Dominik Cumhuriyeti Başkanı Luis Abinader, Haiti konusunda hükümetinin El Salvador lideri Nayib Bukele ile işbirliği içinde olduğunu ve ona lojistik ve istihbarat desteği sağladığını belirtti.

Abinader, Haiti’ye kısa süre önce sevk edilen Salvadorlu askerlerin operasyonlarının, büyük ölçüde BM destekli çok uluslu çete bastırma gücünün çerçevesi dışında yürütülmesi nedeniyle mercek altına alındığı bir dönemde bu açıklamayı yaptı.

Abinader, BM destekli gücün eylemlerini El Salvador’un askerleriyle koordine ederek “El Salvador ordusunu ve Başkan Bukele’nin tutumunu kararlı bir şekilde desteklemesini” istedi.

Çete bastırma gücünün (GSF) sözcüsü Igor Rugwiza, salı günü Associated Press’e yaptığı açıklamada, “ortak güvenlik hedeflerini desteklemek amacıyla” Haiti yetkilileri ve ilgili uluslararası ortaklarla yakın bir şekilde koordinasyon içinde olduklarını söyledi.

Rugwiza yaptığı açıklamada, “(Güç), Haiti’de faaliyet gösteren tüm güvenlik aktörleri arasında etkili koordinasyon ve çatışmaların önlenmesini, sürdürülebilir güvenlik sonuçlarına ulaşmak için hayati önemde görüyor,” dedi.

Rugwiza, gücün yürüttüğü her türlü faaliyetin “yetki alanı, belirlenmiş komuta ve kontrol düzenlemeleri, angajman kuralları ve geçerli insan hakları hukuku yükümlülüklerine uygun olarak gerçekleştirildiğini” de sözlerine ekledi.

Haiti Başbakanı Alix Didier Fils-Aimé, salı günü Salvador Cumhurbaşkanı Nayib Bukele’ye “çetelerin püskürtülmesindeki desteği ve kararlılığı” için teşekkür ederek, bu işbirliğinin devam edeceğini belirtti.

“Çetelerle mücadelede Salvadorlu güçlerin gösterdiği kararlılığı takdir ediyorum,” diye yazan Fils-Aimé, çete bastırma gücü, Haiti polisi ve askerleri ile uluslararası ortakların katkılarının “sahadaki operasyonları güçlendirmemize, bölgenin kontrolünü yeniden ele geçirmemize ve devlet otoritesini yeniden tesis etmemize olanak tanıdığını” ekledi.

Abinader, Bukele’ye yardım etmeye devam edeceğine söz verdi ve El Salvador Savunma Bakanı’nın Dominik Cumhuriyeti’ndeki mevkidaşıyla neredeyse her gün görüştüğünü belirtti.

Öte yandan Fils-Aimé, Haiti’deki Salvadorlu askerlerin geleceğini görüşmek üzere önümüzdeki hafta Orta Amerika ülkesine yapacağı ziyaret kapsamında El Salvador hükümeti ile bir araya gelmesi planlanıyor.

Haiti lideri Fils-Aimé, El Salvador’a gidiyor

El Salvador, ABD Dışişleri Bakanı Rubio’ya tepkili

Axios’ta yer alan habere göre ise, ABD Başkanı Donald Trump’ın tam desteğine rağmen Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Salvador’un Haiti’ye asker göndermesine itiraz ediyor.

Diplomatik notlara ve konuyu yakından bilen kaynaklara göre, Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, El Salvador’un Haiti’deki çeteyle mücadele çabalarına “sessizce” itirazda bulundular.

Pazartesi günü El Salvador, Haiti’deki üst düzey ABD diplomatının “güvenilirliğini” sorgulayan resmi bir kınama açıklaması yayınladı.

Bu tartışma, Trump’ın MAGA dış politika hedefleri ile Dışişleri Bakanlığı’ndaki profesyonel diplomatik çevreler arasındaki gerilimi ortaya koyuyor.

Bir ABD’li yetkili Axios’a, “Başkan’ın Batı Yarımküre’de görmek istediği değişimi görmek istemeyen bir bürokrat kesimi var,” dedi.

31 Ekim’de ABD Büyükelçiliği yakınlarında, beş zırhlı personel taşıyıcısından oluşan bir Salvador konvoyuna çeteler tarafından düzenlenen ve konvoyun ateş altında kaldığı saldırının ardından, Dışişleri Bakanlığı yetkilileri ile El Salvador arasında gerginlikler patlak verdi.

3 Kasım’da, Salvador’a ait saldırı helikopterleri, Çad’dan gelen GSF askerlerine saldıran çeteleri püskürttü; Bukele bunu X’te paylaştı.

ABD Maslahatgüzarı David Howell, Haiti Başbakanı Alix Didier Fils-Aimé’ye gönderdiği bir kısa mesajda, El Salvador’un GSF ile “koordinasyon içinde olmadığını” dile getirdi.

Axios ile paylaşılan kısa mesajın bir kopyasına göre ABD’li yetkili şunları söyledi:

“En az üç kayıp verdiler. Tıbbi bir planları yok. Anladığım kadarıyla GSF askerlerini az kalsın öldürüyorlardı.”

Howell, başbakandan El Salvador Savunma Bakanlığı’na, “mümkün olan en kısa sürede… koordinasyon sağlanana kadar” operasyonları durdurmasını söylemesini istedi ve “GSF askerlerini ya da sivilleri öldürecekler ya da kendileri ölecekler,” dedi.

El Salvador daha sonra Howell’ı yanlış bilgi yaymakla suçladı.

5 Kasım’da, San Salvador’daki ABD büyükelçiliği, Bukele hükümetine bir diplomatik not aracılığıyla resmi bir protesto gönderdi.

Axios’a gösterilen belgede, ABD’nin “Salvadorlu askeri personelin bu koordinasyon eksikliğine şiddetle karşı çıktığı” belirtiliyor.

Notta, El Salvador’un “koordinasyon eksikliğinin” GSF’yi tehlikeye attığı ve “Salvadorlu askerlerin ateş açması” sonucu ABD Büyükelçiliği’nin vurulduğu, “ABD personelinin ise kıl payı kurtulduğu” belirtildi.

Bir kaynak, Bukele’nin bu “diplomatik nota” yüzünden öfkelendiğini söyledi:

“Tutumuydu şöyle: ‘Ne oluyor lan? Trump’a danıştım. O, ne yapmamız gerekiyorsa yapın demişti, ama bir bürokrat buna karşı mı çıkıyor?’”

Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, diplomatik notayı kimin onayladığının belirsiz olduğunu belirttiler ve Howell’ın Haiti başbakanına gönderdiği yazışma hakkında yorum yapmadılar.

Pazartesi günü, Bukele hükümeti Howell ve Dışişleri Bakanlığı yetkililerine sert bir yanıt verdi.

El Salvador’un diplomatik notu, 4 madde içeren bir çürütme sundu.

Büyükelçiliğe isabet eden ateşle ilgili olarak El Salvador Dışişleri Bakanlığı, askerlerinin esasen binaya sırtlarını dönmüş durumda olduklarını ve binadan uzak yönde ateş ettiklerini belirtti.

El Salvador, “El Salvadorlu personelin ateşinin Amerikan Büyükelçiliği tesislerine isabet etmesi söz konusu değildir,” diye yazdı.

Çad’dan gelen birliklere yönelik saldırı ile ilgili olarak El Salvador, “Salvadorlu personel saldırıyı püskürttü. Salvadorlu unsurların ateşinin Çad’ın mevzisine yöneltilmiş olması ihtimali söz konusu değildir,” diye yazdı.

El Salvador ayrıca, 26 Ekim’den bu yana silahlı kuvvetlerinin GSF ve Haitili yetkililerle “hava varlıklarını” defalarca koordine ettiğini belirtti.

El Salvador, Howell’ın üç askerinin yaralandığına dair iddiasını “kesinlikle reddettiğini” belirtti.

Notada şöyle denildi:

“Bu kadar ciddi bir konuda, bunu destekleyecek herhangi bir kanıt sunulmaksızın yanlış bilgilerin yayılmış olması, söz konusu raporda yer alan ve doğruluğunun teyit edilebilmesini sağlayacak her türlü kanıttan yoksun olan diğer iddiaların güvenilirliği konusunda ciddi şüpheler uyandırmaktadır.”

Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili, “üç Salvadorlu yaralandı… bunlardan birinin durumu, ek tedavi için ülke dışına tıbbi tahliye edilmesini gerektirecek kadar ciddiydi” diye ısrar etti.

El Salvador hükümetine yakın bir kaynak, Axios’a bacak desteği takmış, gülümseyen bir askerin fotoğrafını gösterdi ve bu askerin, yaralanmasının ciddiyetinden değil, yeterli tıbbi imkânların bulunmaması nedeniyle Haiti’den uçakla tahliye edildiğini söyledi.

Dışişleri Bakanlığı, Pazar günü ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun açıklamalarını yineleyerek, El Salvador’un çabalarını takdir ettiğini, “fakat Trump yönetiminin, Haiti’yi çetelerden kurtarma çabalarını destekleyen Başkan Trump’ın politikasının sorunsuz bir şekilde uygulanmasını sağlamak için çete karşıtı operasyonlar arasında çakışmayı önleme gerekliliği konusunda da net bir tutum sergilediğini” belirtti.

New York Şehri Emniyet Müdürü Jessica Tisch, Belediye Başkanı Zohran Mamdani’yi sert bir şekilde eleştiren ünlü bir İsrail yanlısı bağışçıdan bir ödül aldı.

Dünya Yahudi Kongresi’nin (WJC) ev sahipliğinde düzenlenen bir galada Tisch, WJC’nin başında bulunan, uzun süredir Cumhuriyetçi partiye bağış yapan ve eski belediye başkan adayı olan Ronald Lauder’dan Theodor Herzl Ödülü’nü alırken İsrail’e desteğini açıkça ortaya koydu.

Manhattan’da düzenlenen akşam yemeğinde Tisch, “Gururlu bir Yahudi ve ‘Am Yisrael Chai’ye [İsrail ulusu yaşıyor] derinden inanan biri olarak, Theodor Herzl Ödülü’nü almak benim için büyük bir onur ve özel bir anlam taşıyor,” dedi.

Dünya Yahudi Kongresi galası halka açık değildi fakat POLITICO, Tisch’in konuşmasının kaydını elde etti.

WJC web sitesine göre, Lauder’in Tisch’e verdiği ödül, “İsrail’e uluslararası destek sağlayarak Yahudi halkı için daha güvenli ve daha hoşgörülü bir dünya yaratma yönündeki Herzl’in idealini destekleyen” kişilere veriliyor.

Tisch ve Mamdani, zaman zaman gergin olsa da istikrarlı bir çalışma ilişkisi sürdürdü. Fakat belediye başkanının solcu bazı müttefikleri, Mamdani’nin Tisch’in kamu güvenliği politikalarını benimsemesini ve Tisch’in İsrail’e verdiği desteği eleştiriyor.

Mamdani, New York Belediye Başkanlığı görevini üstlenenler arasında İsrail’e yönelik en sert eleştirileri yönelten kişi. Tisch ise geçmişte kendini “gururlu bir Siyonist” olarak tanımlamıştı.

Çoğu Tisch’i açıkça destekleyen yerel Yahudi gruplar, Mamdani’nin İsrail’e yönelik söylemlerinin New York’ta antisemitizmi körüklediğini ve 7 Ekim’den bu yana beş ilçede en fazla sayıda nefret suçu olayı oluşturanın Yahudi karşıtı olaylar olduğunu ileri sürüyor.

Tisch’in pazartesi gecesi yaptığı açıklamalar, Mamdani’nin destekçilerinin, nihai olarak kontrolü altında bulunan NYPD’yi yeniden yapılandırma konusundaki seçim vaatlerinin önünde engel oluşturduğuna inandıkları için onu kovması yönünde artan baskı altında olduğu bir dönemde geldi.

Pazartesi gecesi yaptığı konuşmada Tisch, Estée Lauder Companies’in milyarder varisi Lauder’a seslenerek, “Sayın Lauder, bu cömert tanıtım ve bu geceki olağanüstü takdiriniz için teşekkür ederim,” dedi.

1989’da Cumhuriyetçi aday olarak New York Belediye Başkanlığı seçimlerine katılıp başarısız olan Lauder, Donald Trump’ın başkanlık kampanyalarına ve diğer muhafazakâr gündemlere milyonlarca dolar bağışladı.

Sadece geçen yıl, Lauder ve akrabaları, belediye başkanlığı yarışında Mamdani’yi yenilgiye uğratmaya yönelik çabalara 2 milyon dolardan fazla para aktardı.

Böylece Lauder, 2025 yılında Mamdani karşıtı kampanyaların en büyük tekil bağışçılarından biri oldu.

Mamdani’ye karşı yaptığı harcamaların yanı sıra Lauder, belediye başkanını “Yahudi karşıtı politikalar” izlemekle ve “antisemitik kışkırtma”da bulunmakla suçladı.

“Demokratik sosyalist” Mamdani, antisemitik görüşlere sahip olduğunu reddediyor. Geçen yılki belediye başkanlığı yarışında Mamdani, Lauder’ı doğrudan eleştirerek, Lauder ve diğer milyarderlerin, hareketinin “varoluşsal bir tehdit” oluşturduğuna inandıkları için kendisini hedef aldıklarını söylemişti:

“Burada bir şeyi itiraf etmek istiyorum. Onlar haklı. Paralarıyla demokrasimizi satın alabileceklerini düşünen milyarderler için varoluşsal bir tehdit oluşturuyoruz.”

Mamdani’nin bir sözcüsü, salı günü komisyon üyesinin WJC akşam yemeğine katılımı hakkında yorum yapmayı reddetti. Lauder’in sözcüleri ise yorum taleplerine yanıt vermedi.

Pazartesi gecesi düzenlenen akşam yemeğinde Tisch’in konuşmasıyla ilgili bir soruya yanıt veren NYPD sözcüsü, Tisch’in hazırladığı konuşma metninin şu bölümüne dikkat çekti:

“Bu ödülün temelini oluşturan değerler hayatımın merkezinde yer alıyor: Yahudi halkının güvenliğine derinden önem vermek, nefret ve hoşgörüsüzlükle mücadele etmek ve Yahudilerin Yahudi olarak, açıkça ve özgürce yaşayabilecekleri bir dünyayı teşvik etmek.”

Bu yıl Dünya Yahudi Kongresi’nin Herzl ödülünün diğer sahibi, POLITICO’nun ana şirketi olan uluslararası medya grubu Axel Springer’in CEO’su Mathias Döpfner oldu.

Pazartesi gecesi düzenlenen akşam yemeğinde yaptığı konuşmada Döpfner, New York şehrinin “son derece rahatsız edici bir siyasi durumla karşı karşıya olduğunu” savundu:

“Her demokratik sosyalist antisemit değildir. Ama bazıları —çok fazlası— öyledir ve sırf antisemitizm kendini siyaseten doğruculuk, eşitlik ve insan hakları dilinde ifade ediyor diye göz ardı etmek yanlıştır.”

Döpfner’in sözlerinde belirli bir kişiyi kast edip etmediği sorulduğunda, Axel Springer sözcüsü salı günü yaptığı açıklamada, “genel olarak antisemitik kişilere” atıfta bulunduğunu belirtti.

Gallup anketine göre ABD’de hüküm giymiş katiller için idam cezasına verilen destek son 55 yılın en düşük düzeyine geriledi. Ankete katılan yetişkinlerin yüzde 49’u idam cezasını desteklerken yüzde 45’i uygulamaya karşı çıktı ve destek oranı 1971’den bu yana ilk kez yüzde 50’nin altına indi.

Amerikalılar arasında idam cezasına verilen destek son 55 yılın en düşük seviyesine geriledi.

Gallup anketi, ABD’li yetişkinlerin yüzde 49’unun hüküm giymiş katiller için idam cezasını desteklediğini, yüzde 45’inin ise buna karşı çıktığını ortaya koydu.

Gallup, ölüm cezasına desteğin yüzde 50’nin altına en son 1971 yılında düştüğünü ve o dönem de oranın yüzde 49 olduğunu açıkladı.

Bin 200 yetişkinin katıldığı Gallup anketi 1 ile 19 Ekim tarihleri arasında düzenlendi ve artı ya da eksi dört yüzdelik puan hata payı taşıyor.

Anket çalışması, Tennessee eyaletinde hüküm giymiş katil Christa Pike’ın zehirli iğneyle gerçekleştirilen infazının başarısızlıkla sonuçlanmasından bir gün sonra başladı.

Ölümcül dozda pentobarbitalden sağ kurtulan Pike, kritik durumda hastaneye kaldırıldı.

Daha sonra hapishaneye geri gönderilen Pike, yakın zamanda yaptığı açıklamada sürekli ağrı çektiğini söyledi.

İdam Cezası Bilgi Merkezine göre Pike, ölümcül dozda infaz ilaçları enjekte edildikten sonra hayatta kalan tek mahkum konumunda.

ABD İdam Cezasını Sona Erdirme Kampanyası Direktörü Laura Porter, anketin ülkenin “idam cezası konusundaki kamuoyu görüşünde çok önemli bir dönüm noktasında” olduğunu gösterdiğini belirtti.

Porter, “Amerikalılar son dönemdeki başarısız infazların yanı sıra bir infazın canlı yayınlanması önerisi karşısında dehşete düştü” dedi.

Porter sözlerini şöyle sürdürdü: “Aynı zamanda hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat valiler giderek artan bir hızla af kararları veriyor. İdam cezası gerçek yüzüyle, yani tam bir başarısızlık olarak görülüyor.”

ABD Başkanı Donald Trump, askeri üste toplu silahlı saldırı düzenlemekten hüküm giyen bir kişinin kurşuna dizilerek infaz edilmesini canlı yayınlamaya yönelik tartışmalı planı yakın zamanda iptal etti.

Kaliforniya Valisi Gavin Newsom bu ay eyaletteki tüm idam cezalarını müebbet hapse çevirdiğini duyurdu ve bu adım 500’den fazla mahkumu etkileyecek.

Gallup, 50 yaşın üzerindeki Amerikalıların çoğunluğunun hüküm giymiş katiller için idam cezasını destekleme eğiliminde olduğunu, daha genç Amerikalıların ise buna karşı çıktığını kaydetti.

Kuruluş, Cumhuriyetçilerin yüzde 73’ünün, bağımsızların yüzde 50’sinin ve Demokratların yalnızca yüzde 28’inin idam cezasını desteklediğini aktardı.

ABD’de bu yıl tamamı zehirli iğneyle olmak üzere 35 infaz gerçekleştirildi.

ABD’nin 50 eyaletinin 23’ünde idam cezası kaldırılırken Kaliforniya, Oregon ve Pennsylvania’dan oluşan diğer üç eyalette moratoryum uygulanıyor.

Teksas’taki Fort Hood’da 2009 yılında El Kaide’den esinlenen saldırıda 13 kişiyi vurarak öldüren ordu psikiyatristi Nidal Hasan’ın 3 Aralık’ta askeri üste kurşuna dizilerek idam edilmesi planlanıyor.