Avrupalılar, Trump’ın “barış kurulunda” koltuk istiyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’de “barış anlaşması” ilan etmesinden sonra, Avrupa güçleri de masada yer almak istiyor. 

İsrail ve Hamas’ın ateşkes planının ilk aşaması üzerinde anlaşmaya vardığı haberi duyulur duyulmaz, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron diğer Avrupa müttefiklerine ve Arap ülkelerine Paris’te bir araya gelmeleri için acil bir çağrı yaptı.

Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ve Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Batı Balkanlar konusunda Londra’nın ev sahipliğinde düzenlenen zirveden ayrılıp Fransa’da bakanlarla bir araya geldi.

Londra, Paris ve Berlin’in, Orta Doğu güçlerinin ateşkes yolunda Avrupa ülkelerinin desteğini aldıklarını bilmelerini sağlamak konusunda önemli bir rol oynamaları bekleniyor. 

“E3” olarak bilinen üçlü, Filistin komitesi tarafından Gazze’nin geçiş dönemi yönetimini denetleyecek olan “Barış Kurulu”nda bir temsilci olması gerektiğini savunacak gibi görünüyor.

Trump, 20 maddelik barış planını açıklarken, Barış Kurulu’na kendisinin başkanlık edeceğini söyledi. Adını verdiği tek diğer üye, ABD öncülüğündeki anlaşmanın hazırlanmasında yakından yer alan eski Birleşik Krallık Başbakanı Tony Blair’di.

İngiliz yetkililer, Blair’in “değerli bir rol oynadığını” ve Başbakan Keir Starmer’ın ulusal güvenlik danışmanı Jonathan Powell ile düzenli olarak irtibat halinde olduğunu, fakat İngiliz hükümeti tarafından arabulucu olarak önerilmediğini vurguladı.

Anonim kalmak koşuluyla açıkça konuşan üst düzey bir İngiliz hükümet yetkilisi, Blair’in Irak işgalindeki rolü nedeniyle bölgedeki diğer ortakların gözünde “sorunlar” olduğunu kabul etti ve “Ortakların desteğini alan başka kişiler de kaçınılmaz olarak olacaktır ve bu isimler henüz öne sürülmemiştir,” dedi.

Hamas, Gazze’yi denetlemek üzere Trump ve Blair’in liderlik edeceği bir “Barış Kurulu” oluşturulmasına yönelik Trump’ın planını kabul edemeyeceğini söylüyor.

Hamas yetkilisi Usame Hamdan, Al Araby’ye verdiği demeçte, “Hiçbir Filistinli bunu kabul etmez. Filistin Yönetimi de dahil olmak üzere tüm gruplar bunu reddediyor,” dedi.

Aynı yetkili, E3’ün kurulda kendi temsilcisini destekleyeceğini de ekledi.

Bir Alman yetkili, barış anlaşmasının yürürlüğe girmesi için farklı ülkelerin birçok konfigürasyonuna ihtiyaç duyulacağını, fakat E3 ülkelerinin bakanlarının anlaşmanın hemen ardından yakın işbirliği içinde olmasının “iyi bir işaret” olduğunu söyledi.

Toplantının ayrıntılarını bilen bir kişi, barış kurulunun üyeliğinin Paris’te tartışılmasının beklendiğini söyledi ve Avrupalıların pozisyonunun Filistinlilerin temsiline bağlı olacağını da belirtti.

İsrail güçleri Hamas’ın rehineleri serbest bırakmasından önce geri çekilmeye hazırlanırken, görüşmeler barış anlaşmasının uygulama aşamasını ele alacak.

Alman bakan Wadephul gazetecilere, bunun Birleşik Krallık ve Fransa’nın daimi üyesi olduğu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin bir kararıyla desteklenmesi gerektiğini, bu kararın güvenlik garantileri sağlayabileceğini ve Gazze’de geçici bir yönetim kuracağını söyledi.

Yukarıda alıntılanan aynı üst düzey İngiliz yardımcısı, “Her ülkenin ne yapacağını söylemesini sağlamaya çalışmalıyız. Güvenlik yönetimi düzenlemeleri yürürlüğe girmeli ve biz de bu konuda üzerimize düşeni yapabiliriz,” diye ekledi.

İkinci bir İngiliz yetkili, İngiltere ve Fransa’nın bu haftaki atılımın sağlanmasında rol oynadığını savunarak, “Filistin devletini tanımamış olsalardı, bu noktaya gelemezdik,” dedi. 

Öte yandan planı kabul ettiren Trump, bu meseleyi pek önemsemediğini defalarca dile getirdi.