Diplomasi
AB ve Meksika, Trump’ın dönüşü öncesinde ticaret anlaşması imzaladı

AB ve Meksika, Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönmesine saatler kala ABD’ye olan bağımlılıklarını azaltmaya çalışırken uzun süredir ertelenen bir ticaret anlaşması üzerinde uzlaştı.
Dokuz yıl süren müzakerelerin ardından iki taraf cuma günü mevcut anlaşmalarını modernize edeceklerini açıkladı. Duyuru, Trump’ın gümrük vergileriyle tehdit etmesinden sadece haftalar sonra geldi ve aralık ayında AB ile Güney Amerika ticaret bloğu Mercosur arasında imzalanan benzer bir ticaret anlaşmasını takip etti.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Bu dönüm noktası niteliğindeki anlaşma, açık, kurallara dayalı ticaretin refahımız ve iktisadi güvenliğimizin yanı sıra iklim eylemi ve sürdürülebilir kalkınmayı da sağlayabileceğini kanıtlıyor,” dedi.
AB-Meksika mal ticareti 2023’te 82 milyar avroya, iki yönlü hizmet ticareti ise 2022’de 22 milyar avroya ulaştı.
Anlaşma kapsamında Meksika, peynir, kümes hayvanları, domuz eti, makarna ve reçel ve marmelatların yanı sıra çikolata ve şarap da dahil olmak üzere AB ihracatında yüzde 100’e varan gümrük vergilerini kaldıracak.
Meksikalı üreticiler aralarında şampanya, Parma jambonu ve Rioja şarabının da bulunduğu 500’den fazla ürünün koruma altındaki isimlerini kullanamayacak.
Anlaşma Meksika’nın, değer olarak en az %60 Meksika ya da AB yapımı bileşenler içermesi halinde AB’ye gümrüksüz elektrikli araç ihraç etmesine izin verecek. Bu da Çin’in Meksika’yı AB’ye ihraç edilen elektrikli araçlar için bir üretim üssü olarak kullanmasını zorlaştıracak zira bu araçlar Çin bataryası kullandıkları takdirde standart %10 gümrük vergisi ödeyecekler.
Financial Times’a (FT) konuşan bir AB yetkilisi, “Şirketler Çin’den tedarik etmektense Avrupa’dan tedarik etmeyi tercih edecekler,” dedi.
AB de sığır eti, kümes hayvanları ve etanol gibi Meksika ihracatına yönelik düşük tarife kotalarını artıracak.
İki taraf 2020 yılında 20 yıllık bir anlaşmayı genişletmek için bir ön anlaşmaya varmış fakat karar kısmen Meksika’nın enerji pazarını AB şirketlerine açma konusundaki isteksizliği nedeniyle ertelenmişti.
Yetkili, AB şirketlerine ABD ve Güney Kore de dahil olmak üzere Meksika’nın diğer tercihli ticaret ortaklarıyla aynı muamelenin yapılacağını da sözlerine ekledi.
İhracatının yüzde 80’inden fazlasını ABD’ye yapan Meksika, Trump’ın gümrük vergisi tehditlerine karşı dünyadaki en savunmasız ülkelerden biri. AB ile varılan anlaşma, yeni başkanın vaat ettiği %25’lik gümrük vergilerini uygulaması halinde ihracatçılara seçenekler sunmaya yardımcı olabilir.
BBVA Meksika’nın baş ekonomisti Carlos Serrano, “Bu çok olumlu, çünkü koruma mekanizmaları içereceği için yatırımcılara kesinlik kazandıracak. Bu Meksika’ya bir güven oylamasıdır ve aynı zamanda Meksika’nın ABD ve Avrupa ile uyumlu olmak istediğini göstermektedir,” dedi.
ExplainTrade danışmanlık şirketinden Dmitry Grozoubinski, “çalkantılı zamanların” iki tarafı son kalan sorunları çözmeye ittiğini söyledi.
AB, yatırım hükümlerini de içeren anlaşmanın, bloğun finansal hizmetler, taşımacılık, e-ticaret ve telekomünikasyon gibi kilit alanlardaki hizmet ihracatını artırmaya ve fikri mülkiyet haklarını daha etkin bir şekilde korumaya yardımcı olacağını söyledi.
Anlaşma aynı zamanda işçi hakları, çevrenin korunması, iklim değişikliği ve sorumlu ticari davranış konularında yasal olarak bağlayıcı taahhütler içeriyor ve bir uyuşmazlık çözüm prosedürü ile denetleniyor.
Anlaşmanın halen imzalanması ve ardından AB ve Meksika milletvekilleri tarafından onaylanması gerekiyor.
Avrupalı çiftçiler Mercosur anlaşmasını protesto ettiler ve muhtemelen Meksika ile yapılan anlaşmanın da onaylanmaması için hükümetlere baskı yapacaklar.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü











