Rusya
Rus basını: Zengezur hamlesi, Erivan ve Bakü’yü Washington’un denetimine sokacak

Ermenistan, Azerbaycan ve ABD, Zengezur koridorunun 99 yıllığına özel Amerikan şirketine devredilmesini öngören mutabakat üzerinde anlaştı. Rus uzman Stanislav Pritçin, bu durumun Rusya’nın iktisadi çıkarlarını etkilemeyeceğini ancak Erivan ve Bakü’yü ciddi ABD kontrolü altına sokacağını belirtti.
Ermenistan, Azerbaycan ve ABD, Bakü ile Erivan arasında uzun yıllardır ihtilaf konusu olan 42 kilometre uzunluğundaki Zengezur koridorunun 99 yıllığına özel Amerikan şirketine kiralanmasını öngören mutabakat üzerinde anlaştı.
Rusya Bilimler Akademisi Dünya Ekonomisi ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü (IMEMO) Sovyet Sonrası Araştırmalar Merkezi Orta Asya Bölgesi Başkanı Stanislav Pritçin, Ura.ru portalına verdiği mülakatta, bu durumun Rusya’nın iktisadi çıkarlarını etkilemeyeceğini ancak Erivan ve Bakü’yü ciddi ABD kontrolü altına sokacağını ifade etti.
2020 yılında Rusya, Dağlık Karabağ’daki ihtilafı durdurmaya çalıştığında Moskova, Erivan ve Bakü tarafından yapılan ortak açıklamada, Zengezur’daki kontrolün Rusya Federal Güvenlik Teşkilatı (FSB) Sınır Güvenliği Teşkilatına devredileceği belirtilmişti. Ancak taraflar o zamandan beri bu bölümün açılması konusunda anlaşmaya varamadı.
“Ermenistan için esas mesele Rusya’nın kontrol etmemesi”
Pritçin, koridorun Amerikan şirketine devredilmesinin Rusya açısından ne anlama geldiği sorusuna, “Ermenistan üzerinden koridor sağlanması meselesinin çözüm mimarisi, Rusya’nın arabuluculuğu esnasında zaten oluşturulmuştu. Şu anda uygulanan yol haritası, sadece farklı aktörlerle hayata geçirilecek,” yanıtını verdi.
Rus uzmana göre, Rusya’nın bu koridorun kurulmasında arabulucu olmasının önündeki temel engellerden biri, Ermenistan’ın Zengezur koridoru üzerindeki egemenliğini hiçbir şekilde kaybetmek istememesiydi.
Pritçin, “Şimdi anlaşılıyor ki Ermenistan, bu güzergâhı Rusya’nın kontrol etmesini istemiyormuş. Güzergâhı kimin kontrol edeceği Erivan için sorun değil; yeter ki Rusya olmasın. Anlaşılan Ermenistan, ABD için istisna yapmaya hazır,” diye konuştu.
Pritçin, “Eğer Erivan ve Bakü böyle adıma hazırsa ve özellikle Azerbaycan için iç iletişimle, yani Azerbaycan ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasındaki bağlantıyla ilgili bu ilkesel konuyu, bölgede çıkarı olmayan ve burada tamamen farklı amaçlar ve çıkarlar doğrultusunda çalışacak Amerikan şirketinin kontrolüne vermeye razıysa, bu durum Ermenistan ve Azerbaycan’ın milli çıkarlarına ne kadar uygundur? Bu benim için büyük soru işareti. Eğer Amerika’nın 100 yıllığına imtiyaz ve koridor üzerinde kontrol elde etmesini istiyorlarsa, bu onların seçimi,” ifadelerini kullandı.
“Rusya’nın iktisadi çıkarları etkilenmez”
Öte yandan Pritçin, Zengezur koridoru kararının Rusya’nın Kuzey-Güney ulaşım koridoru projesi için risk oluşturup oluşturmadığı ve iktisadi anlamda kayıp yaşanıp yaşanmayacağı sorusunu da yanıtladı.
Uzman, “Kuzey-Güney projesiyle ilgili herhangi açıklama yapılmadı. Dikkat ederseniz, kültürel bağlarımız zayıflıyor, siyasi temaslarımız sınırlanıyor. Ancak kimse iktisadi projeleri durdurmuyor. Kimse Kuzey-Güney’den vazgeçmiyor, kimse ticareti sınırlamıyor,” dedi.
Pritçin’e göre, taraflar son derece pragmatik yaklaşıyor ve beyan edilen ve uygulanan iktisadi kalkınma imkânlarını korumaya çalışıyor.
Zengezur koridorunun ABD kontrolünde olmasının Rusya’nın çıkarlarını ve lojistik kabiliyetlerini hiçbir şekilde azaltmayacağını vurgulayan Pritçin, “Zengezur koridoru, öncelikle Azerbaycan’ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ile kara bağlantısına sahip olması için önemli. Ciddi koridor inşa etme planları iddialı, ancak nesnel olarak bunun için ön koşullar yok, zira bu çok uzun soluklu hikâye ve çok fazla sınır geçmek gerekiyor. Örneğin, koridorun nihayetinde ulaşması planlanan Türkiye’de, Türkiye’yi Nahçıvan’a bağlayan demiryolu hattı henüz mevcut değil,” diye ekledi.
Pritçin, kesintisiz fiziki altyapının ortaya çıkması için milyarlarca dolar yatırım gerektiğini ve bunun faaliyete geçmesi için daha çok zaman, kaynak ve anlaşma gerektiğini belirtti.
Barack’tan ‘Zengezur’ açıklaması: 100 yıllığına biz kiralayalım
“Rusya’yı bölgeden çıkarma senaryosu fantastik”
Pritçin, Ermenistan ve Azerbaycan’ın Rusya’yı Güney Kafkasya’dan çıkarmak için birlikte hareket etme ihtimalini “fantastik senaryo” olarak nitelendirdi.
Uzman, “Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki çelişkiler o kadar kapsamlı ki, anlaşıp Rusya’ya karşı harekete geçmeleri fantastik senaryo olur. Ayrıca Rusya’yı bölgeden çıkarmanın onlar için anlamı yok. Bu, iktisadi bağları koparmak ve Rusya gibi düşman yaratmak demektir. Ermenistan ve Azerbaycan’ın buna neden ihtiyacı olsun?” dedi.
Pritçin, Rusya’nın savunma sanayii imkânlarıyla Ermenistan ve Azerbaycan’ın toplam imkânlarının kıyaslanamaz olduğunu ve böyle senaryonun muhtemelen hiç düşünülmediğini de sözlerine ekledi.
Anlaşmanın akıbeti belirsiz
Pritçin, Zengezur koridoruyla ilgili anlaşmaların ne kadar kalıcı olacağının büyük soru işareti olduğunu belirtti.
Uzman, “Özel Amerikan şirketinin dahil olduğu bu yapılandırma çok tuhaf. Burada pasaport ve gümrük kontrolünün nasıl yapılacağı önemli. Zira bu, Ermenistan topraklarında şahısların ve Azerbaycan yüklerinin hareketini kontrol edecek özel aktör. Azerbaycan’ın buna ne ölçüde razı olacağı ve Ermenistan’ın kendi topraklarında fiilen eksklav (toprakları dışında kalan bölge) oluşmasını kabul edip etmeyeceği belirsiz,” diyerek sözlerini tamamladı.
Rusya
Finlandiya, Rus sporculara kısa süreli çalışma vizesini yasaklamayı planlıyor

Finlandiya hükümeti, müsabakalara katılmak isteyen Rus sporculara yönelik 90 güne kadar geçerli kısa süreli çalışma vizelerinin verilmesini durdurmayı planlıyor. Hazırlanan kısıtlamaların mevcut vizeleri kapsamayacağı belirtiliyor.
Finlandiya, Rus sporcuların müsabakalara katılmak amacıyla ülkeye girişini yasaklamayı planlıyor.
Hükümet, bu adımı hayata geçirmek için sporcuların yararlanabildiği 90 güne kadar süreli kısa süreli çalışma vizelerinin verilmesini durdurmayı hedefliyor.
Yle’nin haberine göre hükümet bu yöndeki kararı 12 Kasım’da alabilir.
Hazırlanan düzenlemeye ilişkin bilgiyi Finlandiya Dışişleri Bakanı Elina Valtonen paylaştı.
Daha önce verilmiş vizeler ise iptal edilmeyecek.
Bu nedenle kısıtlamalar, bu hafta Kuzey Amerika Ulusal Buz Hokeyi Ligi (NHL) maçlarına katılmak üzere vize alan Rus buz hokeyi oyuncularını kapsamayacak.
Finlandiya bu yeni önlemleri, Spor Tahkim Mahkemesi’nin (CAS) 30 Ekim’de aldığı ve Uluslararası Buz Hokeyi Federasyonu’nu (IIHF) 2026/27 sezonundaki müsabakalara Rus milli takımlarını dahil etmekle yükümlü kılan kararının ardından hazırlıyor.
Norveç, İsveç, Letonya, Finlandiya, Danimarka ve Çekya buz hokeyi federasyonları Rus takımlarına karşı maç yapma niyetinde olmadıklarını duyurdu.
Almanya 2027 Dünya Şampiyonası’na ev sahipliği yapmaktan vazgeçebileceğini belirtirken, Kanada Başbakanı Mark Carney aralık ayı sonunda düzenlenecek Dünya Gençler Şampiyonası için Rus buz hokeyi oyuncularına vize verilmeyeceğini açıkladı.
Çekya Dışişleri Bakanı Petr Macinka, CNN Prima News yayınında Rus kadın buz hokeyi oyuncularını “erkeksi kadınlar” olarak nitelendirerek, bu sporcuların Ocak 2027’de Ostrava’da düzenlenecek 18 Yaş Altı Kadınlar Dünya Buz Hokeyi Şampiyonası’nda yer almayacağını ifade etti.
IIHF mahkeme kararını nasıl uygulayacağına henüz karar vermedi ve istişarelerini sürdürüyor.
İsveç Buz Hokeyi Federasyonu Başkanı ve IIHF Konsey Üyesi Anders Larsson, Rusya’nın Dünya Şampiyonası’na katılmaktan kendiliğinden vazgeçmesini umuyor.
Iltalehti gazetesinin aktardığına göre Larsson, “Elbette gelmemeleri arzu edilirdi” dedi.
Boykot tehditlerini değerlendiren Rusya Devlet Başkanlığı Sözcüsü Dmitriy Peskov, durumu bir çıkmaz olarak nitelendirdi.
Peskov, “Şimdilik kimse ne yapacağını bilmiyor. Sabırla çalışmaya devam etmemiz gerektiği açık” diye konuştu.
Rus buz hokeyi milli takımları 2022 yılından bu yana IIHF turnuvalarına katılamıyor.
Erkek milli takımı bu süre zarfında beş dünya şampiyonasını ve Kış Olimpiyat Oyunları’nı kaçırdı.
Rusya
ABD’ye Rus dizeli taşıyan son tanker doğu kıyısı açıklarından geri döndü

Rusya’dan ABD’ye dizel taşıyan son tanker, doğu kıyısına 400 deniz mili kala rotasından dönerek bölgeden uzaklaşmaya başladı. Primorsk’tan çıkan 40 bin ton yakıt yüklü Agioi Fanendes dahil dört gemilik sevkiyat; Kongre’nin soruşturma baskısı, limanlara yapılan uyarılar ve ambargo tartışmaları sonrasında rotalarını Brezilya ve Mısır’a çevirdi.
Rusya’dan ayrıldıktan sonra bir süre varış limanı olarak ABD’yi gösteren tek dizel tankeri, ABD’nin doğu kıyısına yaklaşık 400 deniz mili mesafede rotasından döndü.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in dizel anlaşması kapsamında Donald Trump’a gönderdiği diğer üç gemi daha önce rotalarını değiştirmişti.
Söz konusu gemilerden biri yükünü boşaltmak üzere Mısır’a yanaşırken, diğer iki gemi Brezilya’ya doğru seyrini sürdürüyor.
Bloomberg’ün aktardığı seyir verilerine göre 40 bin ton dizel taşıyan Agioi Fanendes adlı tanker, geri dönüşünün ardından ABD’nin doğu kıyısından uzaklaşmaya başladı ve pazartesiden bu yana zikzak çizerek yavaş bir şekilde ilerliyor.
Agioi Fanendes, Rusya’nın Baltık kıyısındaki Primorsk Limanı’ndan ABD’ye dizel ulaştırmak amacıyla ayrılan ilk tanker oldu.
Gemi, seferin başında varış limanı olarak New York’u bildirmiş, daha sonra bu sinyali “talimat bekleniyor” şeklinde değiştirmişti.
LSEG verilerine göre sevkiyatın, akaryakıt pahalılığı konusunun ana gündem maddeleri arasında yer aldığı Kongre ara seçimlerinden birkaç gün sonra, 7 Kasım’da limana varması bekleniyordu.
Trump, dizel fiyatlarını düşürmek amacıyla Rusya’dan enerji alımına uygulanan ambargoyu geçici olarak kaldırarak bu sevkiyatlar konusunda mutabakata varmıştı.
Öte yandan kongre üyeleri bu tartışmalı anlaşmaya dair soruşturma yürütme sözü verdi; bankalar ile limanlardan anlaşmayla bağlantılı tüm belgeleri muhafaza etmelerini talep etti.
New Jersey Valisi Mikie Sherrill de New York ve New Jersey Liman İdaresi ile petrol terminali işletmecilerini Rus yakıtını kabul etmemeleri konusunda uyararak dizel anlaşmasını yasa dışı olarak niteledi.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, kasım ayında Rusya’nın küresel pazarlara 2 milyon tondan fazla ürün sevk edeceğini taahhüt etmişti.
Agioi Fanendes tankerini işleten Eastern Mediterranean Maritime şirketi Bloomberg’e yaptığı açıklamada, “Tahliye limanı halen teyit edilmediği için gemi talimat beklemeyi sürdürüyor” bilgisini paylaştı.
Financial Times’ın haberine göre ABD için ayrılan dizeli taşıyan ve Batı yaptırımları kapsamında bulunan diğer iki gemi rotalarını geçen hafta değiştirdi.
MarineTraffic verilerine göre Sierra Leone bayrağı taşıyan Leruo tankeri o dönemde Brezilya’ya yöneldi ve halen bu ülkeye doğru ilerleyişine devam ediyor.
Rus tankeri Talisman ise Atlas Okyanusu’ndan Akdeniz’e geçerek Cezayir kıyılarına yanaştı ve yükün teyit edilmiş bir alıcısı ya da varış limanı bulunmadığı anlamına gelen “talimat bekleniyor” sinyali verdi.
Talisman daha sonra İskenderiye’deki Mısır’ın Ed-Dahile Limanı’nı hedef gösterdi ve 9 Kasım’da buraya yanaşarak seferini tamamladı.
MarineTraffic verilerine göre ABD’ye gönderilen dördüncü tanker ise Britanya Adaları’nın doğu kıyısında seyrediyor ve “Brezilya, talimat bekleniyor” sinyali veriyor.
Rusya
Rusya’nın petrol ve doğalgaz gelirleri 10 ayda yüzde 14,1 azaldı

Rusya Maliye Bakanlığının ön değerlendirmesine göre, ülkenin federal bütçe açığı 2026’nın ilk 10 ayında 5,234 trilyon rubleye çıkarak GSYİH’nin yüzde 2,3’üne ulaştı. Ocak ve ekim döneminde bütçe harcamaları yüzde 13,4 artışla 38,410 trilyon rubleye yükselirken, petrol ve doğalgaz gelirleri yüzde 14,1 düşüşle 6,442 trilyon rubleye geriledi.
Rusya Maliye Bakanlığının ön değerlendirmesine göre, ülkenin federal bütçe açığı 2026 yılının ocak ve ekim aylarını kapsayan 10 aylık döneminde 5,234 trilyon rubleye (yuvarlatılmış haliyle 5,2 trilyon rubleye), yani gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 2,3’üne ulaştı.
Bakanlık, geçen yılın aynı döneminde Rusya’nın bütçe açığının 3,942 trilyon ruble veya GSYİH’nin yüzde 1,8’i seviyesinde gerçekleştiğini belirtti.
Yılın ilk 10 ayında bütçe gelirleri, 2025’in aynı dönemine kıyasla yüzde 10,8 artarak 33,176 trilyon rubleye çıktı.
Aynı dönemde bütçe harcamaları ise yüzde 13,4 yükselişle 38,410 trilyon rubleye ulaştı.
Petrol ve doğalgaz dışı gelirler yıllık bazda yüzde 19,1 artışla 26,734 trilyon rubleye yükseldi.
Öte yandan petrol ve doğalgaz gelirleri yıllık bazda yüzde 14,1 azalarak 6,442 trilyon rubleye geriledi.
Maliye Bakanlığı, bu düşüşü ilgili raporlama döneminde rublenin değer kazanması ve küresel petrol ürünleri fiyatlarındaki artışla birlikte sübvansiyon (damping) ödemelerinin yükselmesiyle açıkladı.
Öte yandan 6 Kasım’da bütçenin ekim ayı petrol ve doğalgaz gelirlerinin 971,2 milyar rubleye ulaştığı ortaya çıkmıştı.
Ekim 2025 sonucunu yüzde 8,5 aşan bu tutar, son bir buçuk yılın en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.
Bakanlık yetkilileri harcama sınırına ilişkin, “Federal bütçe harcamalarının üst sınırı, bu yıl ilave petrol ve doğalgaz dışı gelir girişleri dahilinde ve ayrıca açığın finansmanına yönelik (3 trilyon rubleyi aşmamak kaydıyla) diğer kaynakların devreye sokulması yoluyla artırılabilir” ifadelerini kullandı.
Maliye Bakanlığı, 2026 yılı sonunda federal bütçe açığının GSYİH’nin yüzde 3,2’si sınırları içinde kalmasını bekliyor.
Bakanlık, açığın finansmanının ağırlıklı olarak federal kredi tahvili piyasasında ek borçlanmaya gidilmeden sağlandığını vurguladı.
Bunun yanı sıra hükümet, 5 Kasım’da Maliye Bakanlığına yıl sonuna kadar iç piyasadan başlangıçta onaylanan borçlanma programının üzerine çıkacak şekilde 1 trilyon rubleye kadar ek borçlanma izni verdi.
Bakanlığın izin verilen bu tutarın tamamını kullanma zorunluluğu yer almıyor.
Maliye Bakanı Anton Siluanov da daha önce borçlanma planının artırılabileceği ihtimalini dile getirmişti.
Maliye Bakanlığı 1 trilyon rublelik ek limitin tamamını kullanırsa, 5,5 trilyon ruble tutarındaki başlangıç borçlanma programını yüzde 18’den fazla aşacak.
Bakanlık, büyüyen bütçe açığı ortamında borçlanmayı artırma yoluna gidebilir.
Maliye Bakanlığı 9 Ekim’de ocak ve eylül aylarını kapsayan dokuz aylık federal bütçe açığını 5,186 trilyon ruble (yaklaşık 5,2 trilyon ruble) veya GSYİH’nin yüzde 2,2’si olarak hesaplamış, dokuz aylık gelirlerin 29,639 trilyon ruble, harcamaların ise 34,825 trilyon ruble olduğunu bildirmişti.
Başlangıçta tüm yıl için 3,8 trilyon ruble yani GSYİH’nin yüzde 1,6’sı oranında bütçe açığı öngörülmüş, temmuz ayında ise bu tutar 4,8 trilyon rubleye çıkarılmıştı.
Maliye Bakanlığının tahminlerine göre yıl sonunda bütçe açığı 7,3 trilyon rubleye, yani GSYİH’nin yüzde 3,2’sine ulaşarak planlananın neredeyse iki katına çıkacak.
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Amerika5 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
Ortadoğu2 hafta önceİsrail’de rekor katılımlı seçim: İki blok da 61 sandalyeye ulaşamıyor
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir










