Diplomasi
Davos, Trump’a “woke” konularının gündemde olmadığını garanti etti

Donald Trump, organizatörlerin yıllık Davos toplantısında açıkça “woke” (“duyarcı”) konuların öne çıkmayacağına dair güvence vermesinden sonra zirveye katılmayı kabul etti.
Müzakerelere aşina olan birçok kişi Financial Times’a (FT), sonbaharda yapılan bir toplantıda Trump yönetimi yetkililerinin, ABD başkanının katılımının bir koşulu olarak Dünya Ekonomik Forumu (WEF) yetkililerinden istenmeyen gündem konularını silmelerini veya azaltmalarını istediğini söyledi.
Washington geçen hafta, Trump’ın altı yıl sonra ilk kez İsviçre’deki etkinliğe şahsen katılacağını duyurdu. Trump’ın son katılımı, ocak ayında göreve başladıktan birkaç gün sonra yaptığı sanal konuşmaydı. Bu konuşmada, bir araya gelen iş dünyası elitlerine ürünlerini ABD’de üretmeleri veya gümrük vergileriyle karşı karşıya kalmaları çağrısında bulunmuştu.
İki kaynak, üst düzey ABD yetkililerinin Davos yönetiminden, Trump’ın katılımının bir koşulu olarak kadınların güçlendirilmesi ve çeşitlilik, yeşil geçiş, iklim değişikliği ve uluslararası kalkınma finansmanı gibi konulardaki tartışmaları yumuşatmasını veya kaçınmasını istediğini söyledi.
Bu kaynaklardan biri, “ABD tarafı, Trump’ın elit ve ilerici etkinliğe katılımının, MAGA tabanında yine de iyi karşılanacağından emin olmak istedi,” dedi.
Başka bir kaynak, küresel jeopolitik arka plan konusunda zaten daha pragmatik hale gelen WEF’in Trump yönetimi yetkililerine bu tür “güvence” verebildiğini söyledi.
Üçüncü bir kaynak, Trump yönetiminin bu konularda WEF’e uyguladığı baskının, ABD’nin katılımının devamı için diğer çok taraflı forumlarda da dile getirilen taleplerin yankısı olduğunu söyledi.
Trump yönetiminde ABD, Paris İklim Anlaşmasından çekildi ve iklim değişikliğinin azaltılması, kadın ve kız çocuklarının sağlığı ve hakları ile küresel kalkınma ile ilgili programlar da dahil olmak üzere Amerikan dış yardımlarının büyük bir kısmını askıya aldı. Ayrıca, federal hükümetin çeşitlilik çabalarına son verilmesini de emretti.
Beyaz Saray sözcüsü, WEF ile yapılan müzakerelerle ilgili sorulara yanıt olarak, “Başkan Trump’ın BM’de belirttiği gibi, dünya, woke ideoloji yerine iktisadi güvenlik, güvenli sınırlar ve güç yoluyla barışa odaklanan Amerika’nın yaklaşımını benimsemekten fayda sağlayacaktır,” dedi.
WEF ise, “hiçbir hükümetin, editoryal bağımsızlığını veya toplantılarının gündemini etkilemeyeceğini” savundu ve “Toplantı temalarını ve konularını küresel öneme göre seçiyoruz,” dedi.
Tartışmalara aşina olan bir başka kişi, bu görüşmeleri, davetle katılımın mümkün olduğu etkinliğe katılan devlet başkanlarını temsil eden yetkililer için “rutin” olarak nitelendirdi ve “WEF, gündemi şekillendirme veya değiştirme taleplerini asla kabul etmez, fakat zirveye katılan paydaşlar için konular ve tartışmaların böyle bir toplantıda gündeme gelmesi normal,” dedi.
2026 Davos toplantısının teması “Diyalog Ruhu” olarak belirlendi. Tartışmalar beş küresel zorluk etrafında odaklanacak: çekişmeli bir dünyada işbirliği, yeni büyüme kaynaklarının açığa çıkarılması, insanlara yatırım yapılması, inovasyonun sorumlu bir şekilde kullanılması ve “gezegenin sınırları içinde” refahın inşa edilmesi.
Geçtiğimiz yıllarda forum, iklim ve sosyal gündem temalarına daha fazla ağırlık vermişti. 2019’da iklim aktivisti Greta Thunberg, “evimiz yanıyor” uyarısında bulunan bir konuşma yapmış ve liderleri iklim krizi konusunda harekete geçmeye çağırmıştı.
2020 yılında forum, sürdürülebilirliği, kapsayıcılığı ve sistemik değişimi teşvik eden bir pandemi sonrası girişimi olan kapitalizmin “Büyük Reset”ini başlatmıştı.
WEF, Haziran 2025’te sona eren yıl için 469 milyon İsviçre frangı (585 milyon dolar) gelir bildirdi. Bazı büyük ABD şirketleri de dahil olmak üzere küresel sponsorluklarını çeşitlendirdi.
WEF, iki resmi soruşturmaya yol açan ihbar iddialarının tetiklediği yaklaşık 18 aydır bir kargaşa içinde. Soruşturmalar, kuruluşun yönetimi ve kurucusu Klaus Schwab’ın davranışları hakkında. Schwab, bu yılın başlarında 50 yılı aşkın bir süre görevde kaldıktan sonra istifa etti. Herhangi bir önemli suistimal bulamayan ama küçük usulsüzlükler tespit eden soruşturmalar, kurumu gölgede bırakmaya devam etti.
WEF şu anda yeni geçici liderlikle kendini dengelemeye çalışıyor. Ağustos ayında BlackRock patronu Larry Fink ve Roche başkan yardımcısı André Hoffmann’ı yeni eş başkanları olarak atadı ve daha sıkı denetim sözü verdi.
Forum, Ekim ayında etkinliğe kayıtların şimdiden rekor seviyeye ulaştığını açıkladı. Ocak ayında 60’tan fazla devlet ve hükümet başkanının yanı sıra 300 hükümet lideri ve 1.600 iş dünyası ve STK temsilcisinin katılımını bekliyor.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’











