Zelenskiy’den geri adım: Yolsuzlukla mücadele kurumlarının bağımsızlığını geri getiren yasayı imzaladı

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (NABU) ve Özel Yolsuzlukla Mücadele Savcılığının (SAP) bağımsızlığını yeniden tesis eden yasayı imzaladı. Yasa, hem ülke içinde hem de G7 ve AB gibi uluslararası ortaklar tarafından sert şekilde tepki gören önceki düzenlemeyi geçersiz kılıyor.

Ukrayna Devlet Bakanı Vladimir Zelenskiy, Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosunun (NABU) ve Özel Yolsuzlukla Mücadele Savcılığının (SAP) bağımsızlığını yeniden tesis eden yasayı imzaladığını duyurdu.

Zelenskiy, Facebook hesabından yayımladığı video mesajında, ilgili yasa tasarısına destek veren milletvekillerine teşekkür ederek alınan kararın önemini vurguladı.

Zelenskiy, “Tüm parlamenterlere benim yasa tasarımı kabul ettikleri için teşekkür etmek istiyorum. Belgeyi az önce imzaladım, metin derhal yayımlanacak. Bu, yolsuzlukla mücadele organlarının ve devletimizin tüm kolluk kuvvetlerinin normal ve bağımsız çalışmasının garantisidir. Bu doğru karar,” diye konuştu.

Ukrayna yönetiminin sivil toplumun görüşlerini dikkate almasının önemine de değinen Zelenskiy, “Ukrayna demokrasiyle yönetiliyor. Bu konuda hiçbir şüphe olamaz,” ifadelerini kullandı.

Devlet Başkanı, yasanın yürürlüğe girmesiyle ilgili olarak uluslararası ortakların en kısa sürede bilgilendirileceğini de ekledi.

Tepki çeken yasa tasarısı geri çekildi

Aynı gün, 31 Temmuz’da, Ukrayna parlamentosu Verhovna Rada, Ceza Kanunu’nda değişiklik yapan ve NABU ile SAP’a eski bağımsızlıklarını geri getiren cumhurbaşkanlığı yasa tasarısını onaylamıştı.

Yasa, “karşı” veya “çekimser” oy olmadan 331 milletvekilinin oyuyla kabul edildi. Ayrıca 326 parlamenter, yasanın cumhurbaşkanı tarafından derhal imzalanması yönündeki teklifi destekledi.

Bu belge, Rada’nın 22 Temmuz’da kabul ettiği 12414 sayılı tepki çeken yasa tasarısına alternatif olarak geliştirildi.

Söz konusu yasa, başsavcıya NABU’nun dava materyallerine erişim, SAP’ın faaliyetlerine müdahale, soruşturma yetkisini tek taraflı değiştirme ve şüphe kararlarını imzalama yetkisi veriyordu.

Bu hükümler, hem ülke içinde hem de uluslararası ortaklar nezdinde sert eleştirilere neden olmuştu.

Batı’dan gelen sert uyarılar

Kiev ve diğer şehirlerde protestolar düzenlenmişti. Bunun yanı sıra G7 ülkeleri ve Avrupa Komisyonu temsilcileri ciddi kaygılarını dile getirmişti.

AB, gayri resmi kanallardan Ukrayna’ya mali yardımın askıya alınabileceği uyarısında bulunmuş ve yasayı “yolsuzlukla mücadelede geri adım” olarak nitelendirmişti.

Ancak daha sonra Avrupa Komisyonu Sözcüsü Guillaume Mercier, Brüksel’de düzenlediği basın toplantısında AB’nin Ukrayna’ya yönelik finansmanı dondurma planı olmadığını açıkladı.

Mercier, aynı zamanda yolsuzlukla mücadele kurumlarının bağımsızlığının korunmasının kilit önem taşıdığını hatırlattı.

Yeni yasanın getirdiği güvenceler

Zelenskiy, 24 Temmuz’da parlamentoya NABU ve SAP’a eski yetkilerini iade eden ve bu kurumların usul bağımsızlığını garanti altına alan 13533 sayılı yasa tasarısını sunmuştu.

Tasarıda, başsavcının NABU’nun işlerine müdahale edemeyeceği, soruşturma yetkisinin değiştirilmesinin yalnızca SAP başkanının onayıyla mümkün olacağı ve SAP’ın usule ilişkin kararlarının bütünüyle bağımsız kalacağı açıkça belirtiliyor.

Ayrıca, devlet sırlarına erişimi olan NABU çalışanlarının yalan makinesi testinden geçmesi öngörülüyor, ancak bu sürecin denetimi Ukrayna Güvenlik Teşkilatı (SBU) tarafından değil, bizzat büronun kendi iç denetim birimi tarafından yapılacak.