Almanya’da yine DİTİB tartışması

Alman hükümeti, ülkenin ana cami derneği olan Diyanet İşleri Türk İslam Birliğinden (DİTİB) “antisemitik ve İslamcı” açıklamaları nedeniyle Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ilişkilerini kesmesini istedi.

Federal İçişleri Bakanlığı sözcüsü Alman basınına yaptığı açıklamada, “DİTİB’in antisemitik mesajlar yayan veya İslamcı gündemleri destekleyen örgüt ve kişilerden açıkça uzak durmasını bekliyoruz,” dedi.

DİTİB ile ilgili tartışmalar, 22 Ağustos’ta İstanbul’da Dünya Müslüman Alimler Birliği ve Türkiye’deki İslam Alimleri Vakfı işbirliğinde düzenlenen, 50 ülkeden 150 İslam aliminin katıldığı “İslami ve İnsani Bir Sorumluluk: Gazze” konferansı ile tekrar alevlendi.

Toplantı, Uluslararası Müslüman Alimler Birliği ve Diyanet tarafından düzenlendi. Diyanet Başkanı Ali Erbaş, Filistinlilere “silahlı direniş dahil, Siyonist işgale karşı tüm meşru direniş yöntemlerini” kullanma çağrısında bulundu.

Erbaş ayrıca, “Allah yolunda tüm cihat biçimlerinde ümmeti harekete geçirmek gerekir,” dedi.

Uluslararası Müslüman Alimler Birliği’nin, Müslüman Kardeşler ile bağlantılı olduğu biliniyor. Toplantıya Hamas yetkilisi Mervan Ebu Ras da katıldı.

DİTİB, Diyanet’e hem idari hem de mali olarak bağımlı. Kurumun Almanya’da yaklaşık 1.000 camisi var ve bu ülkede sık sık Erdoğan ve Türk hükümeti bağlantılı gündemler nedeniyle tartışma konusu oluyor.

Toplantı haberinin ardından, Almanya Federal İçişleri Bakanlığı sözcüsü WELT gazetesine verdiği demeçte, “Olaylar, DİTİB’in Türk dini otoritesiyle olan yapısal ve personel bağlantısının ne kadar sorunlu olduğunu bir kez daha gösteriyor,” dedi.

Sözcü, DİTİB ile ile işbirliğinin temel ön koşullarını Almanya Anayasasının “değer sistemine”, uluslararası anlayışa, İsrail’in var olma hakkına açık bir bağlılık ve “İslamcılık ve antisemitizme karşı eşit derecede açık bir bağlılık” olarak sıraladı.

Alman hükümeti uzun yıllar DİTİB’in imamların eğitimini desteklemişti, fakat 2023’ten itibaren DİTİB’in imamları Diyanet’e eğitim için göndermesini yasakladı.

Son zamanlarda ise Federal İçişleri Bakanlığının bir girişimi kapsamında, Türk imamlar Almanya’da Alman hükümetinin masrafları (1 Mart 2025’ten bu yana 465.000 avro) karşılanarak eğitiliyor.

Bakanlık, “Dört yıl sonra Türkiye’ye dönen ve yaşamlarının merkezi Türkiye ve Diyanet olan geçici Diyanet imamlarının aksine, DİTİB tarafından işe alınan imamlar, Almanya’daki DİTİB cemaatlerinde kalıcı olarak hizmet verecek ve resmi hukuk açısından Türk devlet kurumlarıyla hiçbir bağlantısı olmayacak. Bu nedenle, entegrasyon önlemleri Diyanet imamlarına kıyasla daha kalıcı bir etki yaratabilir,” diyor.

İmamların gönderilmesine son verme hedefi değişmese de, Federal İçişleri Bakanlığı DİTİB’e uyarıda bulunarak, “Eğitim girişimi gibi bu amaçla alınan önlemlerin devam edip etmeyeceği, DİTİB’in davranışlarına ve sürecin ne kadar başarılı olacağına da büyük ölçüde bağlı olacak,” dedi.

WELT’ göre son zamanlarda da, DİTİB’e ait bir şirketin yetkilisi Facebook’ta Gazze’deki savaş hakkında, “Sorun, yeni Netanyahular ve Smotrichler üreten Siyonist eğitimdir. Onlar ilahi vaadi yerine getirmek için can atıyorlar. Bu yüzden (Almanya’da da!!) Siyonizmden arındırma gerçekleşmelidir,” diye yazmıştı.

WELT’in sorusuna yanıt olarak DİTİB, “Bahsedilen kişi DİTİB Federal Derneğini temsil etmemektedir ve ifadeleri DİTİB’in pozisyonunu veya tutumunu yansıtmamaktadır,” dedi.

DİTİB, pozisyonunun, “birçok Avrupa ülkesinin talep ettiği gibi, ateşkes ve iki devletli bir çözüm için diplomatik çabaların başlatılması” olduğunu öne sürdü.

DİTİB geçmişte de Almanya ile Türkiye arasında gerilimin odak noktası haline gelmişti. Örneğin Alman kamu yayıncısı ZDF, en az on dokuz DİTİB imamı Türkiye adına Almanya’daki hedefler aleyhine casusluk yaptığını öne sürmüştü.

Federal İçişleri Bakanlığı 2020 yılında, DİTİB’in “sadece Türk hükümetinin çıkarları doğrultusunda aktif bir şekilde kamuoyu oluşturmaya katkıda bulunmakla kalmayıp, aynı zamanda Milli İstihbarat Teşkilatı’na (MİT) çok sayıda potansiyel muhbir ve ihbarcı sağladığını” söylemişti.