Rusya Maliye Bakanlığının ön değerlendirmesine göre, ülkenin federal bütçe açığı 2026’nın ilk 10 ayında 5,234 trilyon rubleye çıkarak GSYİH’nin yüzde 2,3’üne ulaştı. Ocak ve ekim döneminde bütçe harcamaları yüzde 13,4 artışla 38,410 trilyon rubleye yükselirken, petrol ve doğalgaz gelirleri yüzde 14,1 düşüşle 6,442 trilyon rubleye geriledi.

Rusya Maliye Bakanlığının ön değerlendirmesine göre, ülkenin federal bütçe açığı 2026 yılının ocak ve ekim aylarını kapsayan 10 aylık döneminde 5,234 trilyon rubleye (yuvarlatılmış haliyle 5,2 trilyon rubleye), yani gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 2,3’üne ulaştı.

Bakanlık, geçen yılın aynı döneminde Rusya’nın bütçe açığının 3,942 trilyon ruble veya GSYİH’nin yüzde 1,8’i seviyesinde gerçekleştiğini belirtti.

Yılın ilk 10 ayında bütçe gelirleri, 2025’in aynı dönemine kıyasla yüzde 10,8 artarak 33,176 trilyon rubleye çıktı.

Aynı dönemde bütçe harcamaları ise yüzde 13,4 yükselişle 38,410 trilyon rubleye ulaştı.

Petrol ve doğalgaz dışı gelirler yıllık bazda yüzde 19,1 artışla 26,734 trilyon rubleye yükseldi.

Öte yandan petrol ve doğalgaz gelirleri yıllık bazda yüzde 14,1 azalarak 6,442 trilyon rubleye geriledi.

Maliye Bakanlığı, bu düşüşü ilgili raporlama döneminde rublenin değer kazanması ve küresel petrol ürünleri fiyatlarındaki artışla birlikte sübvansiyon (damping) ödemelerinin yükselmesiyle açıkladı.

Öte yandan 6 Kasım’da bütçenin ekim ayı petrol ve doğalgaz gelirlerinin 971,2 milyar rubleye ulaştığı ortaya çıkmıştı.

Ekim 2025 sonucunu yüzde 8,5 aşan bu tutar, son bir buçuk yılın en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Bakanlık yetkilileri harcama sınırına ilişkin, “Federal bütçe harcamalarının üst sınırı, bu yıl ilave petrol ve doğalgaz dışı gelir girişleri dahilinde ve ayrıca açığın finansmanına yönelik (3 trilyon rubleyi aşmamak kaydıyla) diğer kaynakların devreye sokulması yoluyla artırılabilir” ifadelerini kullandı.

Maliye Bakanlığı, 2026 yılı sonunda federal bütçe açığının GSYİH’nin yüzde 3,2’si sınırları içinde kalmasını bekliyor.

Bakanlık, açığın finansmanının ağırlıklı olarak federal kredi tahvili piyasasında ek borçlanmaya gidilmeden sağlandığını vurguladı.

Bunun yanı sıra hükümet, 5 Kasım’da Maliye Bakanlığına yıl sonuna kadar iç piyasadan başlangıçta onaylanan borçlanma programının üzerine çıkacak şekilde 1 trilyon rubleye kadar ek borçlanma izni verdi.

Bakanlığın izin verilen bu tutarın tamamını kullanma zorunluluğu yer almıyor.

Maliye Bakanı Anton Siluanov da daha önce borçlanma planının artırılabileceği ihtimalini dile getirmişti.

Maliye Bakanlığı 1 trilyon rublelik ek limitin tamamını kullanırsa, 5,5 trilyon ruble tutarındaki başlangıç borçlanma programını yüzde 18’den fazla aşacak.

Bakanlık, büyüyen bütçe açığı ortamında borçlanmayı artırma yoluna gidebilir.

Maliye Bakanlığı 9 Ekim’de ocak ve eylül aylarını kapsayan dokuz aylık federal bütçe açığını 5,186 trilyon ruble (yaklaşık 5,2 trilyon ruble) veya GSYİH’nin yüzde 2,2’si olarak hesaplamış, dokuz aylık gelirlerin 29,639 trilyon ruble, harcamaların ise 34,825 trilyon ruble olduğunu bildirmişti.

Başlangıçta tüm yıl için 3,8 trilyon ruble yani GSYİH’nin yüzde 1,6’sı oranında bütçe açığı öngörülmüş, temmuz ayında ise bu tutar 4,8 trilyon rubleye çıkarılmıştı.

Maliye Bakanlığının tahminlerine göre yıl sonunda bütçe açığı 7,3 trilyon rubleye, yani GSYİH’nin yüzde 3,2’sine ulaşarak planlananın neredeyse iki katına çıkacak.

Financial Times’ın haberine göre Avrupa ülkeleri, ABD’nin gelecekteki güvenlik mimarisi tartışmalarına dahil etme çabaları kapsamında Rusya ile füze kısıtlamaları ve silahların kontrolü anlaşmalarını yeniden görüşmeye hazırlanıyor. Abu Dabi’de 10 Kasım’da dört saatten fazla süren Rusya, ABD ve Ukrayna üçlü görüşmelerinin ardından, sınırlar ve temas hatlarının bugün ele alınması planlanıyor.

Financial Times gazetesinin kimliği açıklanmayan Avrupalı yetkililere dayandırdığı haberine göre, Avrupa ülkelerinin temsilcileri silahların kontrolü ve askeri çatışmaların önlenmesi alanındaki anlaşmaları Rusya ile yeniden görüşmeye hazır.

ABD, Avrupa ülkelerini gelecekteki güvenlik mimarisi tartışmalarına dahil etmeye çalışıyor.

Bu bağlamda Avrupalılar, Soğuk Savaş döneminde işleyen mekanizmaların yeniden tesis edilmesi ve füze konuşlandırılmasının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmalar dahil olmak üzere silah kontrolü mekanizmalarına dönmeye sıcak bakıyor.

Gazete, olası örnekler arasında ABD ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) birbirlerinin askeri tesislerini gözlemlemesine imkan tanıyan Açık Semalar Antlaşması’nı ve belirli füze türlerinin konuşlandırılmasını kısıtlayan anlaşmaları gösteriyor.

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) katılımcısı ülkeler, Açık Semalar Antlaşması’nı Mart 1992’de imzaladı.

Antlaşmaya imza atan ülkeler, diğer taraf devletlerin kendi toprakları üzerinde fotoğraf ve video çekimi kullanarak gözlem uçuşları yapmasına izin vermekle yükümlü tutuluyor.

Rusya, 2021 yılında söz konusu antlaşmadan çekildi.

Rusya makamları o dönemki açıklamalarında, Rusya’nın “ABD, müttefikleri ve bağımlı devletlerin Açık Semalar Antlaşması’na yönelik çok sayıdaki ihlaline rağmen” anlaşmayı korumak için mümkün olan her şeyi yaptığını vurgulamıştı.

Gazetenin edindiği bilgilere göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Avrupa temsilcilerinin katılımıyla çok taraflı formatta bir toplantı düzenlenmesi konusunda Moskova’nın onayını almaya çalışıyor.

Financial Times’a konuşan kaynak, Avrupa güvenlik mimarisinin Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) zirve gündeminin ana başlıklarından biri olduğunu, ancak ABD’nin sunacağı güvenlik garantilerinin niteliğine ilişkin nihai kararı Trump’ın vereceğini kaydetti.

Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de 10 Kasım’da Rusya, ABD ve Ukrayna arasındaki üçlü müzakerelerin ilk günü geride kaldı ve toplantı dört saatten fazla sürdü.

Politico’ya göre taraflar, sınırlar ve temas hatları dahil olmak üzere toprak meselelerini müzakerelerin ikinci günü olan 11 Kasım’da ele almayı planlıyor.

Gazeteye konuşan kaynaklar, toprak sorununun çözümü ile Ukrayna ve Avrupa’nın gelecekteki güvenlik mekanizmalarının birbiriyle bağlantılı olduğunu ve paralel şekilde tartışılması gerektiğini belirtti.

Kaynaklardan biri, “Mevcut sistemin işlemediği açık. Bugün etkili şekilde işleyecek yeni bir şey yaratmamız gerekiyor” dedi.

Politico ve Financial Times’ın aktardığına göre, Amerikalı müzakereciler Steve Witkoff ve Jared Kushner, üçlü toplantının tamamlanmasının ardından Avrupalılara müzakerelere katılma teklifi sunmayı planlıyor.

Politico’ya konuşan kaynak, “Müzakere masasında Avrupa’ya ihtiyacımız var” diye konuştu.

Financial Times’ın kaynağı da çatışmanın sona erdirilmesine yönelik mutabakata varılabilmesi için Avrupa ülkelerinin katılımının gerekli olduğunu vurguladı.

Avrupa başkentleri, Moskova ve Washington’ın Ukrayna için güvenlik garantilerini ve kıtanın yeni güvenlik mimarisini Avrupa Birliği (AB) ile NATO müttefiklerinin katılımı olmadan kararlaştırabileceğinden endişe duyuyor.

Ayrıca AB’nin Ukrayna’daki çatışmanın çözümüne ilişkin müzakerelere katılımı meselesi, Moskova ile Avrupa başkentleri arasında görüş ayrılıklarına yol açtı.

Rusya daha önce, çatışmaya yönelik tutumu nedeniyle şu anda AB’nin müzakere masasında yeri olmadığını açıklamıştı.

İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, kazara gerilim tırmanması ihtimalini düşürmek amacıyla Rusya ile askeri düzey dahil yeni iletişim hatlarının açılması gerektiğini bildirdi. Londra ile Moskova arasındaki genelkurmay başkanları düzeyindeki son doğrudan görüşme Eylül 2022’de kayıtlara geçmişti.

İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, muhtemel bir hesap hatası riskini önlemek amacıyla İngiltere ile Rusya arasında yeni iletişim kanallarının kurulması gerektiğini belirtti.

Streeting, Financial Times gazetesine verdiği demeçte, Moskova’da büyükelçiliklerinin bulunduğunu ve bunun önemli bir kanal teşkil ettiğini kaydetti.

Streeting, doğrudan temas ihtiyacını şu sözlerle izah etti: “Başta askeri temaslar olmak üzere başka kanalların da bulunmasını tercih ederdim. Hesap hatası riski her zaman var, bu yüzden doğrudan iletişimi sürdürmek önem taşıyor.”

İngiliz hükümetinden gazeteye konuşan bir yetkili, mevcut şartlarda kasıtlı gerilim arayışından ziyade kazara yapılacak bir hesap hatasının daha büyük bir risk teşkil ettiğini aktardı.

Rusya, Ukrayna’daki çatışma kaynaklı gergin ilişkilere rağmen Avrupa ülkeleriyle diyaloğu yeniden başlatmaya hazır olduğunu defalarca dile getirdi.

Bu çerçevede İngiltere, Moskova ile hem diplomatik hem de askeri kanallardan temas kurma girişimlerinde bulundu.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, mayıs ayında yaptığı açıklamada Avrupalı siyasetçilerin diyaloğu yeniden başlatma çağrılarını duyduklarını aktarmıştı.

Müzakerelerin “topyekun çatışmaya” doğru ilerlemekten daha iyi olduğunu vurgulayan Peskov, “Ruslar konuşmaya hazır” ifadesini kullanmıştı.

Peskov, daha sonraki süreçte Avrupa ülkelerine Moskova ile temasları “mümkün olan en kısa sürede” yeniden kurma çağrısında bulundu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, haziran ayında Fransa ve İngiltere temsilcilerinin kamuoyuna açık olmayan müzakereler amacıyla Rusya’ya geldiğini açıkladı.

İngiliz temsilcilerin isimlerini vermeyen Lavrov, Moskova’nın görüşme taleplerini geri çevirmediğini vurguladı.

Financial Times gazetesinin haberine göre Rus tarafıyla gayriresmi temas kurmaya çalışan yetkililerden biri İngiltere Ulusal Güvenlik Danışmanı Jonathan Powell oldu.

Gazeteye konuşan kaynaklar, Powell’ın Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov’u telefonla aradığını öne sürdü.

The Times gazetesi ise ağustos ayındaki haberinde, Londra yönetiminin hadiselerin ve kazara tırmanışın önüne geçmek adına Rus askeri yönetimiyle temasları yeniden tesis etmek istediğini yazdı.

Haberde, iki ülkenin genelkurmay başkanları arasındaki bilinen son görüşmenin Eylül 2022’de gerçekleştiği hatırlatıldı.

Gazetenin edindiği bilgilere göre, İngiltere’de göreve gelen askeri yetkililerin Rusya Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov ile temas kurma çabaları sonuç vermedi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ekim ayında yaptığı açıklamada Rusya ile dostluğun Avrupa halklarının çıkarlarına uygun olduğunu ve bu halkların Moskova ile savaşmak istemediğini dile getirmişti.

Putin, “Rusya’nın stratejik yenilgisi” fikrini savunanların günümüz gerçeklerini göreceklerini ve “Rusya ile dostça yaşamanın daha iyi olduğunu” anlayacaklarını umduğunu belirtmişti.

Putin, daha önce de Moskova’nın Avrupa ile yapıcı ilişkilerin yeniden tesis edilmesini arzuladığını kaydetmişti.