İsrail’den “Barış Kurulu” tepkileri

İsrail, Gazze’yi denetlemek için oluşturulan ve Türkiye ve Katar gibi İsrail’in istemediği ülkelerin de dahil olduğu “Barış Kurulu”nun yapısına açıkça karşı çıkıyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu cumartesi günü yaptığı açıklamada, Gazze ateşkesinin sonraki aşamalarını ilerletmek için Beyaz Saray tarafından kurulan komitenin “İsrail ile koordineli olmadığı ve İsrail’in politikasına aykırı” olduğunu söyledi.

Beyaz Saray cuma günü, Trump’ın barış planına uygun olarak Gazze Şeridinin yeniden inşası ve silahsızlandırılması ile ilgilenecek olan “Gazze Yürütme Kurulu”nun kurulduğunu duyurdu.

Netanyahu’nun açıklamasının ardından, Axios ismi açıklanmayan üst düzey bir Amerikan yetkilinin “Bu bizim gösterimiz, onun gösterisi değil. Gazze ile ilgilenmemizi istiyorsa, bizim yöntemimizle ilgilenmek zorunda,” dediğini aktardı.

Kurulun üyeleri arasında Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Katar’ın üst düzey yetkilisi Ali Thawadi yer alıyor. Diğer üyeler arasında Mısırlı ve Birleşik Arap Emirlikleri yetkilileri, eski Britanya Başbakanı Tony Blair ve İsrailli-Kıbrıslı bir iş adamı bulunuyor ama Filistinliler yer almıyor.

Netanyahu’nun koalisyon ortakları Katar ve Türkiye’nin engellenmesini istiyor

Netanyahu’nun sağcı Likud partisinin üst düzey bakanlarından Miri Regev, pazar günü Ordu Radyosuna verdiği röportajda, İsrail’in Türkiye ve Katar’ın kurulda yer almasına karşı olduğunu açıkça belirtti ve “Bunu Trump ve çevresindekilere açıkça söyledik,” dedi. Regev, İsrail’in yürütme kurulunun yapısını değiştirmek için çalıştığını söyledi.

Bu yıl yeniden seçime girecek olan Netanyahu, Gazze’de Türkiye ve Katar’ın etkisini engelleyemediği için müttefikleri ve muhalifleri tarafından yurt içinde eleştirildi.

İsrail Maliye Bakanı ve Netanyahu’nun aşırı sağcı müttefiki Bezalel Smotrich, cumartesi günü X’te yaptığı bir paylaşımda, “Hamas’a hayat veren ülkeler, onun yerini alacak ülkeler olamaz. Başbakan, büyük müttefikimiz ve Başkan Trump’ın elçileriyle bir anlaşmazlığı yönetmek zorunda kalsa bile bu konuda kararlı durmalı,” dedi.

Gazze Yürütme Kurulu, geçen hafta üyeleri açıklanan Filistin teknokrat hükümeti ile Trump’ın liderliğindeki 12 üyeli bir komite olan Barış Kurulu arasında aracılık görevi görecek.

Barış Kurulu üyeleri henüz açıklanmadı, fakat Trump kurulda devlet başkanlarının da yer alacağını söyledi. Türkiye, Mısır, Ürdün, Kanada ve Arjantin liderleri kurula katılmak için davet aldıklarını doğruladılar.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı sözcüsü pazar günü yaptığı açıklamada, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in ABD Başkanı Donald Trump’ın “Gazze Barış Kurulu”na katılma davetini kabul ettiğini söyledi.

Açıklamada, “Pakistan, Gazze’de barış ve güvenlik için uluslararası çabalara katılmaya devam edecek ve Birleşmiş Milletler kararlarına uygun olarak Filistin sorununa kalıcı bir çözüm bulunmasını sağlayacaktır,” denildi.

Ynet haber ajansına göre, İsrail başbakanı ayrıca dünya liderlerinden oluşan “Barış Kurulu”na katılmak üzere bir davet aldı.

İsrail, Erdoğan’ın üyeliğine “agresif biçimde” karşı çıkmadı

Times of Israel’e konuşan bir kaynak, İsrail’in, panelin yürütme kurulunun daha önemli olduğunu kabul ederek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Barış Kurulu”na dahil edilmesine karşı agresif bir şekilde karşı çıkmadığını söyledi.

Times’a göre Tel Aviv, Hakan Fidan’ın bu son kurula dahil edilmesini engellemeye çalışmış, fakat Ankara’nın “Trump’ın gözünde yararlı olduğu” izlenimini veren bir gösteride bu mücadelede yenik düşmüş görünüyor. 

Konuya yakın bir kaynağa göre, “Barış Kurulu”nun Hamas’ın silahsızlandırılması sürecini denetleyeceği tahmin ediliyor fakat Trump’ın planında bunun nasıl olacağı net olarak belirtilmiyor. Hamas, roket cephanesi ve tanksavar füzeleri gibi büyük silahlarını teslim etmeyi kabul etti, fakat İsrail’den gelen küçük silahlarını teslim etme talebini şu ana kadar reddetti.

Netanyahu, Hamas’ın yaklaşık 60.000 otomatik silahı olduğunu ve grubun herhangi bir silahsızlandırma sürecinin parçası olarak bunları teslim etmesi gerektiğini söyledi.

Ülkelerden talep edilen mali taahhütlerle ilgili olarak, Trump yönetimi, Times of Israel tarafından elde edilen ve doğrulanan kurul tüzüğünün tam metnine göre, ülkelerin “Gazze Barış Kurulu”nda üç yıldan fazla kalmak için 1 milyar dolar ödemesini istiyor.

Tüzükte, “Her üye devlet, bu tüzüğün yürürlüğe girmesinden itibaren en fazla üç yıl süreyle görev yapacak ve bu süre başkanın onayıyla uzatılabilir. Üç yıllık üyelik süresi, tüzüğün yürürlüğe girdiği ilk yıl içinde Barış Kuruluna 1 milyar dolardan fazla nakit fon katkısı yapan üye devletler için geçerli olmayacaktır,” deniyor.

İsrail’e göre ABD planı nedeniyle Hamas toparlanıyor

İsrail savunma yetkilileri, Hamas’ın son iki yıllık savaşta uğradığı ağır kayıplardan kurtulmak ve yeniden yapılanmak için giderek daha fazla motive olduğunu düşünüyor.

Times of Israel’in İbranice basında yayınlanan haberlerden aktardığına göre, isimsiz güvenlik kaynakları, bu durumun kısmen ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze Şeridi için hazırladığı planın etkisiyle olduğunu savunuyor.

Haberlere göre, Filistinli örgüt yeniden yapılanma sürecinde, İsrail’in kontrolündeki Sarı Hat’ın İsrail tarafında bulunan İsrail Savunma Kuvvetleri askerlerine saldırı düzenlemeye çalışacak.

İsrail’in siyasi kadrosuna kapalı kapılar ardında yapılan brifinglerde aktarılan bu değerlendirme, Trump yönetiminin Gazze savaşını sona erdirmek için hazırladığı planın ikinci aşamasının başladığını duyurmasından birkaç gün sonra geldi. Bu plan, Hamas’ın yerine Gazze Şeridini yönetmekle görevli bir dizi oluşumun kurulmasını öngörüyor.

Güvenlik kaynakları, Hamas’ın Washington’un planlarını geleceği için bir tehdit olarak görmek yerine “memnuniyetle karşıladığını” belirtti. Onlara göre Hamas, Hizbullah’ın önemli bir güce sahip olduğu ve hükümetin zayıf ve onu kontrol altına alamadığı Lübnan’ı örnek alarak Gazze’yi şekillendirmeyi umuyor.

İsrail’deki mevcut değerlendirmeye göre Hamas, Hizbullah gibi zaman kazanmaya devam edecek ve silahlarını teslim etmeyi geciktirecek. Silahsızlanma, ABD’nin arabuluculuğunda sağlanan ateşkesin temel şartlarından biri olmasına rağmen, bu gecikme savaşın tahrip ettiği Gazze Şeridinin yeniden inşasının ilerlemesini engellemeyecek.

Kanal 12’nin aktardığı yetkililere göre Hamas, “süreci uzatmak ve tüm tarafları yormak için elinden geleni yapacak, ancak sahada yeniden inşa çalışmaları fiilen başlayacak.”

Güvenlik kaynakları, Filistinli örgütün düşüncesinin, Washington’un Gazze Şeridinin savaş sonrası yönetimine hem Türkiye’yi hem de Katar’ı dahil etme kararından büyük ölçüde etkilendiğini belirtti.

Yetkililer, “Türkiye ve Katar’ın Yürütme Kuruluna dahil edilmesi [Hamas’a] uzun vadeli umut ve kısa vadeli cesaret aşılıyor,” dediler.