Aleksandar Vučić istifa etti

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, Pazar günü istifasını açıkladı ve erken cumhurbaşkanlığı seçimlerinin önünü açtı.

Görev süresinin bitmesine yedi ay kala gelen Vučić’in istifası, Sırbistan’da 25 Ekim’de yapılacak erken parlamento seçimleri için yürütülen kampanya sürecinde gerçekleşti.

Seçimlerin sonucuna göre Sırp İlerleme Partisi’nin (SNS) yeni hükümeti kurması halinde Vučić’in başbakan olarak atanması mümkün.

Vučić, Haziran ayı sonunda istifa etmeyi planladığını ve Sırbistan’da erken parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimleri yapılacağını belirtmişti.

Pazar günü, yüzlerce Vučić destekçisi, Belgrad şehir merkezindeki Cumhurbaşkanlığı binası önünde onu coşkuyla karşıladı.

İstifa etmeden birkaç dakika önce kalabalığa hitaben, “Bu, benim için bu binadaki son akşam. Size ve vatanım Sırbistan’a sadakatle hizmet ettim… Birlikte başardıklarımızdan gurur duyuyorum,” diye konuştu.

Sırbistan Anayasası uyarınca, görev süresi sona eren Parlamento Başkanı Ana Brnabic, yeni cumhurbaşkanı seçilene kadar geçici cumhurbaşkanı olarak görev yapacak.

Cumhurbaşkanlığı seçimi 90 gün içinde tamamlanacak ve seçim kampanyası 30 ila 60 gün sürecek.

Vučić, “Aralık ayı sonuna kadar… cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turu yapılacak,” dedi.

Gelecek ay yapılacak erken parlamento seçimlerinde, Vučić’in SNS’si ve müttefikleri, öğrenciler tarafından yürütülen bir yolsuzlukla mücadele hareketi olan “Öğrenciler Kazansın” ile Batı yanlısı muhalefet partilerinin oluşturduğu “Avrupalı Sırbistan” ittifakıyla karşı karşıya gelecek.

“Öğrenciler Kazansın”, “Avrupalı Sırbistan” ve diğer partiler henüz cumhurbaşkanlığı adaylarını açıklamadı.

56 yaşındaki Vučić, on yıldan fazla bir süredir Sırp siyasetine damgasını vuruyor.

Merhum Slobodan Milošević döneminde ve 1990’lardaki savaşlar sırasında sert çizgide bir milliyetçi ve enformasyon bakanı olarak görev yapan Vučić, daha sonra 2012-2014 yılları arasında başbakan yardımcısı, 2014-2017 yılları arasında ise başbakanlık görevini üstlendi.

2017 yılında büyük ölçüde törensel bir görev olan cumhurbaşkanlığına geçti ama partisi ve hükümet üzerinde sıkı kontrolünü sürdürdü.

Dış politikada Vučić, AB’ye katılma konusundaki uzun vadeli hedefini sürdürürken, önemli bir yatırımcı olan Çin ve Sırbistan’ın başlıca doğalgaz tedarikçisi Rusya ile daha yakın ilişkiler kurmayı amaçlayan bir denge politikası izledi.

Ayrıca ABD ve İsrail ile ilişkileri güçlendirmeye de çalıştı.

Vučić’in popularitesi, Kasım 2024’te kuzeydeki Novi Sad kentinde yeni yeniden inşa edilen bir tren istasyonunun çatısının çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesi sonucu büyük bir darbe aldı.

Bu felaket, sorumluların hesap vermesi, kamu ihalelerinde şeffaflık, sistematik yolsuzluğun sona erdirilmesi ve erken parlamento seçimleri talep eden öğrenciler ve muhalefet tarafından ülke çapında protestolara yol açtı.

Hükümet, protestocuların suçlamalarını defalarca reddetti; fakat olayın ardından iki bakan da dahil olmak üzere birçok yetkili tutuklandı ya da istifa etti.

Pazar günü Vučić, protestolarla bağlantılı olarak tutuklanan ya da yargılanan 12 aktivist ve 11 kendi destekçisi de dahil olmak üzere 49 kişiye af kararı verdiğini açıkladı.