ABD-Çin ticaret ateşkesi sonrası ihracatçılar nefes aldı, ancak hala temkinliler

Yirmi yılı aşkın süredir Çin’de Walmart gibi ABD’li perakendeciler tarafından satılan mutfak eşyaları üreten Jacob Rothman, Cenevre’de varılan ABD-Çin ticaret ateşkesi üzerine “şok ve sevinç” duyduğunu söyledi.

Ancak Velong Enterprises’ın kurucu ortağı, ABD’nin Çin mallarına uyguladığı ek gümrük vergilerini 90 gün süreyle yüzde 145’ten yüzde 30’a indirmeye karar verdiği anlaşmanın geçici bir rahatlamadan öteye gitmediğini söyledi.

Financial Times’a konuşan Rothman, şu anda yüzde 40 civarında olan ABD’nin Çin ithalatına uyguladığı gümrük vergilerinin seviyesine ilişkin olarak, “Bu oran, ürün kategorilerimin ayakta kalmasını sağlayan yüzde oranıyla tam olarak aynı” dedi ve ekledi: “Biraz daha nefes alabildik… Bunun ötesinde ise belirsizlik var”.

Çin’de faaliyet gösteren ihracatçılar, pazartesi günü açıklanan gümrük vergisi indirimi kararını rahatlamayla karşıladı. 2.000’den fazla Çinli tüccarı temsil eden Shenzhen Sınır Ötesi E-Ticaret Derneği Başkanı Wang Xin, önümüzdeki birkaç hafta içinde ABD’ye yapılan sevkiyatların “önemli ölçüde artmasının” beklendiğini söyledi.

Geçen hafta sonu Cenevre’de iki gün süren görüşmelerde ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng tarafından müzakere edilen ateşkes, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasında sert bir kopuşu önledi.

Ancak ihracatçılar, ticaret savaşının yarattığı belirsizliğin devam ettiğini ve bu nedenle birçok ihracatçının Çin dışındaki üretimini çeşitlendirme ve yeni pazarlar arama çabalarını sürdürdüğünü belirtti. Moody’s Analytics ekonomisti Heron Lim, “Anlaşma, her iki tarafın da yeniden ayarlamalar yapması için zaman kazandırıyor” dedi.

İki tarafın daha kalıcı bir anlaşma için 90 günü var. Analistlere göre, Donald Trump’ın tutarsız gümrük vergisi politikası, ABD’nin ekonomi politikasına olan güveni sarsmış durumda. İhracatçılar ayrıca, indirilen gümrük vergilerinin hala, Trump’ın ocak ayında göreve gelmesinden önceki seviyelerin oldukça üzerinde olduğunu da belirtti.

Trump’ın 2 Nisan’da “kurtuluş günü” gümrük vergilerini uygulamaya koymasının ardından başlayan ve normal ticaretin aksamasına neden olan bir aylık sevkiyat durdurma kararı, şimdi yavaş yavaş kaldırılmaya başlandı.

Yalnızca soyadının kullanılması isteyen nakliye acentesi Greenroad International Logistics’in yöneticisi Zhu, Financial Times’a, kısa vadede Çin-ABD nakliye talebinin “temelde patlayacak” olduğunu söyledi.

İsmini vermek istemeyen Shenzhen merkezli bir nakliye acentesi, birçok müşterinin Şükran Günü ve Noel öncesinde stok yapacağını beklediğini söyledi. “Şu anda nakliye şirketleri fiyatları artırmadı, ancak eğilim yukarı yönlü olmalı” diye ekledi.

Foshan Dış Ticaret Derneği’nde süpervizör olan Ken Huo, bazı ihracatçıların malların 90 günlük süre içinde ulaşmasını sağlamak için mümkün olduğunca hızlı sevkiyat yaptığını söyledi. Görüşmelerin başarısız olması halinde, sevkiyatların tekrar yüksek gümrük vergilerine tabi olabileceği riski olduğunu belirtti.

Bir tüccarın, Cenevre’deki ortak bildirinin ardından patronundan “stokta bulunan tüm malları derhal ABD’ye sevk et” talimatını aldığını söyledi. Bu nedenle Çin limanlarının şimdiden kalabalıklaşmaya başladığını da sözlerine ekledi.

Ancak birçok ihracatçı arasında temkinli bir hava hakim.

Yurtdışı pazarlara dekoratif baskı ve tablo üreten Fujian Jie Ao Industrial’ın genel müdürü Wang Xiaosha, daha kalıcı bir anlaşma yapılana kadar şirketin ABD’den sipariş almaya “cesaret edemeyeceğini” söyledi.

Şirketin ürünlerinin çoğu mevsimlikti ve ABD’li müşteriler genellikle gümrük vergisi askıya alınmadan önce bu ay sona eren Kanton Fuarı’nda ürünlerini seçiyordu. Bu nedenle birçok müşteri sipariş vermediğini söyledi.

Walmart da dahil olmak üzere ABD’li müşteriler için araba tavan kayışları ve aksesuarları üreten Jiangsu merkezli XStrap’ın ürün müdürü Ren Chaoqun, anlaşmanın henüz sevk edilmeyen malların birikimini azaltmaya yardımcı olacağını söyledi.

Ancak “tarifeler hala büyük bir sorun” diye ekledi. “Biraz rahatlama var. Ancak durum hala çok ciddi” ifadelerini kullandı.

Shenzhen merkezli kargo şirketi Super Popular Logistics’ten Wang Chao, nisan ayında ABD’den gelen siparişlerin yaklaşık yüzde 50 düştüğünü söyledi.

“Nisandan mayısın [başlarına] kadar etkisi oldukça büyüktü” dedi.

Velong’dan Rothman, uzun vadeli görünümün daha karmaşık olduğunu söyledi. Karşılıklı misilleme niteliğindeki ticaret savaşı, birçok müşterinin nakliye programlarını aksattı ve ticaret anlaşmasının nihai şekli konusunda belirsizlik devam ediyor.

Rothman, ateşkesin üretimini diğer ülkelerdeki fabrikalara kaydırma sürecini yavaşlatacağını da sözlerine ekledi. Rothman, “Bu, üretimin Çin’den Kamboçya ve Hindistan’daki tesislerimize taşınmasının sadece bir taşınma olabileceği, bir tahliye olmayabileceği anlamına geliyor” dedi.

“Şimdi gelecek sezonun ürünlerini sevk etmek için yaklaşık dört ila beş ayımız var” dedi ve ekledi: “Müzakereler ilerlemeye devam ederse, Çin’deki dört fabrikamız ve 20 yıllık yatırımımız korunabilir.”