Rusya
10 milyar dolarlık plan: Rusya’nın ‘gölge filosu’ yaptırımları nasıl atlatıyor?

Rusya, 10 milyar dolarlık yatırımla oluşturduğu gölge filo sayesinde petrol ihracatına yönelik Batı yaptırımlarını aşarak petrol sevkiyatını yüzde 71 oranında artırdı.
Yaklaşık 10 milyar dolar harcayarak bir gölge filo oluşturan Rusya, bugün petrol ve petrol ürünlerinin yaklaşık yüzde 70’ini bu tankerlerle taşıyor.
Bu sayede, varil başına 60 dolarlık tavan fiyatla bağlantılı kısıtlamalardan büyük ölçüde kaçabiliyor. Batı’nın münferit tanker ve sahiplerine yönelik yaptırımları ise henüz Rusya’nın ihracatını sınırlandıracak etkin bir tedbir olmaktan uzak.
Financial Times, Kiev Ekonomi Okulu’nun (KSE) raporuna atıfta bulunarak, bu yılın haziran ayında gölge filonun bir önceki yılın aynı döneminde taşıdığı 2,4 milyon varillik kapasitenin neredeyse iki katına çıkarak günde 4,1 milyon varile ulaştığını bildirdi.
Bu, neredeyse yüzde 71’lik bir artış anlamına geliyor. Ham petrolün artık neredeyse tamamen (yüzde 89) eski tankerlerle (gölge filo gemilerinin ortalama yaşı 18 yıl) taşındığı, petrol ürünlerinin ise yüzde 38 oranında bu gemilerle sevk edildiği belirtiliyor.
Bu tankerlerin bir kısmı, Rus şirketlerince petrol sızıntılarına karşı sigortalanmış durumda, ancak çoğunun sigortasız olduğu iddia ediliyor.
KSE, Avrupa sularında “gölge alanlar” oluşturulmasını ve yalnızca yeterli sigorta kapsamına sahip olduklarını kanıtlayabilen tankerlere izin verilmesini öneriyor.
Fakat raporda mevcut koşullar altında “büyük bir çevre felaketinin sadece bir zaman meselesi” olduğu uyarısı yapılıyor.
Financial Times, gölge filodaki dört tankerin, Danimarka Boğazları ve Çanakkale Boğazı gibi kritik noktalarda son iki yılda motor arızası yaşadığını, fakat şimdiye kadar bu arızaların petrol sızıntısına yol açmadığını da ekledi.
Batılı ülkeler, 2023’ün sonlarından itibaren münferit tankerlerin yanı sıra bunların sahip ve işletmecilerine de yaptırım uygulamaya başladı.
KSE raporunun yazarlarından Benjamin Hilgenstock, bu yaptırımların son derece etkili olduğunu ve bu yüzden birçok geminin deniz taşımacılığına devam etmeye cesaret edemediğini ifade etti.
Ancak Hilgenstock, kampanyanın şu ana kadar Rusya’nın gölge filosunu zayıflatma konusunda sınırlı bir etki yarattığını vurguladı.
Öte yandan Harvard Üniversitesi’nde bu tür operasyonlar konusunda uzman olan Craig Kennedy, Rus petrol şirketlerinin gölge filo için satın aldığı gemilerle bağlantılarını gizlemek amacıyla kasıtlı olarak yabancı sahip ve operatörleri tercih ettiğini kaydetti.
Bu durum, ilgili kuruluşlara karşı yaptırım uygulamayı çok daha zorlaştırıyor. Kennedy, Rus şirketlerinin 2022’den bu yana eski tanker satın almak için toplamda 10 milyar dolardan fazla harcama yaptığını ve bu alımların çoğunlukla Rus bankalarından sağlanan fonlarla finanse edildiğini tahmin ediyor.
Arktik LNG-2 projesinin sırları: Yaptırımlar gerçekten işe yarıyor mu?
Rusya
TotalEnergies, Arktik LNG 2 projesinden çekiliyor

Enerji devi TotalEnergies, Arktik LNG 2 projesindeki yüzde 10 payının Novatek iştiraki Nordline’a devrinin yakında tamamlanmasını bekliyor. Rusya Devlet Başkanı’nın onayladığı satış, TotalEnergies’in 2022’de Rusya’daki 4,1 milyar dolarlık varlığını kayıtlardan çıkarmasının ardından gündeme geldi.
Fransız enerji şirketi TotalEnergies, Arktik LNG 2 projesindeki yüzde 10 payının Novatek’in iştiraki Nordline’a devrinin yakında tamamlanmasını bekliyor.
TotalEnergies Üst Yöneticisi Patrick Pouyanné, yatırımcılarla düzenlenen telekonferansta, şirketin 2022’de Rusya’daki 4,1 milyar dolarlık varlığını kayıtlardan çıkardığını söyledi.
Bu tutarın büyük bölümünü Arktik LNG 2 hisseleri oluşturdu. Projenin yüzde 60’ını elinde tutan Novatek ise hisselerin devri için süreç başlattı.
Pouyanné şöyle dedi: “Novatek, Arktik LNG 2’nin yüzde 10’unun iştiraklerinden Nordline’a devri için görüşmeleri başlattı ve bu, Rusya Devlet Başkanı tarafından onaylandı. Novatek’in başlattığı devir sürecinin yakında tamamlanmasını bekliyoruz.”
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, haziran ayı başında imzaladığı kararnameyle Nordline’ın, Fransız TotalEnergies’in iştirakinden Arktik LNG 2 şirketinin yüzde 10’unu satın almasına izin verdi. İlgili belge, Rusya’nın hukuki bilgi portalında yayımlandı.
Belgede, satın alacak şirketin adı dışında kimlik bilgileri yer almadı. Arktik LNG 2’nin yüzde 60’ına sahip Novatek, bu yılın mayıs ayında Nordline adıyla yüzde 100 kendisine ait bir iştirak kurdu.
Arktik LNG 2 projesi, her biri yılda 6,6 milyon ton sıvılaştırılmış doğalgaz üretecek üç hattan oluşuyor. İlk hat 2024’te çalışmaya başladı.
ABD Hazine Bakanlığı, Arktik LNG 2’yi Kasım 2023’te yaptırım listesine aldı.
Aralık 2023’ün ortasında Novatek’in, ABD yaptırımları nedeniyle bazı müşterilerine yapacağı teslimatlar için mücbir sebep ilan ettiği öğrenildi.
Interfax kaynakları, sıvılaştırılmış doğalgaz teslimatlarına ilişkin mücbir sebep ilanını, bankalar ile gemi sahiplerinin tutumuna bağladı.
Bankalar ve gemi sahipleri, projeye uygulanan yaptırımların ardından finansman ve taşımacılık hizmeti vermenin kendileri açısından risk yaratmasından çekiniyordu.
Kaynaklar, Novatek’in sorunu çözmek için teslimatlara ara verdiğini, mücbir sebep ilan ederek teslimatların gecikmesi halinde karşılaşabileceği ceza riskini ortadan kaldırdığını söyledi.
Kommersant gazetesi de Rus hükümetindeki kaynaklara dayandırdığı haberinde, Arktik LNG 2’nin yabancı hissedarlarının ABD yaptırımları nedeniyle projedeki sözleşmeleri kapsamında mücbir sebep ilan ettiğini yazdı.
Bu hissedarlar arasında TotalEnergies, Çinli CNPC ve CNOOC ile Japon Mitsui ve JOGMEC şirketlerinin oluşturduğu konsorsiyum yer alıyor. Her hissedarın projede yüzde 10 payı var.
TotalEnergies, projenin ABD yaptırımlarına alınmasının ardından ilan edilen mücbir sebep nedeniyle 2024’te Arktik LNG 2’den sıvılaştırılmış doğalgaz almayacağını daha önce doğruladı.
Arktik LNG 2’nin yüzde 60’ı Novatek’e ait. TotalEnergies, CNPC ve CNOOC ile Mitsui ve JOGMEC konsorsiyumu ise yüzde 10’ar paya sahip.
Rusya
Moskova Borsası ABD hisselerine dayalı vadeli işlemler için hazırlanıyor

Moskova Borsası, 27 Temmuz’dan itibaren 23 yabancı menkul kıymet için fiyat sabitlemesi hesaplayıp yayımlayacak. Borsa, bu göstergeleri ilerleyen dönemde ABD şirketlerinin hisselerine dayalı türev finansal ürünlerin oluşturulmasında kullanmayı planlıyor. Platform, hesaplamalarda yurt dışı borsalardaki işlem fiyatlarını esas alacağını açıkladı.
Moskova Borsası, 27 Temmuz’dan itibaren yabancı menkul kıymetlere ilişkin fiyat sabitlemelerini hesaplayıp yayımlayacak.
Borsa, ilerleyen dönemde bu göstergeleri türev finansal ürünlerin oluşturulmasında kullanmayı hedefliyor. İlk aşamada 23 yabancı menkul kıymet için fiyat sabitlemesi yayımlanacak.
Listede Apple, Tesla, SpaceX ve Amazon gibi büyük şirketlerin hisseleri ile SPDR S&P 500 ETF Trust (SPY) ve Invesco QQQ Trust, Series 1 (QQQ) fonları da yer alıyor.
Borsa, fiyat sabitlemelerini yurt dışı borsalarda işlem gören yabancı menkul kıymetlerin işlem fiyatlarına dayanarak hesaplayacak.
Sabitleme değeri, hesaplama sıklığına uygun işlemler arasından seçilen ve hesaplama anından önceki 60 saniyelik ortalama dönemine giren fiyatların aritmetik ortalamasıyla belirlenecek.
Fiyat sabitlemeleri, ana işlem seansı boyunca her 15 saniyede bir hesaplanacak. İlave işlem seanslarının düzenlendiği günlerde aynı uygulama bu seanslarda da sürecek.
Fiyat sabitlemesi, hisse senedi, döviz, kıymetli maden veya başka bir finansal varlık için piyasanın kabul ettiği ortak referans fiyatı niteliğindeki finansal göstergeyi ifade ediyor.
Bu gösterge, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerine ilişkin hesaplamalarda esas alınıyor.
Moskova Borsası Türev Piyasalar Genel Müdürü Maria Patrikeyeva, mayıs ayının sonunda RBK Radyo’da yayımlanan “Yatırım Saati” programında, borsanın gelecekte ABD şirketlerinin hisselerine dayalı nakdi uzlaşılı vadeli işlem sözleşmelerini işleme açabileceğini söylemişti.
Patrikeyeva, bu plan için herhangi bir takvim paylaşmamıştı.
Moskova Borsası, 2024 yılında yabancı menkul kıymetlere dayalı vadeli işlem sözleşmeleri serisini başlattı. Bu ürün grubunda Alibaba ve Baidu’nun depo sertifikalarına dayalı sözleşmeler yer alırken, haziran ayında Sony, Toyota, JD.com, Novartis ve TSMC gibi şirketlerin hisselerine dayalı yeni sözleşmeler de yatırımcıların erişimine açıldı.
Borsanın vadeli işlemler piyasasında bugün yabancı menkul kıymetler ile ABD, Güney Afrika, Arjantin, Çin ve Brezilya gibi ülkelere odaklanan ETF’lere dayalı 30’dan fazla vadeli işlem sözleşmesi işlem görüyor.
Rusya
Ukrayna saldırılarının hedefi olan Rus e-ticaret devlerinden yeni tedbirler

Wildberries’in Üst Yöneticisi Tatyana Kim, İHA saldırılarında zarar gören depolardaki ürünler için satıcılara ilk tazminat ödemelerinin başladığını açıkladı. İlk etapta 88 bini aşkın küçük ölçekli satıcının bir gün içinde ödeme alacağı belirtilirken, şirket orta ve büyük satıcılar için yeni destek mekanizmaları hazırladığını da duyurdu. Bu süreçte Yandex Market ve Ozon da sözleşmelerini değiştirerek savaş, İHA saldırıları ve benzeri olağanüstü hallerde satıcıların zararından sorumlu olmayacaklarını hükme bağladı.
Wildberries Üst Yöneticisi Tatyana Kim, Ukrayna’dan yapılan İHA saldırıları esnasında zarar gören lojistik merkezlerinde ürünlerini kaybeden satıcılara yönelik tazminat ödemelerinin başladığını açıkladı.
Kim, çarşamba günü Telegram kanalında yaptığı paylaşımda, “Bugün, Elektrostal’da zarar gören ürünleri olan satıcılara ilk ödemeleri başlatıyoruz” ifadelerini kullandı.
Kim’in aktardığına göre ilk aşamada destek, “en küçük ve en az korunan girişimciler” olarak tanımladığı 88 binden fazla satıcıya ulaşacak. Bu grubun ödemelerinin bir gün içinde hesaplara geçmesi öngörülüyor.
Şirket, Ostorojno, Novosti’ye yaptığı açıklamada saldırılarda kaybedilen ürünlerin bedelinin de “en kısa sürede” karşılanacağını bildirdi.
Cumartesi gününden bu yana Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin saldırılarında Wildberries’in Podolsk, Tambov Bölgesi’ndeki tesisleri, Krasnodar ve Stavropol’deki lojistik merkezleri de isabet aldı.
Şirket, özellikle Moskova yakınlarındaki Elektrostal ile Tambov Bölgesi’ndeki Kotovsk’ta depo alanları ve ürünlerde oluşan zararın en az 180 milyar ruble düzeyinde olduğunu değerlendiriyor. Bu tutar, Wildberries’in 2025 yılı toplam 175 milyar rublelik kârını da aşıyor.
Kim daha önce satıcıların zararını karşılayacaklarını açıklamış olsa da, Pravovaya Pomoşç hukuk firmasının yönetici ortağı Aleksandr Tarasenko, şirketin son dönemde “garip” davrandığını söylemişti.
Tarasenko, yanan depolarda kalan stoklara ilişkin raporların satıcıların kişisel hesaplarından kaldırıldığını, bunun da tazminat alma beklentisini zayıflattığını savundu.
Wildberries Basın Servisi ise tazminatların yanı sıra girişimciler için kapsamlı destek paketi hazırladıklarını açıkladı. Şirket, bölgesel depolara yapılan transit sevkiyat ücretlerini kaldıracağını, depolama ücretlerinde indirim uygulayacağını, lojistik maliyetlerini belirleyen bölgesel endeksleri sabitleyeceğini ve bazı satış modellerinde tüketicilere sunulan indirimleri kendi bütçesinden artıracağını bildirdi.
Ayrıca WB Bank’ın kredi kullanan müşterilere geri ödeme ertelemesi ve ilave destek imkanları sunacağı kaydedildi.
Rus e-ticaret devi Wildberries depolarına İHA saldırısı: Zarar devasa
“Ürünler depodaymış gibi ödeme yapılacak”
Kim, düzenlediği basın toplantısında orta ve büyük ölçekli satıcılara yönelik destek mekanizmalarının henüz hazırlık aşamasında olduğunu söyledi.
Şirketin üzerinde çalıştığı temel araçlardan birinin “satış simülatörü” olduğunu belirten Kim, sistemi şöyle anlattı:
“Sanki ürünler depoda satılmaya devam ediyormuş gibi ödeme yapılacak. Aynı hızla, aynı fiyatlarla, aynı indirimlerle; yani depolarda olsalardı nasıl satılacaklarsa o şekilde.”
Kim ayrıca şirket yönetiminin satıcılara vergi kolaylıkları sağlanması amacıyla Rusya Federal Vergi Servisi ile görüşmeler yürüttüğünü söyledi ve “Şirket satıcıları yalnız bırakmayacak” dedi.
Yandex Market ve Ozon sözleşmelerini değiştirdi
Verstka’nın haberine göre Yandex Market, 20 Temmuz Pazartesi günü “ürün tekliflerinin yayımlanmasına ilişkin” sözleşmesini güncelledi.
İlk Wildberries lojistik merkezlerine yönelik saldırılardan iki gün sonra yürürlüğe giren yeni düzenleme, mücbir sebep hükümlerini genişletti ve şirketi olağanüstü durumlarda satıcılara karşı yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirmemekten sorumlu olmaktan çıkardı.
1 Temmuz tarihli önceki sözleşmede olağanüstü durumların ayrıntılı listesi yer almıyor, mücbir sebep halinde sorumluluktan hem platform hem de satıcı muaf tutuluyordu.
Yeni metne göre ise Yandex Market, “silahların, askeri araçların, hava araçlarının (İHA’lar dahil), mühimmatın ve bunların parçalarının kullanılması, etkisi, düşmesi, fırlatılması veya devreye girmesinden kaynaklanan her türlü sonuç” nedeniyle oluşacak kayıpları tazmin etmekle yükümlü olmayacak.
Sözleşmede bombardımanlar, patlamalar, patlama ve ses dalgaları, terör eylemleri ile askeri faaliyetler de mücbir sebep kapsamına alındı.
Ozon da daha önce sözleşmesini değiştirerek 1 Temmuz’dan itibaren askeri faaliyetler, İHA’ların veya parçalarının etkisi, terörle mücadele operasyonu rejimi, bombardımanlar ve patlamalar gibi nedenlerle doğan taleplerden sorumlu olmayacağını hükme bağladı.
Wildberries de ay başında satıcı sözleşmesini güncelleyerek mücbir sebep kapsamını genişletmiş ve fiilen İHA saldırılarını, kaybolan ürünler için tazminat ödememe hakkı tanıyan bir mücbir sebep hali olarak tanımlamıştı.
Şirket, 18 Temmuz’da Kotovsk ve Elektrostal’daki lojistik merkezlerinde çıkan büyük yangınların ardından bir gün içinde depo kapasitesinin yaklaşık yüzde 10’unu kaybetti.
Son bir hafta içinde Podolsk, Krasnodar ve Stavropol’deki depolar da saldırılara hedef oldu. Tatyana Kim, satıcılara ve hayatını kaybeden ya da yaralanan çalışanların ailelerine destek sözü verdi.
Yandex Market’in yeni sözleşmesinden ayrıca, mücbir sebep ortaya çıktığında platformun “diğer tarafı derhal bilgilendirme ve bu koşulların varlığını teyit etme” yükümlülüğünü düzenleyen hüküm de çıkarıldı.
Rusya’da Wildberries depolarına yönelik İHA saldırılarında bilanço ağırlaştı
Görüş2 hafta önceTahran’da iki kritik isimle konuştum: İran kendisini nasıl görüyor?
Diplomasi1 hafta önceFT: Çin’e bağımlılığı azaltmanın Batı’ya maliyeti 23 trilyon doları aşabilir
Diplomasi2 hafta önceAnkara’daki NATO zirvesinde hangi silah anlaşmaları yapıldı?
Avrupa1 hafta önceİngiltere çelik üreticisi British Steel’i kamulaştırdı
Ortadoğu1 hafta önceİran Dışişleri: Hakan Fidan’ın karşılaştırması hayret verici ve yanlıştır
Rusya1 hafta önceRus bankalarından Türkiye’deki ödemelere blokaj
Görüş1 hafta önceNATO 2.9: Atlantik cephesinin çok kutuplu paradoksu
Avrupa2 hafta önceAvrupa’da “NATO olmayan NATO” tartışmaları












