Grönland krizi Alman iç siyasetini de karıştırdı

ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland krizi sürerken ortaya attığı son gümrük vergisi tehditleri, Almanya ve AB’de uygun bir yanıt konusunda hararetli tartışmalara yol açıyor.

German Foreign Policy’de yer alan habere göre Alman ekonomisindeki güçlü gruplar, AB’nin “ticaret bazukası” gibi kararlı karşı önlemler alınmasını savunurken, CDU/CSU parlamento grubu başkanı Jens Spahn “soğukkanlı bir yanıt” çağrısında bulunuyor.

Avrupa Parlamentosu ise ilk karşı önlemi çoktan belirledi ve şimdilik ABD ile gümrük anlaşmasını onaylamayı düşünmüyor. Bu, ABD’nin AB’ye yaptığı ihracata uygulanan gümrük vergilerinin planlandığı gibi sıfıra indirilmeyeceği anlamına geliyor.

“Yardımcı olacak tek şey baskıdır”

Berlin ve Brüksel’e, yeni tehdit edilen ABD gümrük vergilerine karşı kararlı önlemler alması için önemli baskı, Alman sanayisinin güçlü kesimlerinden geliyor.

Örneğin, Alman Mühendislik Federasyonu (VDMA) Başkanı Bertram Kawlath, “Avrupa şantaja boyun eğmemeli,” derken, Avrupa Komisyonu’ndan, Zorlama Önleme Aracını (“ticaret bazukası”) kullanıp kullanamayacağını incelemek zorunda olduğunu savundu. Kawlath’a göre AB pes ederse, Trump yakında “bir sonraki saçma talebini” dile getirecek.

Alman mühendislik endüstrisi, bugüne kadar uygulanan ABD gümrük vergilerinden özellikle ağır bir şekilde etkilendi, çünkü ihracatının çoğu yüzde 50’lik özel çelik gümrük vergisine tabi. 

Ayrıca iktisatçılar ve yorumcular da alarm zilleri çalıyor. Alman İktisat Uzmanları Konseyi Başkanı Monika Schnitzer, nihayetinde mevcut çatışmanın “siyasi olarak bağımsız Avrupa devletleri olarak egemenliğimizi korumak”la ilgili olduğunu söylüyor ve bu nedenle kararlı bir yanıt verilmesi gerektiğini savunuyor.

Frankfurter Allgemeine Zeitung gazetesindeki bir yorumda, “Trump’ın tehdit politikasına karşı yardımcı olacak tek şey baskıdır” deniyor.

Uzmanlar, yüzde 10’luk ek gümrük vergilerinin Alman iktisadi üretiminin yüzde 0,08 oranında düşmesine neden olacağını tahmin ediyor.

“Arktikten daha önemli”

AB’nin ABD’den yapılan ithalata uyguladığı misilleme gümrük vergilerinden etkilenecek diğer Alman sanayi sektörleri daha ihtiyatlı davranıyor.

Bu durum, örneğin bazı modellerini ABD’de üreten ve oradan AB’ye teslim eden Alman otomotiv endüstrisi için geçerli. Federal Şansölye Friedrich Merz, özel olarak kullandığı BMW’nin de bu durumda olduğunu birkaç kez bildirdi.

Alman Otomotiv Endüstrisi Birliği (VDA) Başkanı Hildegard Müller, hafta sonu yaptığı açıklamada, “düşünmeden verilen tepkilerin” “sadece kaybedenler üretecek bir tırmanışa ve olası bir sarmala” yol açacağını söyledi.

CDU/CSU parlamento grubu başkanı Jens Spahn (CDU) da benzer bir görüşü dile getirdi. Spahn, bazı açılardan “MAGA” ile bağlantılı olarak görülüyor; örneğin, ABD’nin eski Almanya büyükelçisi Richard Grenell ile yakın ilişkisi vardı.

Spahn, “soğukkanlı bir tepki” verilmesini savunuyor ve “Birbirimize ihtiyacımız var. Tartışmalarımızda bunu tekrar tekrar açıkça belirtmeliyiz,” diyor.

Frankfurter Allgemeine Zeitung’un dış politika şefi Nikolas Busse, Grönland’dan vazgeçme siyali vererek, “Arktik önemlidir, fakat Avrupa’nın güvenliği için daha da önemli olan doğu kanadıdır,” diye yazıyor.

Merz tereddütlü

Şansölye Merz ise tereddüt ediyor. Geçen hafta, ABD’nin “kendimizi küçülttüğümüzde, kaçtığımızda bize bakmadığını” söyledi ve bu nedenle Almanya’nın “güçlü bir konuma gelmesini” istedi.

Pazartesi günü, CDU federal yürütme komitesi toplantısının ardından, çarşamba günü Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda Trump ile görüşeceğini açıkladı.

Merz, “Bu anlaşmazlığın mümkün olduğunca tırmanmasını önlemek istediğimiz konusunda hemfikiriz,” dedi.

Şansölye ayrıca, Almanya’nın ABD’nin gümrük vergisi tehditlerine sakin bir şekilde yanıt vereceğini söyledi.

AP’den karşı hamle

Avrupa Parlamentosu’ndaki Avrupa Halk Partisi (EPP) grubunun başkanı Manfred Weber (CSU), ilk somut adımı açıkladı.

Weber, “diğer grup liderleriyle birlikte” AP’nin bu hafta yapılması planlanan ABD ile gümrük anlaşmasının onaylanmasını süresiz olarak erteleyeceğine karar verdiklerini açıkladı.

Bu, Trump yönetiminin anlaşmada öngörülen ABD sanayi ürünlerinin “Avrupa tek pazarına” “gümrüksüz erişim” hakkını elde edemeyeceği anlamına geliyor.

Weber’e göre “kurallara dayalı” bir işbirliği mümkün değilse, onaylama anlamsız.

Öte yandan, Pazar akşamı Brüksel’de bir araya gelerek ilk karşı önlemleri başlatmak için toplanan AB büyükelçileri, “ticaret bazukası”nın kullanılması da dahil olmak üzere sert önlemler konusunda anlaşmaya varamadılar.

Bunun yerine, geçen yıl hazırlanan ancak nihayetinde uygulanmayan 93 milyar avro değerindeki bir dizi misilleme gümrük vergisinin yeniden yürürlüğe konmasını savundular.

Trump yönetiminin 1 Şubat’ta gerçekten gümrük vergisi uygulayıp uygulamayacağına karar verilebileceğini söylediler. Ayrıntılar perşembe günü Brüksel’de yapılacak özel AB zirvesinde kararlaştırılacak.