genel siyasetteki yönetici sınıfa karşı duyulan memnuniyetsizliğin küçük bir modeli olduğunu savundu.

Google DeepMind bünyesinde askeri sözleşme istifası

Çalışanların tepkileri yalnızca bağışlarla sınırlı kalmıyor. Bağış haberlerinin gündeme geldiği gün, Google DeepMind bünyesinde çalışan bir araştırmacı, şirketin Pentagon ile yaptığı işbirliği nedeniyle istifa ettiğini duyurdu.

Google DeepMind’da iki yılı aşkın süredir yapay zeka güvenliği alanında uzman araştırmacı olarak görev yapan Alex Turner, yayınladığı yazıda, Google’ın savunma departmanına gizli çalışmalar için yapay zeka modelleri sağlama konusunda anlaşmaya varmasının ardından bu kararı aldığını açıkladı.

Pentagon’un, güvenlik önlemleri konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle yapay zeka firması Anthropic’i gizli devlet işlerinden men etmesinden yaklaşık iki ay sonra Google’ın, askeri birimin modelleri “yasaya uygun her türlü hükümet amacı” için kullanmasına izin verdiği belirtildi.

Sürecin geçmişinde Anthropic, geliştirdiği yapay zekanın insan denetimi olmaksızın kitlesel gözetleme veya otonom silahlarda kullanılabileceği yönünde endişelerini dile getirmiş, Pentagon ise teknolojiyi yasal çerçevedeki her amaç için kullanma konusunda ısrarcı olmuştu.

İstifa eden araştırmacı Alex Turner, Google’ın katil robotlar veya kitlesel yapay zeka casusluğuna karşı hiçbir kısıtlama getirmeksizin anlaşmayı imzaladığını ve şirketin sözleşme sınırlamalarının OpenAI’ın Pentagon ile yaptığı bağımsız anlaşmadan bile daha zayıf kaldığını savundu.

Turner, bu koşullar altında vicdanen Google’da kalmasının mümkün olmadığını belirterek görevinden ayrıldığını kaydetti.