Diplomasi
Avrupa Titanik’te delik açmaya devam ediyor

Emekli İngiliz Donanma Komodoru ve strateji uzmanı Steve Jermy, Batı dünyasının Ukrayna savaşında ve küresel jeopolitik hamlelerinde “tarikatvari” bir körlük içinde hareket ettiğini belirterek, endüstriyel kapasite ve enerji gerçeklerinin Rusya’nın zaferini kaçınılmaz kıldığını vurguladı. Jermy, Avrupa’nın gerçeklikten kopuk politikalarını Titanik metaforuyla eleştirirken, dünyanın tek kutuplu düzenden ABD, Çin ve Rusya eksenli üç kutuplu bir yapıya evrildiği tespitinde bulundu.
Emekli İngiliz Donanma Komodoru ve yazar Steve Jermy, Neutrality Studies yayınında Pascal Lottaz’ın konuğu olarak uluslararası politikanın mevcut durumuna dair kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.
Batı dünyasının strateji üretme ve uygulama konusundaki yetersizliğine dikkat çeken Jermy, Afganistan, Irak, Libya, Suriye ve son olarak Ukrayna’daki başarısızlıkların tesadüf olmadığını vurguladı.
Jermy, dünyanın artık tek kutuplu bir düzenden çıkarak, çok kutuplu değil, “üç kutuplu” bir yapıya büründüğünü ifade etti.
Bu yeni düzenin aktörlerini ABD, Çin ve Rusya olarak tanımlayan İngiliz komutan, bu güçler arasındaki temel farkın ekonomik modellerde yattığına işaret etti.
Michael Hudson’ın çalışmalarına atıfta bulunan Jermy, “Batı, finansal kapitalizm modeline kayarken; Çin ve Rusya endüstriyel kapitalizm modeline sıkı sıkıya bağlı kaldı” diyerek, askeri gücün temelini oluşturan sanayi kapasitesinin önemine değindi.
“Rusya’nın stratejisi toprak işgali değil, demilitarizasyondu”
Ukrayna savaşının askeri safhalarını detaylandıran Jermy, Rus ordusunun harekatını beş aşamalı bir strateji çerçevesinde analiz etti.
İlk aşamanın diplomatik baskı ve müzakere arayışı olduğunu belirten Jermy, 190 bin kişilik bir kuvvetle Ukrayna’nın tamamını işgal etme fikrinin askeri açıdan mantıksız olduğunu savundu.
Jermy, Rusya’nın sahadaki manevralarını şu sözlerle özetledi:
“Rusların niyeti Ukrayna’nın tamamını almak değildi; bu kuvvetle mümkün de olmazdı. Amaç Donbass’ı güvenceye almak ve Kiev üzerine yapılan hamleyle siyasi baskı kurmaktı. Batı’nın müdahalesiyle savaşın uzayacağı anlaşılınca, Ruslar ‘temas halindeyken geri çekilme’ taktiğini uygulayarak Surovikin Hattı’nın gerisine çekildi. Bu hat, aşılması neredeyse imkansız bir tahkimattı.”
Ukrayna ordusunun Batılı generallerin tavsiyesiyle bu hatta taarruz ederek büyük kayıplar verdiğini hatırlatan Jermy, Rusya’nın “yıpratma amaçlı savunma” (attritional defense) stratejisiyle Ukrayna ordusunu sistematik olarak erittiğini belirtti.
Jermy, gelinen noktada Rusya’nın stratejik hedeflerini genişleterek Odessa’yı da içine alan Novorusya (Yeni Rusya) bölgesini kontrol altına almaya yöneleceği öngörüsünde bulundu.
“Avrupa, Titanik’te delik açmaya devam ediyor”
Batılı liderlerin ve medyanın savaşa yaklaşımını “tarikatvari düşünce” (cult thinking) olarak niteleyen Jermy, halkın sistematik bir dezenformasyona maruz kaldığını savundu.
Rusya’nın savaşı kaybettiği veya Putin’in tüm Avrupa’yı işgal edeceği yönündeki iddiaların hiçbir kanıta dayanmadığını belirten Jermy, Avrupa’nın kendi ekonomik ve stratejik çıkarlarını yok ettiğini vurguladı:
“Avrupalı liderlerin tutumu, Titanik’i buzdağına doğru sürmeye devam ederken bir yandan da gemide daha büyük delikler açmaya benziyor. Rusya’nın askeri ve endüstriyel kapasitesine çarptılar. Amerikalılar, bu savaşın kaybedildiğini anladıkları için Titanik’ten atladı; Avrupalılar ise hala gemide ve felaketi inkar ediyor.”
Jermy, üst düzey deniz subayı arkadaşlarının dahi yüzde 90’ının Putin’i “Avrupa’yı ele geçirmek isteyen kötü bir tiran” olarak gördüğünü, ancak bunun sahada hiçbir karşılığı olmadığını, Rusya’nın Avrupa’yı işgal etmek için hiçbir nedeni bulunmadığını ifade etti.
Analizinde enerji güvenliğine geniş yer ayıran Jermy, savaşın ve yaptırımların Avrupa sanayisi üzerindeki yıkıcı etkilerine değindi.
Sanayi üretiminin enerji arzıyla doğrudan ilişkili olduğunu hatırlatan Jermy, Rus gazının kesilmesiyle Avrupa’nın rekabet gücünü kaybettiğini belirtti.
Yenilenebilir enerjiye geçiş sürecinin kısa vadede bir çözüm olamayacağını savunan Jermy, şu ifadeleri kullandı:
“Hidrokarbonlar küresel enerji arzının yüzde 80’ini oluşturuyor. Bunu kısa sürede ikame etmek bir fantezidir. Mevcut ilerleme hızıyla net sıfır hedefine ancak 2260 yılında ulaşabiliriz. Avrupa, fabrikalarını çalıştıracak ucuz enerjiden mahrum kaldı. Rusya ise hem enerjiye hem de endüstriyel kapasiteye sahip. Finansal illüzyonlarla, sentetik borç senetleriyle Rusya’ya karşı savaş kazanamazsınız; savaşlar 155 milimetrelik top mermileri ve hipersonik füzelerle kazanılır.”
“NATO kağıttan bir kaplan”
NATO’nun caydırıcılık yerine “yüzleşme” politikası izlediğini belirten Jermy, ittifakın Rusya ile doğrudan bir çatışmaya girmesi durumunda kaybedeceğini iddia etti.
Rusya’nın hipersonik füze teknolojisindeki üstünlüğüne dikkat çeken eski komutan, Batı’nın bu silahlara karşı savunma geliştirmesinin en az on yıl süreceğini öngördü.
Jermy, sözlerini Batı’nın kendi eliyle yarattığı ekonomik ve toplumsal krize dikkat çekerek noktaladı:
“Yaptırımlar bumerang etkisi yarattı ve Rusya’dan çok Avrupa’yı vurdu. Ekonomik durgunluk, toplumsal huzursuzluk ve liderlik krizi kapıda. Gerçekler ortaya çıktığında, yani Ukrayna’nın yenilgisi kesinleştiğinde, Batı halkları liderlerine dönüp ‘Bunu nasıl bu kadar yanlış hesapladınız?’ diye soracak.”
Diplomasi
Hindistan, Rusya’dan petrol alımında rekor kırdı

Kpler verilerine göre Hindistan’ın Rusya’dan petrol ve kömür ithalatı, Ortadoğu’daki savaş ve sevkiyat aksaklıkları nedeniyle haziran ayında rekor seviyelere ulaştı. Rusya’dan yapılan günlük petrol sevkiyatının haziranda 2,55 milyon varile çıkması beklenirken, Moskova Avustralya’yı geride bırakarak Hindistan’ın ikinci en büyük kömür tedarikçisi konumuna yükseliyor.
Hindistan, İran’da yaşanan gerilim nedeniyle tedarik zincirinde meydana gelen aksamalar ve yükselen fiyatlar karşısında Rusya’dan petrol ve kömür ithalatını artırıyor.
Reuters haber ajansının uluslararası analiz şirketi Kpler verilerine dayandırdığı habere göre, Rusya’dan Hindistan’a yapılan sevkiyatlar haziran ayında rekor düzeylere ulaştı.
Kpler tahminlerine göre, Rusya’nın Hindistan’a petrol sevkiyatı haziran ayında günlük 2,55 milyon varille rekor düzeye yükselecek.
Bu miktar, mayıs ayındaki günlük 2,13 milyon varillik sevkiyatı ve Mayıs 2023’teki günlük 2,16 milyon varillik düzeyi geride bırakıyor.
Rusya’nın Hindistan’ın haziran ayındaki toplam ithalatı içindeki payı ise yüzde 50’nin hemen altında gerçekleşecek. Bu oran, Ortadoğu’daki çatışmanın başladığı 28 Şubat öncesindeki üç aylık dönemde ortalama yüzde 23 seviyesindeydi.
Hindistan’ın Rus petrolüne yönelmesi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasının ardından piyasadaki arzı artırmak amacıyla ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin alımlara yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırmasını izledi.
Ancak yaptırımlardan muafiyet süresi 17 Haziran’da sona erdi ve ABD Hazine Bakanlığı tarafından uzatılmadı.
Reuters, bu durumun Rus petrolü alımlarında azalmaya yol açabileceğini, ancak sürecin gidişatının Hindistan rafinerilerinin ve yetkililerinin Ortadoğu ülkelerinden sevkiyatlara dönme konusundaki istekliliğine bağlı olacağını belirtiyor.
Kpler öngörülerine göre, Suudi Arabistan’dan yapılan ithalatın haziran ayında günlük 349 bin varil seviyesinde kalması bekleniyor. Bu miktar, savaş öncesindeki üç aylık dönemde günlük ortalama 832 bin varil düzeyindeydi.
İthalat artışı Rus kömüründe de gözleniyor. Haziran ayında tüm kalitelerde Rus kömürü ithalatının, mayıs ayındaki 3,27 milyon tona kıyasla 3,16 milyon ton olarak gerçekleşmesi bekleniyor.
Her iki ay da geçen yılın mayıs ayında kaydedilen 3,76 milyon tonluk zirvenin ardından sırasıyla tarihin en yüksek ikinci ve üçüncü değerleri olarak kayda geçecek.
Rusya’nın haziran ayında Avustralya’yı geride bırakarak, Çin’den sonra dünyanın en büyük ikinci kömür ithalatçısı olan Hindistan’a en çok kömür sağlayan ikinci ülke konumuna geleceği tahmin ediliyor.
Ajansın değerlendirmesine göre Rusya, Hindistan’ın temel kömür tedarikçisi olma rolünü korumaya devam edecek; ancak Rus petrolünün gelecekteki alımları, ABD’nin Moskova’ya yönelik yaptırım politikasını olası sıkılaştırma adımlarına bağlı olacak.
Yeni Delhi petrol sevkiyatının yaptırımlardan etkilenmeyeceğini açıkladı
Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, haziran ayı ortasında yaptığı açıklamada, ülkesinin 2022 yılından bu yana küresel fiyatları dizginlemek amacıyla ABD’nin talebi doğrultusunda Rus petrolü alımlarını artırdığını belirtmişti.
Jaishankar, Rus hammaddesine yönelik Amerikan kısıtlamalarını eleştirerek, bu önlemlere büyük ilkeler süsü verilmemesi çağrısında bulunmuştu.
Hindistan Petrol ve Doğalgaz Bakanlığı Temsilcisi Sujata Sharma da mayıs ayında yaptığı açıklamada, Rusya’dan sevkiyatların devam ettiğini ve ABD’nin yaptırım muafiyetlerine ilişkin kararlarından bağımsız olarak süreceğini kaydetmişti.
Hindistan rafinerileri, 2025 yılında ABD baskısı ve Hindistan mallarına yönelik yüzde 25’lik gümrük tarifesi tehdidi nedeniyle Rusya’dan yaptıkları ithalatı azaltarak Suudi Arabistan ve Irak’a yönelmişti.
Ancak Reuters’ın verilerine göre, Ortadoğu’daki savaşın ve Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın ardından Hindistan firmaları mart ayı başında Rus petrolü alımlarını yeniden artırdı.
Rusya’nın Yeni Delhi Büyükelçisi Denis Alipov nisan ayı sonunda yaptığı açıklamada, Hindistan’ın kabul etmeye hazır olduğu miktarda hammaddeyi tedarik etmeye hazır olduklarını duyurmuştu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da daha sonra yaptığı açıklamada, Moskova’nın Hindistan’a enerji taşıyıcıları sevkiyatına ilişkin anlaşmalara bağlı kaldığını doğrulamıştı.
Diplomasi
Honduras uyuşturucu çeteleriyle mücadele için Ukrayna’dan İHA alacak

Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, organize suçla mücadele ve sınır güvenliğini sağlamak amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladıklarını açıkladı. Geçen hafta Kiev’i ziyaret eden Asfura, Ukrayna’nın yüksek teknolojik ekipmanlarıyla uyuşturucu kaçakçılığına karşı destek sağlayabileceğini belirtti.
Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, AFP’ye verdiği mülakatta, ülkesinin sınırlarını korumak ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele etmek amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladığını duyurdu.
Asfura, yüksek teknolojik ekipmanlar aracılığıyla organize suçla daha etkin mücadele etmeyi hedeflediklerini belirterek, “Sınırlarımızı korumak, sınırlarımızda etkin güvenliği sağlamak ve yüksek teknolojik ekipmanlarla organize suçla mücadele etmek için insansız hava araçlarından bahsediyoruz” ifadesini kullandı.
Honduras lideri, Ukrayna’nın sınırların daha da güçlendirilmesi ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele süreçlerinde ülkesine yardımcı olabileceğini kaydetti.
Geçen hafta Ukrayna’nın başkenti Kiev’e resmi bir ziyarette bulunan Asfura ile bir araya gelen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Honduraslı mevkidaşına Ukrayna’nın bu alandaki deneyimlerinden yararlanmayı teklif etti.
Ukrayna lideri Zelenskiy, haziran ayında Baltık ülkeleri üzerindeki insansız hava aracı sorununa çözüm olarak “drone anlaşması” önerisinde bulunmuş ve Ukrayna’nın İHA koruması konusundaki uzman ekiplerini her an bu bölgeye göndermeye hazır olduğunu ifade etmişti.
Rusya Güvenlik Konseyi Sekreter Yardımcısı Aleksey Şevtsov ise ilkbahar aylarında yaptığı açıklamada, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının Polonya ve Baltık ülkelerinin hava sahasından engelsiz şekilde geçtiğini ifade etmişti.
Uyuşturucu kartelleri Ukrayna’yı drone okulu olarak kullanıyor
Diplomasi
Ermenistan’da en büyük kumarhane olan Shangri La kapatıldı

Ermenistan Ekonomi Bakanlığı, muhalefet lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansını usulsüzlük gerekçesiyle iptal etti. Kararın, ülkede gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından muhalefetin sonuçlara itiraz ettiği ve Anayasa Mahkemesinin süreci incelediği bir dönemde alınması dikkati çekti.
Ermenistan Ekonomi Bakanı Gevorg Papoyan, muhalefetteki Müreffeh Ermenistan Partisi’nin lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansının iptal edilmesine yönelik kararı imzaladı.
Sputnik Ermenistan’ın aktardığı gelişmeye göre iptal kararı, başkent Erivan yakınlarında bulunan ve ülkenin en büyük kumarhanesi olan Shangri La’yı kapsıyor.
Bakan Papoyan, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, lisans iptaline gerekçe olarak Mart 2026’da gerçekleştirilen denetimlerde tespit edilen usulsüzlükleri gösterdi.
Yapılan incelemelerde, şirketin sunduğu finansal raporlar ile oyun makinelerinin sayaçlarındaki fiili veriler arasında tutarsızlıklar belirlendi. Papoyan, kumarhane yönetimi tarafından sunulan verilerin tahrif edildiğini ve yanlış bilgiler içerdiğini kaydetti.
Tüketicilerin ve kamu yararının korunması amacıyla hemen yürürlüğe girdiği belirtilen karara karşı, Ermenistan mevzuatı uyarınca iki ay içinde idari yoldan veya Ermenistan İdari Mahkemesinde dava açılarak itiraz edilebilecek.
Onira Club şirketine kumarhane işletme lisansı, ilk olarak 1 Ocak 2014 tarihinde Ermenistan Maliye Bakanlığı tarafından verilmişti.
Şirketin lisansı daha önce 2020 yılında, üçüncü çeyreğe ait devlet harcının dörtte birinin ödenmemesi gerekçesiyle de iptal edilmiş, ancak şirket daha sonra gerekli izinleri yeniden alarak faaliyetine devam etmişti.
Eski Ermenistan Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’a yurt dışına çıkış yasağı
Seçim sonuçlarına yönelik itirazlar sürüyor
Söz konusu lisans iptali kararı, ülkede parlamento seçimlerinin ardından yaşanan siyasi hareketliliğin ortasında geldi. Ermenistan’da 7 Haziran’da yapılan parlamento seçimlerinin ardından, aralarında Samvel Karapetyan liderliğindeki Güçlü Ermenistan Bloku, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’ın Ermenistan İttifakı ve Gagik Carukyan’ın Müreffeh Ermenistan Partisi’nin de bulunduğu yedi siyasi oluşum, 19 Haziran’da seçim sonuçlarının yeniden incelenmesi talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu. Ermenistan Anayasa Mahkemesi, bu başvuruları 21 Haziran’da görüşmeye başladı.
Seçimlerden Başbakan Nikol Paşinyan’ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi birinci çıkarken, muhalefet partileri oy verme sürecinde organize usulsüzlükler yapıldığını savunuyor.
Güçlü Ermenistan Bloku, Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonunun 14 Haziran tarihli kararının iptal edilmesini ve seçimlerin ikinci turunun düzenlenmesini talep ediyor.
Amerika6 gün öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya7 gün önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4











