ABD ve Filipinler, Balikatan tatbikatları kapsamında ‘tam muharebe testi’ yapacak

ABD ve Filipinler kuvvetleri, Tayvan ya da Güney Çin Denizi gibi parlama noktalarında birlikte savaşmak için Balikatan tatbikatları kapsamında ilk “tam muharebe testini” gerçekleştirecek.

İki ülkenin pazartesi günü başlayan yıllık ana ikili tatbikatı olan Balikatan tatbikatları bu yıl, son iki yılda uygulanan – düşman gemilerini kıyıdan füzelerle hedef almak ya da adaları saldırıya karşı korumak gibi – unsurları gerçekçi koşullar altında bir savaş senaryosunda birleştirecek.

ABD tatbikat direktörü Korgeneral James Glynn pazartesi günü Manila’da düzenlenen açılış töreninde yaptığı konuşmada “Sadece 1951’den beri var olan karşılıklı savunma anlaşmamızı sürdürme irademizi değil, aynı zamanda bunu yapmak için eşsiz kabiliyetimizi de göstereceğiz” dedi.

Filipinler Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı General Romeo Brawner bu ayın başlarında yaptığı açıklamada iki kuvvetin “geçtiğimiz yıllarda geliştirdiğimiz tüm planları, tüm prosedürleri şimdi test ettiklerini” söylemişti.

Analistler tatbikatın, Başkan Donald Trump’ın istikrarsız dış politikasının müttefikler arasında yarattığı şüphelere rağmen, ABD ordusunun söz verdiği gibi Hint-Pasifik bölgesine odaklandığını gösterdiğini söyledi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth geçen ay Filipinler’e yaptığı bir ziyaret sırasında Washington’un “caydırıcılığı yeniden tesis etmeye ve bu bölgede her şeyden önce müttefiklerimiz ve ortaklarımızın yanında yer almaya” kararlı olduğunu söyledi.

Sızdırılan bir strateji rehber belgesinde Hegseth, ABD’nin “tek hız tehdidi” olarak Çin’e odaklanmak için diğer bölgelerde “risk üstleneceğini” söyledi.

Balikatan tatbikatları

Filipin dili Tagalog’da “omuz omuza” anlamına gelen Balikatan’la ilgili gelişme, Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr’ın 2022’de göreve gelmesinden ve selefi Duterte’nin Çin’le iyi ilişkiler kurma politikasını tersine çevirmesinden bu yana iki ülkenin savunma ilişkilerini derinleştirdiğini gösteriyor.

Manila, ABD güçlerine daha önce anlaşmaya varılan beş askeri üsse ek olarak dört Filipin askeri üssüne daha erişim izni verirken, Balikatan’ın büyüklüğü neredeyse iki katına çıkarak 2023‘te yaklaşık 18.000 askere ulaştı.

O yıl, Filipinler’in Tayvan sınırındaki en kuzey bölgesi olan Batanes, ABD ve Filipin denizcilerinin düşman tarafından ele geçirilen stratejik konumdaki bir adayı geri alma pratiği olarak ilk kez tatbikatlara dahil edildi.

Şimdi, tatbikatın bu bileşeni Tayvan sınırındaki üç adayı kapsayacak şekilde 10 güne uzatılacak ve ABD Deniz Piyadeleri ilk kez Luzon Boğazı’nda gemi savar füzeleri konuşlandıracak.

İki ordu ayrıca Denizde Kilit Arazi Güvenlik Operasyonları (MKTSO) olarak adlandırılan bu operasyonları Çin’in neredeyse tamamında hak iddia ettiği tartışmalı Güney Çin Denizi’nin kenarına kadar genişletecek.

ABD kuvvetlerine açık üslerden birine ev sahipliği yapan Balabac adacığında beş günlük bir MKTSO planlandığı da kaydedildi. Filipinler ve Çin’in defalarca çatıştığı İkinc Thomas Sığlığı ve Sabina Sığlığı gibi ihtilaflı resif ve kıyılara en yakın büyük ada olan Palawan’ın hemen güneyinde yer alıyor.

Palawan aynı zamanda düşman kuvvetlerinin sahile inmesini engellemek üzere tasarlanan ve daha önce daha az hassas yerlerde gerçekleştirilen canlı ateş tatbikatına da ev sahipliği yapacak.

Japon kuvvetleri bu yıl ilk kez Balikatan’ı gözlemlemek yerine tatbikata katılacak. Japon kuvvetleri, 2014 yılından bu yana küçük birlikler gönderen ABD’nin bölgedeki bir diğer önemli müttefiki Avustralya’ya katılacak.

Çin’den tepki

Pazartesi günü Çin, ABD ve Filipinler tarafından gerçekleştirilen ortak askeri tatbikatları şiddetle onaylamadığını ifade ederek bu faaliyetlerin “bölgesel stratejik istikrarı baltaladığını” söyledi.

Tartışmalı Güney Çin Denizi’nde başlatılan tatbikatlar Pekin tarafından bölgesel “istikrarsızlığın artmasına katkıda bulunduğu” şeklinde değerlendirildi.

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Guo Jiakun Pekin’de düzenlediği basın brifinginde durumu yorumladı.

Filipinler’i kapsamlı askeri operasyonlar düzenlemek için “dış ülkelerle işbirliği içinde” çalışmakla suçladı.

Guo’ya göre bu tatbikatlar hem stratejik hem de taktik silahların tanıtılmasını ve konumlandırılmasını içeriyor ve bölgenin stratejik dengesine tehdit oluşturuyor ve ekonomik kalkınması üzerinde belirsizlik yaratıyor.