Bizi Takip Edin

Amerika

ABD’nin ASML’ye çip baskısı üniversitelere uzandı

Yayınlanma

Hollandalı çip makinesi üretim devi ASML için önemli bir yetenek kaynağı olan üst düzey bir Hollanda teknik üniversitesi, Washington’un Pekin’in yarı iletken üretme kabiliyetini sınırlamaya çalışması nedeniyle ABD-Çin çip savaşının hedef tahtasına oturdu.

Bloomberg’in haberine göre ASML’nin genel merkezine yaklaşık beş mil mesafede bulunan Eindhoven Teknoloji Üniversitesinin başkanı Robert-Jan Smits, “Amerikalılardan her zaman Çinli öğrencilerle ilgili sorular alıyorum,” dedi.

Smits, geçen yıl ABD’nin Hollanda Büyükelçisinin kendisine Çin’den gelen çok sayıda öğrenciyle ilgili sorular sorduğunu belirti.

Smits’in yorumları, gelişmiş yarı iletkenler üretmek için gereken makine ve uzmanlığın en önemli kaynaklarından biri olan Hollanda’nın, Pekin’in çip üretim çabalarını engellemek için Washington’dan gelen baskılarla karşı karşıya olduğu bir dönemde geldi.

Dünyanın çip tedarik zinciri üzerinde yoğunlaşan savaşta Hollanda hükümeti, ABD ile Çin’deki büyük ihracat pazarı arasında sıkışmış durumda. Bu yıl, müttefikinin baskısı altında kalan Lahey, şirketin en yetenekli ikinci makine kategorisi olan ASML’nin daldırma DUV litografi makinelerinin ihracatına kısıtlamalar getirdi.

Bloomberg’in haberine göre, yasak yürürlüğe girmeden önce ABD’li yetkililer ASML’den Çinli müşterilere önceden planlanan bazı sevkiyatları iptal etmesini istedi.

ASML, geleceğin çalışanlarını eğitmek için Eindhoven Teknoloji Üniversitesine büyük yatırımlar yapmış durumda. Mayıs ayında şirket, doktora öğrencilerini eğitmek ve çipler üzerinde çalışmak için gerekli olan toz ve kirletici içermeyen bir ortam olan okulun temiz oda binasını iyileştirmek için üniversiteye 80 milyon avro taahhüt etmişti. Üniversite, araştırma amaçlı ASML litografi makinelerini barındıran bir laboratuvar binasına sahip.

Smits, kurumunun yabancı profesörleri taramak ve öğretim üyelerine Çin’i ziyaret ederken güvenlik önlemleri konusunda tavsiyelerde bulunmak için hükümet ve güvenlik servisleriyle birlikte çalıştığını söyledi.

Üniversitenin öğrencilerinin dörtte birinden fazlası uluslararası öğrencilerden oluşuyor. Eindhoven Teknoloji Üniversitesi’nin bir sözcüsü öğrencilerin yüzde kaçının Çin vatandaşı olduğunu söyleyemedi.

2023 yılında, elektrikli araçlardan askeri teçhizata kadar her şeyde kullanılan üst düzey çipleri üretmek için gereken gelişmiş litografi makinelerinin dünyadaki tek üreticisi olan ASML, Çin merkezli eski bir çalışanını gizli bilgileri çalmakla suçlamıştı. Şirket, ihracat kontrollerini ihlal etmiş olabilecek bu olayın ortaya çıkmasının ardından bir iç soruşturma başlattı ve güvenlik kontrollerini sıkılaştırdı.

ABD’li yetkililer Hollanda’yı ASML’nin Çinli müşterilerin bu cihazların satışına sınırlama getirilmeden önce satın aldığı hassas çip üretim ekipmanlarının bakım ve onarımını yapmasını engellemeye zorluyor.

Eindhoven Üniversitesinde yarı iletken teknolojisi üzerine çalışan bir profesör, hassas konularda çalışmak üzere Çinli öğrencileri işe almanın giderek zorlaştığını söyledi.

Üniversitede değişim programını tamamladıktan sonra bir çip şirketinde bir yıl geçirmesi gereken bazı Çinli öğrencilerin, son yıllarda hükümetin getirdiği kısıtlamalar nedeniyle firmalarda çalışmasına izin verilmediğini söyleyen profesör, hassas konuları tartışırken isminin açıklanmasını istemedi.

Smits bazı kısıtlamaların zaten yürürlükte olduğunu kabul ediyor. Smits, “Çinli öğrencilere kapıyı açacağımızı söylemiyorum. Birinci sınıf hassas teknolojimize kimlerin erişimine izin verdiğimiz konusunda son derece dikkatliyiz. Baş tacımız olan mücevherlerimizin çalınmasını istemiyoruz,” dedi.

Amerika

Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Yayınlanma

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.

Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.

Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.

Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.

Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.

Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.

Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.

Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.

Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.

Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.

Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.

Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.

Veri merkezi krizi

Okumaya Devam Et

Amerika

“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

Yayınlanma

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.

ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.

Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.

Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.

The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.

Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.

Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:

“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”

Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.

Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”

Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.

Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.

Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.

İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.

Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.

Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.

Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.

Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.

Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.

Okumaya Devam Et

Amerika

ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

Yayınlanma

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.

Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.

“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.

Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.

Bessent şöyle konuştu:

“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. ⁠Ama peşinize düşeceğiz.”

ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı

ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.

Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.

ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.

Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.

İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald ​Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English