Amerika
Trump yönetiminden eyaletlere göçmen öğrenci baskısı

ABD Adalet Bakanlığı, eyaletlerdeki öğrenim ücretleri yasalarının göçmen öğrencilere haksız bir şekilde sağladığını savunuyor.
Örneğin Teksas, 24 yıl boyunca belgesiz göçmen gençlerin eyalet içi üniversite öğrenim ücretinden yararlanmasına izin vermişti fakat Başkan Donald Trump, eyaleti birkaç saat içinde bu politikayı iptal etmeye ikna etti.
Adalet Bakanlığı, Teksas, Kentucky ve Minnesota’da belgesiz öğrencilerin eyalet sakinlerine ayrılan öğrenim ücretini ödemesine izin veren yasalara karşı hukuki işlem başlattı.
Bu ücret, eyalet dışı öğrencilerin ödemesi gereken ücretin genellikle yarısı kadar.
Çocukken ABD’ye getirilen belgesiz göçmenlerin öğrenim ücretlerinde indirim yapılması, uzun bir partiler üstü geçmişe sahip. Teksas yasası, o dönem Cumhuriyetçi Vali Rick Perry tarafından imzalandı ve 23 “kırmızı” (Cumhuriyetçi) ve “mavi” (Demokrat) eyalet ile Columbia Bölgesi de bunu takip etti.
Fakat şu anda siyasi rüzgar tersine dönüyor: Florida, şubat ayında 2014 yılında kabul ettiği eyalet içi öğrenim ücreti yasasını yürürlükten kaldırdı.
Üniversite öğrencilerinin %2’sinden azını temsil eden yaklaşık 408.000 belgesiz öğrenci bulunuyor. Adalet Bakanlığı, bu öğrenim ücreti yasalarının, komşu eyaletlerde yaşayan ABD vatandaşları ve yasal sakinlere sunulmayan bir avantajı yabancılara haksız bir şekilde sağladığını savunuyor.
Yayılmaya hazır olan bu yasaları geri almak için başlatılan hukuki faaliyet, Trump yönetiminin, yasadışı göçmen akınını caydırmak ve “kendi kendine sınır dışı edilmeyi” teşvik etmek için başkanın vaadini ne kadar kararlılıkla yerine getirdiğinin bir başka işareti olarak görülüyor.
POLITICO’ya konuşan Demokrat Kentucky Valisi Andy Beshear, belgesiz öğrenciler için eyalet içi öğrenim ücretleri politikası hakkında, “Bu eskiden siyasi bir konu değildi. Bu, ‘eğer bu ülkeyi tanıdığınız tek ülke ise, büyük olasılıkla tüm hayatınızı burada geçireceksiniz ve biz de sizin eğitim almanızı ve üretken olmanızı istemeliyiz’ fikriydi,” dedi.
Fakat Kentucky’nin Cumhuriyetçi başsavcısı Russell Coleman, bu yaz Trump’ın tarafına geçerek eyaletin yükseköğretim konseyine “benim kaybedeceğimizi ve kaybetmemiz gerektiğini düşündüğüm bir davaya girmeyip, düzenlemeyi geri çekmesini” istedi.
Adalet Bakanlığının bu yıl dava açtığı ilk eyalet olan Teksas, Beyaz Saray ile koordineli olarak politikasını sonlandırdı.
Bu hamle, Eyalet Başsavcısı Ken Paxton’ın Adalet Bakanlığı ile ortak bir önergeye imza atarak, belgesiz öğrencilere eyalet içi öğrenim ücreti uygulamasının anayasaya aykırı olduğu konusunda mutabık kalmasının ardından geldi.
Cumhuriyetçi Vali Greg Abbott, geçen ay X’te yayınladığı bir gönderide, “Teksas’ta yasadışı göçmenlere eyalet içi öğrenim ücreti uygulaması sona erdi,” diye yazdı.
Ulusal Eğitim İstatistikleri Merkezinin en son raporuna göre, üniversite kayıtları ve bunun getirdiği öğrenim ücretlerinin 2010 ile 2021 arasında yaklaşık yüzde 15 düştüğü bir dönemde, bu politikalar çöküyor.
Dışişleri Bakanlığının uluslararası öğrenci kayıtlarına kısıtlamalar getirebileceği ve lise son sınıf öğrenci sayısında genel bir düşüş olduğu için, birçok okul için hesaplar da karmaşık görünüyor.
Ama Trump yönetimi, eyaletlerin ABD vatandaşlarına göre belgesiz öğrencileri kayıran yasalar çıkardığını ileri sürüyor.
Başsavcı Pam Bondi, POLITICO’ya yaptığı açıklamada, “Federal yasaya göre, okullar ABD vatandaşlarına sağlamadıkları avantajları yasadışı yabancılara sağlayamaz. Adalet Bakanlığı, federal yasayı savunmak ve ABD vatandaşlarının ülkenin hiçbir yerinde ikinci sınıf vatandaş muamelesi görmemesini sağlamak için yılmadan mücadele edecek,” dedi.
Yaklaşık 119.000 belgesiz öğrenci, Obama döneminde başlatılan ve bu öğrenciler için eyalet içi öğrenim ücretleri yasalarının çıkarılmasını sağlayan ve yıllarca iki partinin desteğini alan Çocukluk Çağına Gelenler için Ertelenmiş Eylem programı kapsamında korunmaktadır. Şimdi ise birçok Cumhuriyetçi bu tür politikalara karşı çıkıyor.
Florida’daki yasa değişikliği bu ay yürürlüğe girdi ve eğitim savunucuları, bu yasanın Florida’daki kurumların kayıt sayısındaki olası düşüş nedeniyle yaklaşık 15 milyon dolar tutarında öğrenim ücreti ve harç kaybına yol açabileceği endişesini dile getirdi.
Teksas’ta ise savunucular, yıllık 461 milyon dolardan fazla paranın tehlikede olduğunu söylüyor.
Bu politikalar Kaliforniya, New York, Kentucky ve Minnesota dahil 20’den fazla eyalette hâlâ yürürlükte ama Cumhuriyetçilerin muhalefeti artıyor.
Ailelerinin yıllık geliri 80.000 doların altında olan eyalet sakinlerine üniversite eğitimini ücretsiz yapan Minnesota’nın North Star Promise programına “belgesiz vatandaş olmayanların” erişimini engellemek için bir yasa tasarısı, önceki yasama oturumunda eyalet meclisinden geçti.
Minnesota eyaletinin Dream Act (Rüya Yasası) yasası kapsamında, her yıl yaklaşık 500 öğrenci eyalet içi öğrenim ücretinden yararlanma hakkına sahip.
Amerika
Hackerlar, Meta AI’ı “kandırarak” kullanıcı hesaplarını ele geçirdiler
Bilgisayar korsanlarının, Meta’nın yapay zeka destek ekibini (Meta AI) ünlü hesapları ele geçirmelerine yardım etmeleri için “kandırdığı” ortaya çıktı.
Henüz kaç hesabın etkilendiği belli değil ama mağdurlar arasında Barack Obama’nın Beyaz Saray hesabı, ABD Uzay Kuvvetleri’nin başçavuşu ve güvenlik araştırmacısı olan eski bir Meta çalışanı da bulunuyor gibi görünüyor.
Hackerların sosyal medya paylaşımlarının da gösterdiği gibi, Meta’nın sohbet robotunu kandırmak şaşırtıcı derecede kolaydı.
404 Media’ya göre, hackerlar ilk olarak bir VPN kullanarak kendilerini hedef hesap sahibinin bulunduğu coğrafi bölgedeymiş gibi gösterdiler ve böylece otomatik hesap korumalarını atlattılar.
Ardından, Meta AI Destek Asistanı’ndan hesaba yeni bir e-posta adresi eklemesini istediler ve botun bir kod göndermesini sağladılar.
Kodu ele geçiren hacker, şifre sıfırlama talebinde bulunabildi; bot da bunu yeni e-posta adresine göndererek hesabın kontrolünü devretti.
Fakat bot artık hackerlara kapılarını ardına kadar açmayacak. Dün bir Meta sözcüsü, sorunun “çözüldüğünü ve etkilenen hesapları güvence altına aldıklarını” söyledi.
Botun yaptığı bu hata, önemli iş fonksiyonlarını yapay zeka ajanlarına devretme gibi giderek yaygınlaşan uygulamanın risklerini ortaya koyuyor.
Instagram, birçok kullanıcının hesabının ele geçirilmesine yol açan güvenlik sorununu çözdüğünü açıkladı.
Hafta sonu boyunca, Reddit’teki birçok kullanıcı Instagram hesaplarının ele geçirildiğini iddia etti ve X’teki bir dizi kullanıcı da benzer hesap ele geçirme olaylarına karşı uyarıda bulundu.
Güvenlik araştırmacısı Jane Wong, kendi Instagram hesabının da ele geçirildiğini söyledi.
Wong, “Şifrem benden habersiz değiştirildi ve dün boyunca farklı şifre sıfırlama girişimleri aldım. Oldukça endişe verici,” dedi.
Amerika
Trump, yapay zeka kararnamesini imzaladı

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka şirketlerinden, modellerin tam olarak piyasaya sürülmeden önce yeteneklerini değerlendirmek üzere federal hükümete modeller sunmalarını talep eden bir başkanlık emri imzaladı.
Emirde, şirketlerden gönüllülük esasına dayalı olarak, bir modelin “gelişmiş siber yeteneklerini” değerlendirmek ve modelin “kapsam dahilindeki öncü model” olarak kabul edilip edilmeyeceğini belirlemek üzere bir karşılaştırmalı değerlendirme sürecine katılmaları isteniyor.
Ardından, şirketlerin bu modelleri daha geniş bir kitleye sunmayı planladıkları tarihten en fazla 30 gün önce bu modellere erişim talep ediyor ve hükümetin erken erişim hakkı alacak “güvenilir ortakları” seçmesine olanak tanıyor.
Kararnamede şöyle deniyor.
“Bu bölümdeki hiçbir hüküm, sınır modeli dahil olmak üzere yeni yapay zeka modellerinin geliştirilmesi, yayınlanması, piyasaya sürülmesi veya dağıtımı için zorunlu bir hükümet lisanslama, ön onay veya izin şartı oluşturulmasına yetki verdiği şeklinde yorumlanamaz.”
Trump, o dönemde gazetecilere verdiği demeçte, önde gelen teknoloji şirketlerinin CEO’larıyla imza törenini “kararnamenin bazı yönlerini beğenmediği”için ertelediğini söylemişti.
Somut ayrıntılar açısından yetersiz olan salı günkü kararname, ABD’deki yapay zeka geliştirme çalışmaları için kritik bir anda yayınlandı.
Pazartesi günü Anthropic, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna halka arz için gizli başvuruda bulunduğunu açıkladı. Rakip OpenAI da bu yıl içinde olası bir halka arz için hazırlıklarını sürdürüyor.
SpaceX, kendi AI laboratuvarı SpaceXAI’nin sahibi olarak, her ikisini de halka arz konusunda geride bırakmaya hazırlanıyor. Şirketin değerini 1 trilyon doların çok üzerine çıkarabilecek halka arzın önümüzdeki hafta gerçekleşmesi bekleniyor.
AI patlaması sırasında servetlerin hızla arttığı teknoloji sektörü, Beyaz Saray’ın AI konusundaki tutumunda merkezi bir rol oynadı.
Musk’ın uzun süredir müttefiki olan risk sermayedarı David Sacks, bu yılın başlarında görevine son verilene kadar ilk kripto ve yapay zeka sorumlusu olarak görev yaptı.
Fakat Sacks’ın, Musk ve Meta CEO’su Mark Zuckerberg ile birlikte geçen ay Trump yönetimini arayarak, başkanın imzalamaya hazırlandığı önceki yapay zeka başkanlık kararnamesine karşı lobi yaptığı bildirildi.
Salı günkü kararname, Anthropic’in yazılımdaki zayıflıkları ve güvenlik açıklarını tespit etmede üstün bir model olan Claude Mythos Preview’u duyurarak bu yılın başlarında hükümet yetkililerini ve Wall Street’i şaşırtmasının ardından geldi.
Şirket, Project Glasswing adlı siber güvenlik girişiminin bir parçası olarak bu modelin kullanıma sunulmasını seçkin bir grup şirketle sınırladı ve bu girişimi salı günü genişletti.
Mythos’un piyasaya sürülmesi, Anthropic ile Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ve Hazine Bakanı Scott Bessent dahil olmak üzere Trump yönetiminin üst düzey üyeleri arasında birkaç yüksek profilli toplantı düzenlenmesine yol açtı.
Trump’ın yapay zeka kararnamesi, yönergeler ve diğer kılavuzların geliştirilmesi için çeşitli zaman dilimlerini özetliyor ve özellikle Savunma Bakanlığı’ndan bilgi sistemlerinin siber savunmasına öncelik vermesini istiyor.
Savunma Bakanlığı, Mythos’u piyasaya sürmeden kısa bir süre önce bu girişimi bir tedarik zinciri riski olarak nitelendirerek, Anthropic’in öncü modellerinden aktif olarak uzaklaşmaya çalıştı.
Bu tanımlama, Anthropic’in ABD ulusal güvenliğini tehdit ettiği anlamına geliyor ve savunma müteahhitlerinin kurumla yaptıkları çalışmalarda şirketin teknolojisini kullanmalarını yasaklıyor.
Anthropic, bu tanımlamayı geri aldırmak için Trump yönetimine dava açtı ve bu dava halen devam ediyor.
Amerika
SpaceX 75 milyar dolarlık rekor halka arza hazırlanıyor

Elon Musk’ın sahibi olduğu havacılık ve uzay şirketi SpaceX, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters’ın haberine göre şirket, bu adımla piyasa değerini 1,75 trilyon dolara ulaştırmayı hedefliyor.
Milyarder Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketi, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters ajansının konuya aşina bir kaynağa dayandırdığı haberine göre şirket, bu süreçte 555,6 milyon adet hisse satmayı amaçlıyor ve toplam piyasa değerinin 1,75 trilyon dolara ulaşmasını bekliyor.
Bu halka arzın borsa tarihindeki en büyük işlem olabileceği ve ardından yapay zeka devleri OpenAI ile Anthropic’in de izlemesi beklenen büyük ölçekli yeni bir halka arz dalgasına öncülük edebileceği belirtiliyor.
Sabit fiyatlı halka arz, bir şirketin talep toplama süreci başlamadan önce hisse başına kesin değeri önceden duyurduğu bir fiyatlandırma yöntemi. Bu fiyat, şirketin analistleri ve yetkilendirilmiş aracı kurumlar tarafından finansal göstergeler, piyasa koşulları ve rakip analizleri temel alınarak hesaplanıyor. Yatırımcılar bu arza katılırken doğrudan belirlenen bu fiyat üzerinden talep iletiyor; talebin arzı aşması durumunda hisseler, genellikle bireysel küçük yatırımcılara öncelik verilerek katılımcılar arasında dağıtılıyor.
Reuters, yatırımcı sunumları yapılmadan ve talep toplama defteri oluşturulmadan önce sabit bir fiyat belirlenmesinin piyasa teamülleri açısından sıra dışı bir adım olduğunu aktardı.
Şirketler genellikle talebe göre fiyatı ayarlayabilmek amacıyla belirli bir fiyat aralığı ilan etmeyi tercih ediyor.
ABD merkezli hukuk firması Wilson Sonsini Goodrich & Rosati’nin kıdemli ortağı Weiheng Chen konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Musk, kendi takipçi kitlesinde işe yarayan ‘ister al ister bırak’ yaklaşımını uyguluyor. Piyasa koşulları ve sektörde karşılaştırılabilecek başka bir şirketin bulunmaması göz önüne alındığında bu makul bir adım” dedi.
SpaceX’in yatırımcı turları kapsamındaki tanıtım faaliyetleri (roadshow) 4 Haziran Perşembe günü başlayacak.
Halka arzın tamamen birincil piyasa halka arzı olarak yapılandırılması, yani elde edilecek tüm gelirlerin doğrudan şirkete aktarılması ve mevcut hissedarların kendi paylarını satamaması bekleniyor. Kurucu Elon Musk’ın da halka arzın ardından 366 gün boyunca SpaceX hisselerini elinde tutma zorunluluğu bulunuyor.
Şirket halka arz gelirini yapay zeka ve Starlink yatırımlarında kullanacak
Halka arzdan elde edilecek fonlar, şirketin yapay zeka bilgi işlem kaynaklarının genişletilmesinde ve Starlink uydu ağının büyütülmesinde kullanılacak.
SpaceX, bu yılın başlarında Elon Musk’ın yapay zeka girişimi xAI ile bir ortaklık kurmuş, bu süreçte roket şirketine 1 trilyon dolar, Grok adlı sohbet robotunun geliştiricisine ise 250 milyar dolar değer biçilmişti.
Finansal tablolara göre SpaceX, bir önceki yıl elde ettiği 791 milyon dolarlık kârın ardından, 2025 yılında 4,94 milyar dolar net zarar bildirdi.
Nasdaq borsasında “SPCX” koduyla işlem görmeyi hedefleyen SpaceX’in borsaya ilk adımını 12 Haziran’da atması bekleniyor. Goldman Sachs, Morgan Stanley, BofA Securities, Citigroup ve J.P. Morgan süreçte ortak lider aracı kurumlar (joint bookrunners) olarak görev alıyor.
Bank of America’nın Asya-Pasifik bölgesindeki eski küresel sermaye piyasaları eş başkanı Craig Coben sürece ilişkin olarak, “Tarihin en çok beklenen halka arzı konumundaysanız, yatırımcılardan kendi sürecinize uyum sağlamalarını isteyebilirsiniz; tersini yapmak zorunda kalmazsınız” değerlendirmesinde bulundu.
Dünya Basını2 hafta önceProf. Mearsheimer: Trump, İran savaşını sonlandırmak için Çin’den yardım istedi
Dünya Basını2 hafta önceİktisat tarihçisi Chance: Batı, Çin’i kendi sistemine entegre ederek liberal bir demokrasiye dönüştüreceğini sandı
Asya2 hafta önceRusya ve Çin liderleri Pekin’de stratejik ortaklığı görüştü
Diplomasi2 hafta önceXi ve Putin ‘çok kutuplu bir dünya ve yeni tip uluslararası ilişkiler’ çağrısı yaptı
Amerika2 hafta önceBolivyalı işçi ve köylüler başkent La Paz’ı kuşattı
Asya2 hafta önceLai, Tayvan’ın “özgürlüğünden vazgeçmeyeceğini” söyledi, yeni İHA bütçeleri sözü verdi
Asya2 hafta önceRusya ve Çin arasındaki ticaret hacmi 240 milyar dolara ulaştı
Asya2 hafta önceİran’daki savaş yuan için küresel ticarette fırsat penceresi açtı









