Birleşik Krallık, Filistin devletini şartlı olarak tanıyacak

Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer eylül ayında yapılacak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu öncesinde Filistin devletini tanıma konusunda şartlı bir taahhütte bulundu.

Starmer salı günü kabinesine, Gazze’deki insani durumun kötüleşmesi ve barış sürecinin azalan umutları nedeniyle “bu konuyu ilerletmek için doğru zamanın geldiğini” söyledi.

Basın açıklamasında Starmer, İsrail hükümetinin Gazze’deki krizi sona erdirmek için “somut adımlar” atmaması ve iki devletli bir çözümü öngören uzun vadeli bir barış sürecine bağlı kalmaması halinde, ülkesinin eylül ayında Filistin devletini tanıyacağına söz verdi.

Starmer, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te kaçırılan tüm rehineleri serbest bırakması, silahsızlanma ve Gazze hükümetinde hiçbir rol almayacağını kabul etmesi gerektiğini yineledi.

Starmer, “Her zaman, iki devletli çözüm için en etkili anda, Filistin devletini barış sürecine katkı olarak tanıyacağımızı söylemişimdir. Bu çözüm şu anda tehdit altında olduğundan, harekete geçme zamanı,” diye konuştu.

Başbakan, İsrail’e dört somut talep iletti: Gazze’deki “korkunç” durumu sona erdirmek ve günde 500 yardım kamyonunun geçişine izin vermek; ateşkes sağlamak; Batı Şeria’nın ilhak edilmeyeceğini “açıkça belirtmek”; ve iki devletli çözümü sağlayacak uzun vadeli bir barış sürecine bağlı kalmak.

Starmer, eylül ayında tanıma konusunda nihai kararını verirken, İsrail ve Filistinlilerin bu taleplere yönelik ilerlemelerini değerlendireceğini söyledi.

İngiliz liderin ofisinden yapılan açıklamaya göre, Starmer salı öğleden sonra kabine toplantısı öncesinde Netanyahu ile görüştü.

Başbakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Starmer İsrail başbakanına Birleşik Krallık’ın Hamas’ın “terörist zulmünü” kınamadaki tutumunun “kesin” olduğunu söyledi. 

Öte yandan Netanyahu’dan “yardımların ulaşımındaki tüm kısıtlamaları derhal kaldırması ve Gazze’de acı çekenlere ihtiyaçları olan gıda yardımını ulaştırması” için çağrıda bulundu.

ABD ve İsrail ise, Keir Starmer’ı Filistin’i devlet olarak tanıma planını “Hamas’ı ödüllendirmek” olarak nitelendirdi.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tammy Bruce, bunun “7 Ekim’de Hamas tarafından gerçekleştirilen katliamın” kurbanlarının “yüzüne atılmış bir tokat” olduğunu söyledi.

Bruce, basın brifinginde, “Bu, bir gruba umut veriyor ve o grup Hamas. Bu, yeterince uzun süre beklerseniz, birinin bu kadar tamamen yenilgiye uğradığı normal bir ortamda işbirliği yapmazsanız, sonunda teslim olacağına dair bir tür davranışın ödüllendirilmesi,” iddiasında bulundu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da Starmer’a sert çıkarak ülkesinin bu şartları kabul etmeyeceğini belirtti.

Netanyahu, “Starmer, Hamas’ın korkunç terörünü ödüllendiriyor ve kurbanlarını cezalandırıyor. Bugün İsrail sınırında bir cihatçı devlet, yarın İngiltere’yi tehdit edecektir. Cihatçı teröristlere karşı uzlaşma her zaman başarısız olur. Sizi de başarısızlığa uğratacaktır. Bu olmayacak,” dedi.

İsrail Dışişleri Bakanlığı da eleştirdi ve Emmanuel Macron’un geçen hafta Fransa’nın Filistin’i tanıyacağını duyurmasına atıfta bulundu.

Açıklamada, “Fransız hamlesinin ve iç siyasi baskıların ardından İngiliz hükümetinin bu zamanda pozisyonunu değiştirmesi, Hamas’a ödül vermek anlamına gelir ve Gazze’de ateşkes ve rehinelerin serbest bırakılması için çabaları zedeler,” denildi.

ABD Başkanı Donald Trump, İskoçya’da Starmer ile görüştükten sonra Air Force One’da yaptığı açıklamada bu hamleye karşı daha rahat bir tavır sergiledi fakat ona katılmadığını ima etti.

Trump, Birleşik Krallık’ın “Macron ile aynı yolu izlediğini” ama bunun “sorun olmadığını, aynı fikirde olmak zorunda olmadığını” söyledi.

Muhalefetteki Muhafazakârlar da kararı eleştirerek bunu “en kötü siyasi tavır” olarak nitelendirirken, Reform UK ise solun baskısına verilen “düşüncesiz tepki”nin “yanlış zamanda” verildiğini söyledi.

Bu arada, Filistin’i açıkça destekleyenler arasında, yeni bir sol parti kuran eski İşçi Partisi lideri Jeremy Corbyn, Filistin devletini tanıma fikrinin “pazarlık kozu” olarak kullanıldığını söyledi.