Bizi Takip Edin

Diplomasi

Zelenskiy 90 gün içinde seçim için şartlarını açıkladı

Yayınlanma

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, ABD ve Avrupalı müttefiklerin baskısı üzerine savaş devam ederken seçime gitmeye hazır olduğunu duyurdu. Zelenskiy, sandıkların kurulabilmesi için Washington’ın hava savunma garantisi vermesini ve yasal engellerin kaldırılmasını şart koştu.

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump’ın çağrısı ve Batılı müttefiklerin talepleri doğrultusunda ülkede seçimleri gerçekleştirmeye hazır olduğunu bildirdi.

Zelenskiy, koltuğa yapışmak gibi bir niyeti olmadığını ve bu yöndeki iddiaları “gerçek dışı bir hikaye” olarak niteledi.

Ukrayna lideri, “Konu bugün ABD Başkanı ve Avrupalı ortaklarımız tarafından gündeme getirildiği için kısa ve net cevap vereceğim: Seçimlere hazırım” diye konuştu.

Washington’a ‘güvenliği sağlama’ çağrısı

Ukrayna lideri, seçim sürecinin başlatılabilmesi için iki temel şartın yerine getirilmesi gerektiğini vurguladı.

Zelenskiy öncelikle, ülkede seçmenlerin ve cephedeki askerlerin güvenli bir şekilde oy kullanabilmesi için etkin bir koruma kalkanı talep etti.

İkinci şart olarak ise sıkıyönetim koşullarında seçimin yasal zemine oturması için mevzuat değişikliğine gidilmesi gerektiğini belirtti.

Zelenskiy, milletvekillerine gerekli yasal düzenlemeleri hazırlamaları için talimat vereceğini açıklarken, güvenlik sorununun ancak Batılı ortakların desteğiyle çözülebileceğine dikkat çekti.

Devlet Başkanı, “Şu anda ABD’den ve gerekirse Avrupalı meslektaşlarımdan güvenliği sağlamalarını istiyorum… Eğer bu sağlanırsa önümüzdeki 60 ila 90 gün içinde Ukrayna seçim yapmaya hazır olacaktır; benim şahsi iradem bu yöndedir” ifadelerini kullandı.

Donald Trump, daha önce yaptığı açıklamada Ukrayna yönetiminin savaşı seçimleri ertelemek için bir bahane olarak kullandığını öne sürmüş ve Kiev’den demokratik sürece bağlılığını teyit etmesini istemişti.

ABD Başkanı, halkın iradesinin netleşmesi gerektiğini savunmakla birlikte Zelenskiy’nin olası bir seçimden galibiyetle ayrılabileceği ihtimalini de dışlamadı.

Öte yandan Kiev Uluslararası Sosyoloji Enstitüsü verilerine göre, ekim ayı itibarıyla Ukrayna halkının yüzde 60’ı Zelenskiy’e güvenirken, yüzde 35’i güven duymuyor.

Ancak savaş bittikten sonra Zelenskiy’i yeniden başkan olarak görmek isteyenlerin oranı yüzde 25’te kalıyor. Zelenskiy’nin beş yıllık görev süresi 20 Mayıs 2024’te dolmuştu.

Ukrayna lideri daha önce yaptığı açıklamalarda, savaşın sona ermesi halinde ikinci dönem için aday olmayacağını belirtmişti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Ukrayna’daki seçim tartışmalarına müdahil olarak, seçimlerin yapılmamasının barış anlaşmasını “hukuken imkansız” hale getirdiğini duyurmuştu.

Putin, Zelenskiy’nin sıkıyönetim şartlarında görev süresini uzatma yetkisi bulunmadığını ve bu nedenle kendisiyle imzalanacak herhangi bir belgenin “anlamsız” olacağını ifade etmişti.

Ukraynalıların yarısından fazlası Zelenskiy’in yeniden aday olmasını istemiyor

Noel öncesi anlaşma baskısı

Seçim tartışmaları sürerken, CNN’e konuşan Avrupalı yetkililer, ilerleme sağlanamaması halinde Trump’ın Ukrayna ile ilgili barış görüşmelerinden çekilmesinden endişe ediyor.

Üst düzey bir Amerikalı yetkili, “Sonsuz savaş onun için giderek büyüyen bir siyasi yük haline geliyor” değerlendirmesinde bulundu.

Financial Times’ın kaynaklarına göre de Trump, Zelenskiy’e ABD’nin barış planını kabul etmesi için “birkaç gün” süre tanıdı ve anlaşmanın 25 Aralık Noel gününe kadar imzalanmasını umuyor.

Kiev’deki kaynaklar ise Trump’ın hızlı bir yanıt beklediğini doğrulamakla birlikte, kesin bir son tarih dayatılmadığını belirtiyor.

ABD’nin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker da Trump’ın Moskova ile Kiev arasında bir anlaşma zemini görmemesi halinde çözüm çabalarından vazgeçebileceği uyarısında bulundu.

Müzakere masasındaki üç düğüm

ABD yönetimi, geçen ayın ortasında Ukrayna, Rusya ve Kiev ile paylaşılan 28 maddelik bir barış planı sundu. Wall Street Journal’a (WSJ) bilgi veren Avrupa Birliği kaynakları, taraflar arasındaki temel anlaşmazlıkların çözülmesinin haftalar hatta aylar alabileceğini vurguluyor.

Masadaki en büyük engelleri Ukrayna’nın toprak tavizleri, Kiev’in gelecekteki NATO üyeliği ve dondurulan Rus varlıklarının Ukrayna’nın yeniden imarı için kullanılması mekanizması oluşturuyor.

Diplomatik kaynaklar, Washington’ın Zelenskiy üzerinde planı kabul etmesi için baskı kurduğunu belirtiyor. Zelenskiy ise Avrupalı liderlerle yapacağı istişarelerin ardından, 10 Aralık’ta ABD’ye 20 maddeden oluşan güncellenmiş bir barış teklifi sunacağını açıkladı.

Bir AB yetkilisi süreci, “Amerikalıların hızlı sonuç istediğini biliyoruz. Ancak tartışılan konuların karmaşıklığı göz önüne alındığında, hızlı bir sonuca nasıl ulaşacağımızı tahayyül etmek güç” sözleriyle özetledi.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English