Yeni Fed Başkanı Warsh, faiz indirimi istiyor

Donald Trump’ın Fed Başkanı adayı Kevin Warsh, Amerikan faiz oranlarının daha düşük olması gerektiğini savundu.

Financial Times’ın (FT) aktardığına göre Warsh, bunun en büyük nedeninin, “geçmişte, günümüzde ve gelecekte hayatımızın en verimlilik artırıcı dalgası” olduğunu düşündüğü yapay zeka (AI) patlaması olduğunu ve bunun Fed’e enflasyonu körüklemeden faizleri düşürme imkanı tanıdığını söylüyor.

Fed adayı, eski başkan Alan Greenspan’ın 1990’larda yaptığı gibi, bu verimlilik artışlarına şans verebileceğine inanıyor.

Warsh, aralık ayında Aven Financial’ın CEO’su Sadi Khan ile yaptığı mülakatta, “[Greenspan] anekdotlara ve oldukça ezoterik verilere dayanarak, faizleri yükseltmemiz gereken bir durumda olmadığımızı düşünüyordu. Sonuç olarak, daha güçlü bir ekonomiye ve daha istikrarlı fiyatlara sahip olduk,” demişti.

Warsh’ın görüşü, başkan gibi hızlı ve keskin faiz indirimleri görmek isteyen Hazine Bakanı Scott Bessent dahil olmak üzere Trump yönetimi yetkilileri tarafından da paylaşılıyor.

Bessent, bu ayın başlarında CNBC’ye verdiği demeçte, “1990’lara benzer şekilde, üretkenlik patlamasının başlangıç aşamasında olduğumuz açık,” dedi ve izleyicilerin, eski Washington Post gazetecisi Bob Woodward’ın, Greenspan’ın “ekonomiyi nasıl doğru bir şekilde harekete geçirdiğini” anlatan biyografisini okumaları gerektiğini ekledi.

Greenspan’ın verimlilik konusundaki hamlesi, Eylül 1996’ya dayanıyor. O tarihte Greenspan, Fed yönetim kurulu toplantısına girerek, çoğunun istediği faiz artışını ertelemeleri için meslektaşlarını ikna etmeye çalışmıştı.

Federal Açık Piyasa Komitesine (FOMC), üretkenliğin resmi verilerin gösterdiğinden daha hızlı arttığını söylemişti.

 San Francisco Fed’in o dönemki başkanı Janet Yellen, FT’ye verdiği demeçte, “Birçok kişi tamamen ikna olmamıştı, Greenspan üretkenlik artışının bazı yönlerini insanların anlamakta gerçekten zorlandıkları bir şekilde anlatmaya başladı,” dedi.

Yellen, Greenspan’ın “kesinlikle haklı” olduğunu da ekledi. Sonunda, daha sonra Fed başkanı olan Yellen ve FOMC’nin bir üyesi hariç tüm üyeleri Greenspan’ın verimlilik tahminini destekledi ve borçlanma maliyetlerini sabit tuttu, fakat enflasyon ortaya çıkarsa bunları artıracaklarına dair taahhütte bulundu.

Otuz yıl sonra, Warsh, ustanın hamlesini tekrarlayabileceğine inanıyor. Warsh’ın yerini alacağı Powell da, en azından AI heyecanının bir kısmına inandığını ima etti.

Fed başkanı ocak ayında, “Geriye dönüp baktığınızda, dalga dalga gelen bazı aksaklıklar olacaktır, fakat nihayetinde teknoloji üretkenliği artırır ve bu da ücretlerin yükselmesinin temelidir,” demişti.

Çarşamba akşamı, Fed yöneticisi Lisa Cook da bu görüşe katıldığını belirterek, “Artan kanıtlar, AI’ın üretkenliği önemli ölçüde artırma gücüne sahip olduğunu gösteriyor,” dedi.

FOMC toplantılarına katılan eski Fed yetkilisi Vincent Reinhart, AI’ın zamanla üretkenliği artıracağı ve enflasyonu düşüreceği konusunda “ikna edici bir yönelim” olduğu konusunda hemfikir. 

Fakat şu anda BNY Investments’ın baş ekonomisti olan Reinhart, teknolojinin “beklenen çıktı için yolu kesinlikle yukarı doğru büktüğünü” ama “şu anda üretkenliğe pek bir katkı sağlamadığını” belirtti.

Birçok iktisatçı, yapay zeka patlamasının ABD ekonomisinin arz kapasitesini genişletmekten ziyade talebi artırdığına inanıyor.

Bunlar, en zengin Amerikalılara fayda sağlayan ve harcamaları artıran sermaye yatırımlarındaki artışa ve borsa kazançlarına işaret ediyorlar.

Warsh, AI patlamasının iş dünyasını hızla altüst edeceğini ve en iyi şirketlerin bir yıl içinde “hayal bile edilemeyen şeyler” yapacağını öngörüyor.

Stanford Üniversitesi Hoover Enstitüsünde araştırmacı olarak görev yapan Warsh, AI endüstrisinin evrimini en ön sıradan izleyen biri.

Akıl hocası Stanley Druckenmiller, Warsh’ın milyarderin aile ofisinde, çoğunlukla teknoloji şirketlerini içeren özel sermaye yatırımlarını yönetmiş olmasının, teknolojinin ekonomi üzerindeki etkisini değerlendirmek için onu ideal bir konuma getirdiğini söyledi.

Druckenmiller, FT’ye Silikon Vadisinden bahsederek şunları söyledi:

“Orada harika bir ağı var ve sadece üst düzey bilgilere sahip olmakla kalmayıp, AI’ın hızı ve yıkıcı etkisinin ayrıntılarını da bildiği için, normal bir makroekonomistten daha iyi bir anlayışa sahip olduğunu düşünüyorum.”

Senato Warsh’ı zamanında onaylarsa, Fed başkan adayı mayıs ortasında görevi devralacak ve kasım ayındaki ara seçimler öncesinde mevcut %3,5-3,75 aralığından büyük faiz indirimleri yapması için hemen baskı altında kalacak.

Fed yetkililerinin son politika tahminleri, bu yıl ABD’nin borçlanma maliyetlerini sadece bir kez indireceklerini ve referans faiz oranını yüzde 3,25’in üzerinde, başkanın istediği yüzde 1 seviyesinin üzerinde tutacaklarını gösteriyor.

Eylül 1996’daki oylama sırasında odada bulunanlar, Greenspan’ın komiteyi ikna etmek için anekdotlara değil verilere dayandığını söylüyorlar.

Warsh, günümüzün faiz belirleyicilerini AI kaynaklı bir verimlilik patlamasına ikna etmek istiyorsa, aynı şeyi yapması gerekecek.

FOMC sekreteri olarak toplantıya katılan eski Fed başkan yardımcısı Don Kohn, “Greenspan’ın sezgisi, derinlemesine araştırma yaparak, diğer insanların bulamadığı şeyleri ortaya çıkararak desteklendi. O, verilere çok önem veren biridir. Bu sadece bir iddia değildi; ücretler artıyordu, kârlar yüksekti ve enflasyon düşüktü, çözülmesi gereken bir bilmece vardı,” dedi.

Yellen ise, “Greenspan kendi başına çok fazla araştırma yaptı. Çok sayıda ekonomik veriyi kullanarak gerçekten bu tezi kanıtlamaya çalıştı,” ifadelerini kullandı.