Enerji devleri rotayı değiştirdi: Kârsız bulunan yeşil enerji yatırımları rafa kalktı

Batılı büyük petrol ve doğalgaz şirketleri, kârlı bulmadıkları yenilenebilir enerji yatırımlarından vazgeçerek yeniden geleneksel fosil yakıt üretimine odaklanıyor. BP, Shell ve ExxonMobil gibi devler, artan petrol talebi karşısında yatırım programlarını petrol ve gaz projelerine kaydırıyor.

Dünyanın en büyük petrol ve doğalgaz şirketleri, yenilenebilir enerjiye yönelik yatırım stratejilerini yeniden gözden geçirerek rotayı geleneksel fosil yakıt üretimine çeviriyor.

BP, Shell, Equinor ve ExxonMobil gibi Batılı enerji devleri, kârlı bulmadıkları yeşil enerji projelerinden çekilerek artan küresel petrol talebine yanıt olarak yatırım programlarını petrol ve gaz projelerine kaydırma kararı aldı.

Şirketlerin bu adımı, yatırımcıların endişeleri ve yeşil enerji alanındaki düşük finansal getiriler üzerine geldi. Bu durum, petrol sektöründe yeni bir yatırım döngüsünün başlangıcına işaret ediyor olabilir.

Yeşil enerjiye yatırım kârlı bulunmadı

İngiliz enerji devi BP, şubat ayında açıkladığı yeni stratejisiyle yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılan yatırımları azaltacağını ve petrol ile gaz üretimini artıracağını duyurdu.

Şirket, 2024’te 16,2 milyar dolar olan sermaye harcamalarını 2025-2027 döneminde yıllık 13-15 milyar dolara düşürecek. Buna karşılık petrol ve gaz projelerine yapılan yatırımlar yüzde 20 artışla yıllık 10 milyar dolara çıkarılacak.

BP, bu strateji kapsamında Meksika Körfezi’ndeki petrol üretimine geri dönmeyi ve Orta Doğu’da yeni projeleri değerlendirmeyi planlıyor.

Şirket, 2020’de 2030 yılına kadar hidrokarbon üretimini 2019 seviyesine göre yüzde 40 azaltma hedefi koymuştu ancak düşük finansal performans ve hissedarların tepkisiyle karşılaşmıştı.

Shell ve Equinor da geri adım attı

İngiliz-Hollandalı Shell, 2024 yılında düşük karbonlu enerjiye yaptığı 15 milyar dolarlık ve düşük karbonlu çözümlere ayırdığı 5 milyar dolarlık yatırımın kârlı olmadığını kabul etti.

Şirket, bu alanlardaki yatırımlarını toplam harcamaların yüzde 10’unun altına çekerek sadece en verimli projeleri sürdürmeyi hedefliyor.

Shell’in 2024 yılı yatırım programı 21 milyar dolar olarak gerçekleşirken, 2025-2028 döneminde yıllık 20-22 milyar dolar olması planlanıyor.

Norveçli Equinor ise 2030 yılına kadar devreye almayı planladığı yenilenebilir enerji kapasite hedefini 12-16 GW’tan 10-12 GW’a düşürdüğünü bildirdi.

Şirket ayrıca, 2030 yılı için petrol ve gaz üretim tahminini günlük 2 milyon varil petrol eşdeğerinden 2,2 milyon varile yükseltti.

Amerikan enerji devi ExxonMobil, 2024’te 27,5 milyar dolar olan toplam yatırımlarını 2026-2030 döneminde yıllık 28-33 milyar dolara çıkarmayı ve petrol ile gaz üretimini günlük 4,3 milyon varilden 5,4 milyon varile yükseltmeyi hedefliyor.

Bir diğer Amerikan şirketi Chevron ise 2025’te düşük karbonlu projelere yapacağı yatırımı dörtte bir oranında azaltarak 1,5 milyar dolara indirecek.

IEA verileri farklı bir tablo çiziyor

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, küresel petrol sektöründeki yatırımlar 2024 yılında yüzde 1 düşüşle 605 milyar dolara geriledi. 2015 yılında bu rakam 818 milyar dolar seviyesindeydi.

Ajansın haziran başında yayımladığı World Energy Investment 2025 raporuna göre, düşük petrol fiyatları nedeniyle sektördeki sermaye harcamalarının bu yıl yüzde 11 daha azalarak 535 milyar dolara düşmesi bekleniyor.

Buna karşılık IEA, yenilenebilir enerjiye yapılacak sermaye yatırımlarının 2025’te yüzde 3 artışla 780 milyar dolara ulaşacağını öngörüyor.