Bizi Takip Edin

Diplomasi

Japonya, Hindistan ve Orta Doğu üzerinden Afrika ile bağlarını güçlendirecek

Yayınlanma

Japonya Başbakanı Shigeru Ishiba, Afrika ile Hint Okyanusu çevresindeki ülkeler arasında daha yakın ilişkiler kurulması çağrısında bulunarak, bölgeye daha fazla yatırım yapılacağına söz verdi.

Ishiba, çarşamba günü Tokyo’da düzenlenen Afrika Kalkınma Konferansı (TICAD) kapsamında düzenlenen Hint Okyanusu-Afrika Ekonomik Ortaklığı Forumu’nda yaptığı konuşmada, genç nüfusu ve zengin doğal kaynakları nedeniyle bölgenin “önem kazanmakta” olduğunu ve bu bölgedeki bağlantıların güçlenmesinin “daha da büyük bir büyüme” sağlayacağını söyledi.

Forum, Nikkei tarafından Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı ile birlikte düzenlendi.

Ishiba, Hint Okyanusu-Afrika Ekonomik Bölgesi girişiminin, çevre ülkelerin güvenlik, ticaret ve ticaret gibi alanlarda işbirliğini teşvik eden Japonya’nın dış diplomasi konsepti olan Özgür ve Açık Hint-Pasifik (FOIP) kapsamında yer alacağını söyledi. Bu konsept, ABD’nin Çin’in bölgedeki etkisini sınırlamak için bölgedeki müttefikleriyle birlikte geliştirdiği bir misyondur.

Ishiba, Hint Okyanusu-Afrika Ekonomik Bölgesi girişiminin “bölgeler arası bağlantıları güçlendirmeyi ve özgür ve adil bir ekonomik bölge oluşturmayı” amaçladığını söyledi.

Japonya’nın, “Afrika ve Hint Okyanusu ülkeleri arasındaki bağları güçlendirmeye” yardımcı olacağını da sözlerine ekledi. “Afrika’nın bölgesel entegrasyon ve endüstriyel kalkınma çabalarını desteklemeyi ve nihayetinde daha fazla büyümeye yol açmayı hedefliyoruz” dedi.

Ishiba, Japonya’nın Orta Afrika’daki Zambiya ile Doğu Afrika’daki Mozambik’in Nacala limanını birbirine bağlayan stratejik bir lojistik ağı olan Nacala Koridoru’nun geliştirilmesi için daha fazla yardım sunacağını belirtti. Tokyo, 2012’den beri bu gelişmeyi desteklemektedir.

Denize kıyısı olmayan Zambiya, küresel elektrifikasyon hamlesi için hayati önem taşıyan bakır ve kobaltın önemli bir üreticisidir. Bu metaller çoğunlukla Batı Afrika’daki Angola limanlarından sevk edilmektedir, ancak Japonya için Nacala limanı daha kısa bir rota sunuyor. Tokyo, bu tür metalleri elde etmek için küresel rekabet göz önüne alındığında, bu projeden umutlu.

Ishiba, Japonya’nın geleneksel ODA’nın aksine, genellikle ortak ülkelerin talebi üzerine gerçekleştirilen “teklif tipi” bir yurt dışı kalkınma yardımı kullanacağını söyledi.

Nacala Koridoru’ndaki altyapı geliştirme çalışmaları, “Afrika ülkeleri ile Hint Okyanusu bölgesindeki ülkeler arasındaki bağlantıları güçlendirirken, bölgesel entegrasyonu teşvik edecek” dedi.

Mozambik Cumhurbaşkanı Daniel Chapo, ülkesinin bölgedeki ekonomik entegrasyonu güçlendiren yatırımları memnuniyetle karşıladığını söyledi.

“Mozambik, demiryolu altyapısı, Mozambik limanlarında kargo elleçleme hizmetlerinin modernizasyonu … [ve] Doğu Afrika’yı Afrika’ya, Orta Doğu’yu Afrika’ya ve Asya’yı Afrika’ya bağlayan bölgesel deniz taşımacılığı dahil olmak üzere çok sayıda yatırım fırsatı sunuyor” dedi.

Ancak Togo Cumhurbaşkanı Faure Gnassingbe, Afrika’ya yapılacak her türlü yatırımın karşılıklı fayda sağlaması gerektiği konusunda uyarıda bulundu. “Afrika, kendini hammadde ihracatıyla sınırlayamaz. … Amacımız bir transit platformu olmak değil” dedi. “Kaynaklarımızı dönüştürmek, yerel üretim yapmak ve gençlerimizi tüketimden değil üretimden sorumlu aktörler haline getirmek istiyoruz” diye vurguladı.

Forumda konuşan diğer katılımcılar da Hint Okyanusu-Afrika bölgesinin büyüme potansiyelini övdü.

Japon ticaret şirketi Toyota Tsusho’nun Başkanı ve CEO’su Toshimitsu Imai, bölgenin gelecekte küresel büyümenin merkezi olacağını söyledi. “Bölge 4 milyar insana ev sahipliği yapıyor. Bu, dünya nüfusunun yarısı,” dedi. Toyota’ya bağlı şirket Afrika’ya yoğun bir şekilde odaklanıyor.

“Nüfus yoğunluğu göz önüne alındığında, dünyanın bir sonraki merkezi şüphesiz bu bölge olacaktır. Hızlı ekonomik büyüme göreceğimiz tek bölge burasıdır” diye ekledi.

Japon nakliye şirketi Mitsui OSK Lines’ın başkan yardımcısı Toshinobu Shinoda, küresel deniz taşımacılığında Hint Okyanusu-Afrika bölgesinin genellikle Doğu-Batı ticaretinde sadece bir yan not olduğunu söyledi. Ancak, bundan böyle “Hint Okyanusu ticaretinin ana ticaret haline geleceğini” belirten Shinoda, bazı Avrupalı nakliye şirketlerinin önemli bir nakliye ve lojistik merkezi haline gelen Dubai’de güçlü bir varlık oluşturduğunu da sözlerine ekledi.

“Afrika ticaretine çok çaba sarf ediyorlar. Londra’da [Afrika’yı denetleyen] bir ofisimiz var, ancak bu ofisi başka bir yere taşıma konusunda düşünmemiz gerekebilir” dedi Shinoda.

Afrika Kalkınma Bankası baş ekonomisti Kevin Chika Urama, 35 yıllık mesleki hayatında “kıtanın büyüme potansiyeli konusunda hiç bu kadar iyimser olmadım” dedi.

Çatışmalar, ticaret savaşları ve COVID-19 ve Ebola gibi salgınlara rağmen, “Afrika’nın büyümesi son 20 yılda ortalama %4 seviyesini korudu ve 20’den fazla Afrika ülkesi GSYİH büyümesinde %5’in üzerinde istikrarlı bir büyüme kaydetti” dedi.

“Akıllı yatırımcılar Afrika’ya yatırım yapıyor. … Bu tarihte geçici bir olay değil” diye ekledi.

Diplomasi

ABD, Nvidia çiplerinin Çin’e yönlendirildiği şüphesini soruşturuyor

Yayınlanma

Financial Times’ın haberine göre, Singapur merkezli Megaspeed şirketi ABD’nin ihracat kısıtlamalarına rağmen gelişmiş Nvidia yapay zeka çiplerinin Çin’e yönlendirildiği şüphesiyle ABD ve Singapur makamlarının incelemesine alındı. Çinli Alibaba ile işbirliği yapan şirketin varlıkları 2023’te 33 milyon dolardan 2024’te 3 milyar dolara yükseldi.

İddiaya göre Singapur’daki şirketler ABD’nin ihracat kısıtlamaları sürerken Çinli teknoloji şirketlerinin gelişmiş ABD yapımı Nvidia yapay zeka çiplerine erişmesine yardımcı oluyor ve bu şirketlerden Megaspeed, çiplerin Çin’e yönlendirilmiş olabileceğine yönelik soruşturmanın merkezinde.

Financial Times (FT) gazetesinin haberine göre Megaspeed, Çinli Alibaba ile yürüttüğü işbirliği sayesinde Nvidia’nın Asya’daki en büyük müşterilerinden biri haline geldi.

Şirketin varlıkları 2023 yılında 33 milyon dolarken 2024 yılında 3 milyar dolara yükseldi.

Megaspeed, ağırlıklı olarak Güneydoğu Asya’da kiralanan kapasiteler üzerinden bilgi işlem hizmetleri sunmak amacıyla grafik işlemciler satın almasına olanak tanıyan resmi Nvidia bulut ortağı statüsü kazandı.

Alibaba ise şirketin en büyük müşterisi oldu.

Daha önce Megaspeed’in hissedarları arasında, Nvidia CEO’su Jensen Huang ile ilişkisi etrafındaki krizin merkezinde yer alan Alice Huang da vardı.

FT, Alice Huang’ın Çinli yatırımcılara Alibaba ile olan ticari bağlantılarından ve yoğun talep gören Nvidia grafik işlemcilerini temin etme imkanından bahsettiğini bildirdi.

Alice Huang, sektörel etkinliklerde Nvidia CEO’su ile düzenli olarak fotoğraflandı.

ABD makamları, Çin istihbarat servislerinin Alice Huang’ı kendi saflarına kattığından şüphelendi.

ABD makamları, 2025 yılının sonlarına doğru ihracat kısıtlamalarını delerek Nvidia çiplerinin Çin’e yönlendirilmesine yardım ettiği şüpheleri nedeniyle Megaspeed hakkında soruşturma başlattı.

Nvidia skandalının yankıları nereye varacak?

Singapur polisi de inceleme başlatırken, veri merkezi işletmecileri şirketle yaptıkları sözleşmeleri feshetmeye başladı.

Megaspeed, ABD ve Malezya makamlarının soruşturmalarına konu olduğunu açıkladı ancak “çiplerin yasa dışı devri veya herhangi bir hukuka aykırı faaliyetle bağlantılı ihlallere dair hiçbir kanıt tespit edilmedi” ifadesini kullandı.

Yapay zeka alanındaki şirketlere danışmanlık yapan Matthias Hendrichs, Singapur’un rolünü hem ABD hem de Çin ile olan yakın ekonomik bağlarıyla açıkladı.

Hendrichs’e göre Singapur, doğrudan erişimin zorlaştığı durumlarda iki ülke arasında sıklıkla aracılık yapıyor.

Kasım ayı başında ABD medyası, ABD istihbarat servislerinin Alice Huang hakkındaki şüphelerini duyurdu.

FT’nin aktardığına göre, Alice Huang’ın Nvidia CEO’su ile romantik bir ilişkisi vardı.

Daha sonra Jensen Huang, çalışanlara hitaben yaptığı konuşmada sadakatsizliğini itiraf etti ve ailesinden özür diledi.

Öte yandan Huang, ilişki yaşadığı kadının adını açıklamadı.

Nvidia Yönetim Kurulu, CEO’ya yönelik olası yabancı istihbarat operasyonu haberleriyle ilgili bağımsız soruşturma başlatıldığını duyurdu.

Şirket, yönetim kurulunun ulusal güvenliğin veya Nvidia sırlarının tehlikeye girdiğini düşünmek için bir gerekçesi olmadığını vurguladı ancak inceleme kapsamında mevcut tüm bilgilerin değerlendirileceğini belirtti.

Çin Dışişleri Bakanlığı ise ajanlaştırma suçlamalarını asılsız ve iftira niteliğinde niteleyerek reddetti.

Nvidia, Huang’ın çalışmalarına ara vermeden CEO’luk görevini sürdüreceğini açıkladı.

Bu sırada yatırımcılar, Nvidia ve yöneticisine karşı toplu dava açtı.

Yatırımcılar, Huang’ın Alice Huang ile öne sürülen bağlantısına dair bilgileri gizleyerek hissedarları yanılttıkları gerekçesiyle davalıları suçladı.

Nvidia CEO’su Huang, “Çin casusu” ile ilişkide olduğunu kabul etti

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Trump ile Netanyahu arasında İran’a yeni harekat konusunda kavga çıktı

Yayınlanma

İsrail Başbakanı Netanyahu’nun İran’a askeri harekatın yeniden başlatılması yönündeki günlük baskılarına rağmen ABD Başkanı Trump, müzakerelerin sürdüğünü belirterek yeni bir saldırının gerekli görünmediğini açıkladı. Yedioth Ahronoth gazetesi, iki liderin telefon görüşmesinde karşılıklı bağırdığını duyururken İsrail tarafı iddiaları reddetti.

ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında hafta sonu gerçekleşen telefon görüşmesinde, İran’a yönelik askeri harekatın yeniden başlatılması konusunda tartışma yaşandığı bildirildi.

Yedioth Ahronoth gazetesinin görüşme hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre konuşma, alışılmadık derecede hararetli geçti.

Kaynaklardan biri, iki lider arasında karşılıklı bağırmaların yaşandığı çok sert bir tartışmanın cereyan ettiğini aktardı.

Netanyahu’nun ofisi ise söz konusu iddiaları, “Yalan haber, tamamen saçmalık” ifadeleriyle yalanladı.

Görüşmenin yapıldığını teyit eden üst düzey bir İsrailli yetkili de temasın “kesinlikle zorlu bir görüşme olmadığını” öne sürdü.

Görüşmeye dair çelişkili açıklamalar, Netanyahu’nun yeni askeri saldırı talepleri ile Trump’ın diplomasiye yeniden alan açma eğilimi arasındaki görüş ayrılığını görünür kıldı.

Financial Times gazetesine demeç veren ve temasları yakından izleyen bir kaynak, “Netanyahu Trump’ı her gün arıyor ve savaşı yeniden başlatması için baskı yapıyor” dedi.

Aynı kaynağın aktardığına göre Beyaz Saray içinde ve dışında askeri çatışmaya karşı duran isimler bu baskıya direnmeyi sürdürüyor.

Bölge liderleri de Trump’a gerilimi artırmama ve müzakereleri önceliklendirme çağrısı yapıyor.

Netanyahu’nun baskısı, İsrail’deki seçimlerin ardından başbakanlık görevini koruma mücadelesi verdiği ve ABD’de Cumhuriyetçilerin İran savaşının da etkisiyle ara seçimlerde ağır bir yenilgiye uğradığı dönemde yoğunlaşıyor.

Financial Times, Arap liderlerin Netanyahu’nun Trump’ı yeniden savaşa ikna etme çabasından ötürü giderek daha derin bir endişe taşıdığını yazdı.

İsrail’deki iç gelişmelere hakim başka bir kaynak ise Netanyahu’nun askeri harekatın yeniden başlamasını istediğini teyit etti ancak Trump’ı ikna etmeye dönük koordineli bir baskının yürütülmediğini savundu.

Netanyahu’nun salı günü yeni Meclisin yemin törenindeki hitabı da İran başlığında Washington yönetimiyle yaşanan fikir ayrılığını ortaya koydu.

Trump yönetimi Tahran ile diplomatik bir anlaşma ihtimalini araştırmak isterken Netanyahu, İran’ın oluşturduğu nükleer tehdidin ancak bu ülkedeki iktidarın devrilmesiyle kalıcı olarak engellenebileceği görüşünü dile getirdi.

Netanyahu konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı: “İran nükleer tehdidi yeniden oluşturmaya çalışıyor. Bu varoluşsal tehdidi kalıcı olarak ortadan kaldırmanın tek yolu, Ayetullahlar rejimini devirmektir.”

İsrail Başbakanı, ülkesinin uluslararası kamuoyunun baskısına maruz kalacağını da ileri sürdü: “Yakında nükleer bir İran’ı ve bizi yok etmek isteyen terör rejiminin varlığını sürdürmesini kabul etmemiz için baskıyla karşılaşacağız.”

“Güvenlik bölgelerinde” sağladıklarını kaydettiği mevzilerden geri çekilmeleri yönünde de dış baskı beklediğini aktaran Netanyahu, bu riskleri hükümet kurma sürecine bağlayarak ulusal birlik hükümeti hedefini yineledi: “Diğer bütün hesapları bir kenara bırakmalı ve ulusal birlik hükümeti kurmalıyız. Bu büyüklükteki sorunlarla ancak böyle bir hükümet baş edebilir.”

Diğer taraftan Trump, pazartesi günü Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile Beyaz Saray’da yaptığı toplantının ardından, İran’a yönelik yeni bir askeri harekatın şu aşamada zorunlu görünmediğini açıkladı.

Doha yönetiminin arabuluculuğunda Washington ile Tahran arasında yürütülen diplomatik temasların masaya yatırıldığı görüşmenin ardından Trump, “Bu aşamada askeri harekata başvurmak pek gerekli görünmüyor” dedi.

Trump, bu yaklaşımına karşın Amerikan silahlı kuvvetlerinin her türlü saldırıya hazır durumda beklediğinin altını çizdi.

Mevcut çatışmanın bitirilmesi noktasında “olumlu bir ivme” yakalandığını dile getiren Trump, İsrail’in güvenliğini garanti altına alacak bir uzlaşıya varılabileceğine inandığını belirtti.

Pazar gecesi yayımlanan CBS televizyonunun 60 Minutes programında, seçimlerin tamamlanmasının ardından İran savaşını tırmandırmayı düşünüp düşünmediği sorulan Trump, “Böyle bir niyetim yok. Bunun için herhangi bir neden olduğunu düşünmüyorum” karşılığını verdi.

Buna rağmen geçmişte İran’ı hedef alma kararının arkasında duran Trump, Tahran’ın nükleer silaha ulaşmasına izin verilemeyeceğini ve benzer şartlar altında aynı kararı tekrar alacağını ifade etti.

Trump’ın uzlaşı potansiyeline dönük iyimser tavrına karşılık ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio konuya daha temkinli yaklaştı.

Görüşmelerin seyrine ilişkin Rubio, “Bir atılımın eşiğinde olduğumuzu söyleyemem” diyerek, Tahran’ın öne sürdüğü şartlar sebebiyle müzakere sürecinin verimli ilerlemediğini bildirdi.

Rubio, İran tarafının sunduğu taleplerin “yalnızca kabul edilemez değil, bazı durumlarda ölçüsüz, gülünç ve gerçekten gerçek dışı” olduğunu ileri sürdü.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Beş AP üyesi Ukrayna’daki işkence merkezlerinin kapatılmasını istedi

Yayınlanma

Avrupa Parlamentosu üyesi beş milletvekili, Ukrayna’nın AB Büyükelçisi Taras Kaçka’ya mektup yazarak Petropavlovskaya Borşçagovka’daki gizli tesis dahil tüm işkence merkezlerinin kapatılmasını istedi.

Avrupa Parlamentosu üyesi beş milletvekili, Ukrayna’nın Avrupa Birliği (AB) Büyükelçisi Taras Kaçka’ya mektup göndererek ülkedeki tüm işkence merkezlerinin kapatılmasını talep etti.

Rus devlet ajansı RİA Novosti’nin ulaştığı mektupta milletvekilleri, “En üst düzey yönetiminize başvurarak Petropavlovskaya Borşçagovka’daki tesisin ve insan haklarının ihlal edilebileceği diğer tüm kurumların derhal kapatılmasını talep etmeye çağırıyoruz” ifadelerine yer verdi.

Mektubun yazarları, 2 Kasım’da yaşanan olaylara karışan sağlık çalışanı Valentina Molodaya ile ona refakat eden ambulans şoförü Viktor Yena’nın serbest bırakılmasını ve haklarındaki adli işlemlerin durdurulmasını istedi.

Milletvekilleri, yaşanan sürecin Avrupa Komisyonu’nun Ukrayna’da insan hakları alanında “önemli ilerleme” kaydedildiğini belirttiği 2026 AB genişleme raporuyla çeliştiğini kaydetti.

Mektupta, “Kiev yönetimini bağımsız bir soruşturma başlatmaya, ayrıca AB fonlarının bu tür uygulamaları desteklemediğini ve teşvik etmediğini garanti etmeye çağırıyoruz” vurgusu yapıldı.

Gelişmeler, 2 Kasım’da yerel halkın Kiev bölgesindeki Petropavlovskaya Borşçagovka köyünde bir evin bodrumunda tutulan kişileri kurtarmaya çalışmasıyla kamuoyunun gündemine geldi.

Bölgede güvenlik güçleri önlem alırken, gizli cezaevinin bulunduğu yere gelen sağlık görevlisi, ambulans şoförü ve bir kadının tutuklandığı, eyleme katılan diğer kişilerin ise arandığı belirtildi.

Ayrıca, Rus makamlarının Ukrayna’daki gizli işkence merkezlerinin varlığına 2014 yılından bu yana defalarca dikkat çektiği ve bir Ukraynalı gazeteciye işkence merkezlerinin adreslerini içeren bini aşkın mektup ulaştığı aktarıldı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English