En zengin AB ülkelerinden Viyana’da gizli toplantı

AB içindeki zengin Kuzey ülkeleri, birliğin önümüzdeki yedi yıllık bütçesi konusunda iki yıl sürecek zorlu müzakereler öncesinde ortak bir cephe oluşturmak üzere bugün (11 Eylül) Viyana’da bir araya geliyor.

POLITICO’da yer alan habere göre Fransa, Almanya ve İskandinav ülkeleri dahil olmak üzere AB’nin zengin ülkelerinin üst düzey yetkilileri, Avrupa Komisyonu’nun tartışmalı 1,816 trilyon avroluk bütçe önerisi hakkında bir strateji oluşturmak üzere ilk kez aynı odada buluşacak.

Amaç, özellikle tarım ve yoksul bölgelere fon sağlanması konusunda daha yüksek harcamaları destekleyen Polonya, İspanya ve İtalya gibi ülkelerle yapılacak görüşmeler öncesinde bir blok oluşturmak.

Bütçe 16 Temmuz’da açıklandığından beri, yetkililer yüzlerce sayfayı gözden geçirmek ve Komisyonun yeni harcama planından ne kadar kazanç ve kayıp elde edeceklerini hesaplamak için yeterli zamana sahip oldular.

Resmi bütçe müzakereleri henüz başlamış olsa da, perde arkasında benzer görüşlere sahip ülkelerin memurları şimdiden planlar yapmaya başladı. 

Her bütçe müzakeresinde, benzer çıkarları olan ülkeler ortak saldırı stratejileri geliştirmek, Komisyon ile ortak toplantılar düzenlemek ve paranın tahsis edilme formüllerini test etmek gibi pratik görevleri paylaşmak için bir araya geliyorlar.

Nihai hedef, rakip kampı alt etmek, müzakereleri kazanmak ve AB’nin devasa bütçesini kendi önceliklerine daha yakın hale getirmek.

AB’nin 27 ülkesi iki geniş kampta birleşiyor. Bir tarafta, İsveç’ten Fransa’ya kadar uzanan, AB bütçesine, aldıklarından daha fazla katkı sağlayan ve genellikle daha küçük bir bütçeye sahip olmayı tercih eden zengin “net ödeyen” ülkeler var.

Rakip kamp, “Uyum Dostları” olarak bilinen, İtalya, İspanya ve Polonya dahil olmak üzere Güney ve Doğu Avrupa ülkelerinden oluşan geniş bir ittifak olup, özellikle blok içindeki yoksul bölgeleri destekleyen “uyum fonları” söz konusu olduğunda daha büyük bir bütçeye taraftar.

Avusturya Federal Maliye Bakanlığı Genel Sekreteri Stefan Imhof, bu ayın başlarında düzenlenen bir etkinlikte, “Dünyadaki pek çok şey gibi, MFF [Çok Yıllı Mali Çerçeve, AB’nin uzun vadeli bütçesi] de ekonomi tarafından değil, tarih tarafından tanımlanmaktadır,” dedi.

Her iki tarafta da bariz farklılıklar var. Örneğin, net ödeme yapan Fransa ve Hollanda, Paris’in desteklediği ve Lahey’in karşı çıktığı AB düzeyinde borç gibi konularda çok farklı gündemlere sahip.

Tarımsal sübvansiyonlar konusunda Fransa, kendi kulübünün üyeleriyle değil, yüksek harcamalarıyla bilinen Polonya ile daha uyumlu.

Viyana’da yapılacak grup toplantısı, AB’nin iki güçlü ülkesi tarafından yönetilecek.

Görüşmeler hakkında bilgi sahibi olan ve “net ödeme” yapaun bir ülkenin diplomatı, “Sonunda, rakam üzerinde anlaşan Fransa ve Almanya oluyor ve bizler de onların peşinden gidiyoruz,” dedi.

Diğer tarafta ise, AB bütçesinden en fazla para alan ülke olarak genellikle Polonya liderliği üstleniyor.

Ne var ki, Varşova’nın on yıllardır sürdürdüğü, önemli çıkarları paylaştığı Macaristan ile olan ikili ilişkisi, Başbakan Viktor Orbán ile yaşanan anlaşmazlık nedeniyle zedelendi. Orbán’a yönelik “hukukun üstünlüğü” suçlamaları, Komisyonun milyarlarca avroluk fonu askıya almasına neden oldu.

Bu durum, yoksul bölgelere cömert fon desteği sağlayan Akdeniz ülkelerinin koalisyon içinde daha güçlü bir koordinasyon rolü oynamasına olanak sağladı.

1 Eylül’de Malta, “Uyum Dostları”nın bütçe uzmanlarının katıldığı bir toplantıya başkanlık etti ve bu toplantı, ertesi gün AB’nin 27 ülkesinin katıldığı ilk teknik toplantının zeminini hazırladı.

Deneyimli bütçe müzakerecileri, önemli kararların bu “samimi” toplantılarda alındığını savunuyor. AB diplomatına göre, geçen mart ayında, net ödeyenler Helsinki’de düzenlenen gayri resmi bir toplantıda Horizon araştırma programı için 175 milyar avro ayırmayı kabul etti ve bu karar kısa süre sonra Komisyon tarafından onaylandı. 

Henüz bir tutum belirtmeyen Komisyon, Konsey ve Parlamento ile yürütülecek müzakereler sırasında ulusal hükümetlere, orijinal önerisine sadık kalmaları için baskı uygulayacak.

Önümüzdeki aylarda, Polonya’nın eski AB Büyükelçisi Piotr Serafin, net ödeme yapan ülkeler ile Uyum Dostları arasında arabuluculuk yapacak.