Bizi Takip Edin

AVRUPA

Avrupa’nın savaşa hazırlığı bu şirketleri ihya ediyor

Yayınlanma

Ukrayna savaşı 2. yılını doldururken, Avrupalı silah şirketleri AB’nin ve Britanya’nın savaşa hazırlık çabaları sayesinde büyük paralar kazanıyor.

Financial Times’ta yer alan incelemeye göre, küresel savunma harcamaları geçen yıl 2,2 trilyon dolarlık rekor seviyeye ulaşırken, Avrupa’da soğuk savaştan bu yana görülmeyen seviyeler olan 388 milyar dolara yükseldi.

Savaşla birlikte gelen yeni siparişler, Britanya merkezli BAE Systems, İtalya merkezli Leonardo ve İsveç merkezli Saab da dahil olmak üzere bölgedeki en büyük yedi şirketin toplam birikiminin 300 milyar doları aşan rekor seviyelere yükselmesiyle, Avrupa’nın savunma şirketlerinin kaderini değiştirdi.

Ukrayna’daki savaş, ulusal mühimmat ve diğer topçu stoklarını beklenmedik bir şekilde tüketti ve yalnızca Almanya’nın Rheinmetall ve Finlandiya ile Norveç’in Nammo’suna değil, aynı zamanda daha küçük tedarikçilere de fayda sağladı.

Alman Rheinmetall’in hisseleri dört katına çıktı

Avrupa hükümetlerinin askeri harcama taahhütleri, daha önce birçok yatırımcı tarafından dışlanan sektöre olan ilginin yenilenmesine yol açtı ve bölgedeki şirketlerin hisseleri ABD’li rakiplerinden daha iyi performans gösterdi.

MSCI Dünya Havacılık, Uzay ve Savunma Endeksine göre Ocak 2022’den bu yana hisseleri en fazla yükselen üç şirket sırasıyla Alman Rheinmetall, İsveçli Saab ve İtalyan Leonardo oldu. Bu şirketleri Amerikan Rolls-Royce, Norveçli Kongsberg Gruppen ve İngiliz BAE Systems takip ediyor.

Talepteki büyük artış, dikkatleri Avrupa’nın dört ana mühimmat üreticisine çevirdi. Bunlar Rheinmetall, BAE Systems, Nexter (Fransa) ve Nammo. İngiliz Chemring ve Fransız Eurenco da dahil olmak üzere patlayıcı ve itici gaz tedarikçileri de kazananlar arasında.

Rheinmetall’in hisseleri bu dönemde dört katına çıktı ve şirketi Almanya’nın Dax endeksinde üst sıralara fırlattı. Şirket, topçu mermilerinin üretimini artırmayı taahhüt etti ve toplam satışların 2026 yılına kadar geçen yıla göre iki katına çıkacağını tahmin ediyor.

Radar, optik ve diğer sensörlerin üretiminde öne çıkan Alman Hensoldt ile hava savunma mühimmatı üretiminde uzman İngiliz-Fransız-İtalyan ortak şirketi MBDA da savaşın kazananları arasında. Fransız Nexter de uzun menzilli Caesar obüsünün üretimini artırıyor.

Tekellerin yanı sıra küçükler de ellerini ovuşturuyorlar

Bazı daha küçük üreticilerin de gelirleri arttı. Bir aile şirketi olan Britanya merkezli William Cook, Birleşik Krallık hükümetinin Sovyet döneminden kalma zırhı için Ukrayna’ya yedek palet tedarik etme sözleşmesi sayesinde savunma işindeki gelirlerinin 2022’den 2023’e yüzde 20 arttığını gördü. Avrupa’daki iki tank paleti üreticisinden biri olan şirket, bu yıl yüzde 40’lık bir artış daha bekliyor.

Grubun ticari direktörü, “Ne zaman ve nasıl biterse bitsin, Ukrayna’daki savaş NATO ve müttefiklerine Avrupa’daki zırhlı savaş çağının bitmediğini ve ordularını buna göre donatmaları ve eğitmeleri gerektiğini hatırlattı,” dedi.

Tanklar ve fırkateynler için dişli kutuları ve şanzımanlar üreten Bavyeralı savunma tedarikçisi Renk’in CEO’su Susanne Wiegand, Avrupa hükümetlerinin askeri yeteneklerini artırmaya çalıştıkları süratin daha fazla standardizasyonu teşvik edeceğini söyledi.

Bunun, savunma tedarik zincirlerindeki darboğazların ele alınmasına yardımcı olacağını ve şirketlerin ölçek büyütmesine izin vereceğini de söyledi.

Birçok yan sektörde patlama yaşanıyor

Ukrayna savaşı ile birlikte özellikle mühimmat üretiminin artırılması için çabalar artsa da birçok başka alandaki talep de yükseliyor.

İsveç’in savunma tekeli Saab, Gripen savaş uçağının üreticisi olarak daha iyi biliniyor olsa da şirketin diğer silahlarına yönelik talep de Ukrayna nedeniyle arttı.

Saab’ın ürünleri arasında öne çıkanlar arasında, Britanya’dan Ukrayna’ya gönderilen NLAW tanksavar füzeleri de yer alıyor.

BAE Systems, Airbus ve Leonardo’nun sahibi olduğu Avrupa’nın en büyük füze üreticisi MBDA, 2022’de 9 milyar avroluk sipariş aldıktan sonra, geçen yıl Polonya ile hava savunma teçhizatı için 6 milyar sterlinlik sözleşmelerin yanı sıra füze üretimini artırmak için Almanya ve Fransa ile sözleşmeler imzaladı.

MBDA’nın CEO’su Éric Béranger, “Savaş alanında, endüstrinin yüzleşmek için uyum sağlaması gereken tehditlerin hızlı bir şekilde evrimleştiğini görüyoruz. Hava savunma teçhizatı yüksek talep görüyor,” dedi. 

Sensörlerin yanı sıra hava savunma radarları da üreten Alman Hensoldt da ürünlerine olan talebin arttığını gördü. İcra kurulu başkanı Thomas Müller geçen yıl şirketin ön sipariş almadan radar ürettiğini söyledi ki bu, Ukrayna’daki savaştan önce düşünülemeyecek bir şeydi.

Diğer yararlanıcılar arasında Paris merkezli savunma elektroniği grubu Thales de yer alıyor. Şirket, Dassault Aviation’ın Rafale jeti için parçaların yanı sıra ordular için iletişim ekipmanı ve karadan havaya füzeler için radarlar tedarik ediyor ve Belfast’taki tesisinde İngiltere için NLAW monte ediyor.

Startup-konvansiyonel üretici işbirliği

Ukrayna savaşı sensörler, robotik ve insansız sistemler gibi ‘yenilikçi’ teknolojiler için bir test alanı olduğunu kanıtladı. Bunlardan bazıları daha küçük, teknoloji odaklı şirketler tarafından geliştirildi.

Avrupa savunma teknolojisi girişimi Helsing’in eş CEO’su Gundbert Scherf, Ukrayna’daki çatışmanın yeni yenilikçilerin rakip olarak değil, geleneksel ana yüklenicilerle birlikte çalışabileceğini gösterdiğini söyledi.

2021’de kurulan Helsing, büyük miktarda veriyi işlemek ve savaş alanlarının gerçek zamanlı resimlerini oluşturmak için bilgileri analiz etmek için yapay zeka kullanıyor.

Bu küçük şirketlerin ürünlerini Ukrayna’da hızlı bir şekilde dağıtması, savunma sanayisini ‘kasıp kavuran değişikliklerin’ altını çiziyor.

Portekiz ve Birleşik Krallık’ta faaliyet gösteren Tekever, Ukrayna’daki etkinlikleri bir sıçrama tahtası olarak kullanan bir dizi küçük drone üreticisi arasında yer aldı. Şirket, sivil ve askeri insansız hava sistemleri geliştirdi.

Ukrayna’da konuşlandırılan ürünlere sahip diğer startup’lar arasında, otonom araçları yaralıları taşımak ve savaş alanındaki askerler için yolları temizlemek için kullanılan Estonyalı Milrem Robotics yer alıyor. Monako merkezli MARSS Group tarafından yapılan bir gözetleme platformu, Ukrayna’daki kritik altyapıyı insansız hava araçları gibi tehditlerden koruyor.

Devletlerin savunma sistemleri tedariki de daha hızlı ve atik teknoloji şirketlerinin sunduğu hızlı gelişmelere ayak uydurmak için uyum sağlamak zorunda kalacak. Tekever CEO’su Ricardo Mendes, “Yazılım özellikli cihazlara geçiş, çevik, yinelemeli geliştirme döngüleri gerektirir,” dedi. 

AVRUPA

POLITICO: Alman savunma sanayii heyeti Kiev’deki enkazda fırsat arıyor

Yayınlanma

POLITICO’da yer alan değerlendirmeye göre, savunma ve enerji endüstrisi patronlarından oluşan bir heyetle birlikte perşembe günü Kiev’e giden Almanya Şansölye Yardımcısı Robert Habeck, silah üretiminden elektrik şebekesinin esnekliğine kadar her konuda ülkesinin endüstriyel ağır toplarını Ukrayna ekonomisine dahil etmek istiyor.

Haberde, büyük Alman silah şirketlerinin Ukrayna’ya silah sistemleri teslim ederken, aynı zamanda gelecek için büyük bir ‘iş fırsatı’ olabilecek bu durumdan en iyi şekilde yararlanmak için de hazırlandığı belirtiliyor.

Değerlendirmede, “Ukrayna’nın yeniden inşasından para kazanılacak. Bunun da ötesinde analistler, canlı savaş ortamının silah şirketlerinin en son askeri teknolojilerini test edebilecekleri bir laboratuvar işlevi görebileceğini söylüyor,” deniyor.

Rheinmetall, Kiev’de ‘uzun vadeli yatırım fırsatlarını’ kovalıyor

Habeck, POLITICO’ya e-postayla yaptığı açıklamada, “Alman savunma sanayii Ukrayna’daki faaliyetleriyle özgürlük ve demokrasi mücadelesini destekliyor. Özel yatırımlarıyla ülkenin güvenliğine ve dayanıklılığına katkıda bulunuyorlar,” iddiasında bulunuyor.

Rusya ile savaştan sonrası için de uzun vadeli yatırım fırsatları kollayan Alman silah tekeli Rheinmetall, Ukrayna’da araç bakımı ve topçu mühimmatı için üretim tesisleri geliştirmeyi planladığını açıkladı.

POLITICO’ya konuşan Brüksel merkezli Bruegel düşünce kuruluşunda araştırmacı Guntram Wolff, Ukrayna’da fabrika kurmanın hem düşük üretim maliyetleri ve güvenli talep ile hızlı bir pazar hem de teknik yenilikleri test etme şansı sunduğunu söyledi.

Wolff, “Orada ne üretirseniz üretin, yerel askeri uzmanlarla çalışarak son teknoloji yeni sistemler geliştirmek için test edebilir ve yenilikler yapabilirsiniz. Hakiki bir ticaret dosyası bu. Burası bir laboratuar gibi,” diyor.

Habeck’in heyetinde ağırlık silah ve enerji şirketlerinde

Habeck, mart ayında Ukrayna’ya daha fazla yardım etmek için savunma üretim kapasitesinin nasıl artırılabileceğine yönelik bir yuvarlak masa toplantısı için silah şirketi yöneticilerini ağırlamıştı.

Gezi hakkında bilgi sahibi bir yetkilinin POLITICO’ya verdiği bilgiye göre, Habeck’in beraberinde götürdüğü heyette IRIS-T hava savunma sistemi gibi kritik ekipmanlar sağlayacak olan Rheinmetall ve Diehl silah firmalarının temsilcileri de yer alıyor. Mayın temizleme araçları ve keşif dronları sağlayan FAE-Group ve Quantum Systems gibi diğer şirketler de Habeck’in beraberindeki heyette yer alıyor.

Önümüzdeki birkaç gün içinde Berlin ve Kiev hükümetlerinin, bazıları sıkı güvenlik altında olmak üzere, çok sayıda Alman-Ukrayna sanayi işbirliği projesini başlatması bekleniyor.

Heyette ayrıca yenilenebilir enerji yoluyla ‘merkezi olmayan elektrik üretimini’ güvence altına almakla görevli iki enerji firması da yer alıyor.

Okumaya Devam Et

AVRUPA

Foreign Policy: Ukrayna ordusu, mühimmat sıkıntısı nedeniyle mevzilerini koruyamıyor

Yayınlanma

Foreign Policy dergisinde muhabir Oz Katerji’nin imzasıyla yayımlanan makalede, Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin mühimmat sıkıntısı nedeniyle cephe hattındaki mevzilerini tutmakta zorlandığına dikkat çekildi.

Makalede, “Cephe hattındaki durum şimdiden kritik bir hal aldı, zira Ukrayna kuvvetleri, savunmaları için gereken mühimmat olmadan mevzilerini korumakta zorlanıyor,” dedi.

Aynı zamanda Ukrayna ordusunun mevzilerini çok daha yavaş bir şekilde sağlamlaştırmaya başladığı ve bunun da Rusya ordusunun ilerlemesi açısından yeni fırsatlar yarattığını kaydeden Katerji, cephe hattında ziyaret ettiği bir cephaneliğin ‘neredeyse boş’ olmasına şaşırdığını belirtti.

2024’ün ilk aylarında Kiev makamları, defalarca Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin mühimmat sorunu ve mermi kıtlığıyla karşı karşıya olduğunu duyurmuştu.

Ülke yetkilileri, müttefiklerinden silah sevkiyatını artırmalarını ve hızlandırmalarını talep ederken, Ukrayna ordusunun başarısızlıklarının mesuliyetini de Batı ülkelere mal ediyor.

CIA Direktörü Burns: Ukrayna bu yılın sonuna kadar yenilebilir

Okumaya Devam Et

AVRUPA

Alman-İngiliz yatırımcıdan Ukraynalı yetkililere yolsuzluk suçlaması

Yayınlanma

Ukrayna’daki en büyük özel batılı yatırımcılardan biri, ülkenin güvenlik servisleri ve Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin yönetimindeki yolsuzluğa bulaşmış yetkililerin kendisinden on milyonlarca avro sızdırmaya çalıştığını iddia etti. 

İngiliz-Alman işadamı ve Glencore’un eski danışmanı Arnulf Damerau, Financial Times’a yaptığı açıklamada, Ukraynalı üst düzey yetkililerden oluşan bir klik tarafından kendisine şantaj yapıldığını söyledi.

Damerau ağustos ayından bu yana büyük bir online oyun ve kumar sitesi olan ve ülkenin en büyük 10. vergi mükellefi Cosmolot’un ortak sahibiydi.

Ekim ayında Ukrayna Ekonomik Güvenlik Bürosu tarafından kumar yasalarını ihlal etmek ve 560 milyon avro vergi kaçırmakla suçlanarak baskına uğramasının ardından, bir dizi yasal dava ve ajans tarafından alınan tedbirler şirketin hesaplarını dondurdu.

Damerau, şirket aleyhindeki iddiaların uydurma olduğunu söylüyor. Cosmolot’un ancak 2021 yılında, Ukrayna hükümetinin kumar yasalarını değiştirmesinin ardından faaliyete geçtiğini belirten Damerau, 2022’de 4,8 milyon avro ve 2021’de 250.000 avro olan toplam gelirlerinin geçen yıl 208 milyon avroya ulaştığını ve bu gelirlerin kamuya açıklandığını kaydetti.

Çevrimiçi küçük bahisli oyunlar sunan şirket, resmi vergi başvurularına göre geçen yıl 60 milyon avro vergi ödedi. Damerau, devlet vergi servisinin ağustos ayında hesapları onayladığını söyledi. 

Damerau’ya göre, Ukraynalı bir kişi Aralık ayında Viyana’da kendisiyle buluştu ve Damerau’nun şirketin yarısının kontrolünü bir offshore tröste devretmeye razı olması halinde Cosmolot’a yönelik yasal itirazların düşeceğini söyledi. 

Damerau görüşmenin fotoğraflarını, ayrıntılarını ve görüşmeye katılan kişilerin isimlerini Avrupa ve Washington’daki güvenlik birimleriyle paylaştığını vurguladı.

İşadamı, “Bunlar yapmak istemediğim açıklamalar. Ukrayna’ya yatırım yapmaya çalışan bir işadamı olarak başıma gelenler hakkında bunları söylemek istemiyorum çünkü sorumlular azınlıkta ve ülkelerine Avrupalı bir gelecek kazandırmak için kanlarını veren genç nesil Ukraynalılara ihanet ediyorlar,” dedi.

Damerau, “Burası NATO ve Avrupa Birliği’nin bir parçası olmayı arzulayan bir ülke, fakat şu anda küçük bir azınlık tarafından yapılanlar bana [Viktor] Yanukoviç döneminin en karanlık zamanlarını hatırlatıyor,” diye ekledi. 

Damerau, Yanukoviç döneminde Ukrayna’ya yatırım yaparak 25 milyon avro kaybettiğini, Kırım’da o dönemde Avrupa’da türünün en büyük kara projesi olan bir rüzgâr çiftliğini finanse ettiğini ve yolsuzluk yapan yetkililerin Cosmolot’a yaptıkları yaklaşımın neredeyse aynısını o zaman da kendisine yaptıklarını söyledi.

Yanukoviç yönetimini temsil ettiğini iddia eden bir kişinin kendisine ulaşarak projenin hisselerinin yarısının şeffaf olmayan bir offshore kuruluşa devredilmesini talep etmesinden önce rüzgar projesinin yasal engellere takıldığını söyledi. Damereau, Rusya’nın Kırım’ı kendisine bağlaması üzerine hisselerini geri almak için yasal bir dava açmış ve bu da taleplerinin uygulanmasını imkansız hale getirmişti. 

Damerau deneyimlerini haziran ayında Berlin’de düzenlenecek olan ve büyük bir doğrudan yabancı yatırımcı olarak davet edildiği Ukrayna İyileştirme Zirvesinde dile getireceğini de sözlerine ekledi. 

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English