Küresel riskler artarken Çin ekonomisi 2026’da erken bir ivme kazanıyor

Çin ekonomisi, fabrika üretiminin hızlanması, perakende satışların ve yatırımın Ocak-Şubat döneminde toparlanmasıyla yıla daha sağlam bir başlangıç yaptı. Bu durum, ABD-İsrail’in İran ile yürüttüğü savaş büyümeye yönelik yeni belirsizlikler yaratmasına rağmen politika yapıcılar için erken bir rahatlama sağladı.

Bu dayanıklılık, yapay zekâ ile bağlantılı teknoloji talebindeki patlamanın tetiklediği ihracat artışının ardından geldi; bu durum aynı zamanda yukarı yönlü imalat sektörünü de destekledi. Ancak analistler, jeopolitik gerilimler, kırılgan tüketici güveni ve küresel ticaret ile enerji piyasalarındaki gerilimler nedeniyle görünüm açısından riskler bulunduğu uyarısında bulundu.

Ulusal İstatistik Bürosu (NBS) verilerine göre sanayi üretimi geçen yılın aynı dönemine göre %6,3 arttı. Bu oran Aralık ayındaki %5,2’lik büyümenin üzerinde gerçekleşti. Reuters anketindeki %5’lik büyüme tahminini aşan bu artış, geçen yılın Eylül ayından bu yana en hızlı büyüme oldu.

Guotai Junan International baş ekonomisti Hao Zhou, “Jeopolitik gerilimler ve küresel ticaret ile enerji piyasalarındaki aksaklıklar nedeniyle görünüm açısından riskler artmış olsa da, son veriler Çin’in yıla daha önce düşünülenden daha sağlam bir büyüme zeminiyle girdiğini gösteriyor” dedi.

Tüketimin bir göstergesi olan perakende satışlar %2,8 arttı. Bu artış Aralık ayındaki %0,9’luk hızın üzerine çıkarak geçen yılın Ekim ayından bu yana en büyük artış oldu. Analistler %2,5’lik büyüme bekliyordu.

Güçlü ivmenin bir kısmı Şubat ayında gerçekleşen ülkenin en uzun Ay Yeni Yılı tatilinden kaynaklandı. Bu festivaller, geçen yıl aynı tatil dönemine göre (bir gün daha kısa olan) toplam turizm harcamalarını yaklaşık %19 artırdı.

Ancak yurtiçi turizmde seyahat başına yapılan harcama %0,2 düştü; bu da tüketicilerin hâlâ temkinli olduğunu gösteriyor.

Örneğin geçen hafta açıklanan veriler, yurtiçinde binek araç satışlarının yılın ilk iki ayında %26 düştüğünü gösterdi.

Çin, festival tatillerinin hangi aya denk geldiğine bağlı olarak oluşabilecek bozulmaları azaltmak için Ocak ve Şubat verilerini birlikte açıklıyor.

Pazartesi günü Çin ekonomisi ile ilgili açıklanan veriler, politika yapıcılar için bir başka teşvik edici işaret daha sundu; yatırımda beklenmedik bir artış, kritik öneme sahip emlak sektöründeki uzun süreli durgunluğun yarattığı zorluğun bir kısmını hafifletti.

Emlak ve altyapı yatırımlarını da içeren sabit varlık yatırımları yılın ilk iki ayında %1,8 arttı. Bu, 2025’te %3,8 daralmasının ardından analistlerin beklediği %2,1’lik düşüş tahminine rağmen gerçekleşti. 2025’teki daralma, yaklaşık otuz yıl sonra görülen ilk yıllık düşüş olmuştu.

Altyapı yatırımları %11,4 büyüyerek toparlanmaya öncülük etti. Bankaların kilit projeleri finanse etmek için sunduğu yeni finansman aracı da dahil olmak üzere politika desteği etkisini göstermeye başladı.

Genel veriler bazı olumlu ivmelere işaret etse de, güçlü dış talep ile zayıf hanehalkı tüketimi arasındaki geniş farkın sürdüğünü gösteriyor. Analistler bunun Çin ekonomisi için uzun vadeli büyüme beklentilerini zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor.

ANZ kıdemli Çin stratejisti Zhaopeng Xing, “Mart ayında da iç talep verilerinin aşağı yönlü baskı altında kalması ihtimali göz ardı edilemez” dedi; ancak genel verilerin yakın dönemde bir faiz indirimi gerektirmediğini de ekledi.

Geçen hafta açıklanan kredi verileri de hanehalkı borçlanmasındaki durgunluğun sürdüğüne işaret etti.

Gelir yaratımı açısından kaygı verici bir gelişme olarak, anket bazlı ülke genelindeki işsizlik oranı yılın ilk iki ayında Aralık ayındaki %5,1’den %5,3’e yükseldi.

SAVAŞIN ETKİSİ ÖNÜMÜZDEKİ AYLARDA HİSSEDİLECEK

Geçen hafta sona eren yıllık parlamento toplantısında politika yapıcılar bu yıl için ekonomik büyüme hedefini %4,5-%5 olarak belirledi. Bu oran, geçen yılki “yaklaşık %5” hedefinin altında.

Bu hedef, 2025’te büyük ölçüde 1,2 trilyon dolarlık rekor ticaret fazlasının etkisiyle tutturulmuştu ve bu durum Çin’in ticaret ortakları arasında rahatsızlığı artırmıştı.

Analistler, Çin’in daha sürdürülebilir uzun vadeli büyüme sağlamaya çalışırken önemli zorluklarla karşı karşıya olduğunu söylüyor.

Hükümet hanehalkı tüketiminde “kayda değer” bir artış vaat etse de, talep tarafında agresif reformlara yönelindiğini gösteren sınırlı önlemler açıkladı.

Orta Doğu’daki çatışma ise enerji fiyatlarını yükseltip küresel ticareti sarsarak yeni bir belirsizlik katmanı oluşturuyor ve ABD Başkanı Donald Trump’ın mart sonunda Pekin’e yapacağı ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüşeceği ziyaretin önemini artırıyor.

NBS sözcüsü Fu Linghui Pazartesi günü düzenlenen basın toplantısında, Orta Doğu’daki savaşın petrol fiyatlarında oynaklığa ve piyasalarda tedirginliğe yol açtığını ancak Çin’in genel enerji arzının dış şoklara karşı tampon oluşturabileceğini söyledi. Çatışmanın yurtiçi fiyatlar üzerindeki etkisinin daha fazla incelenmesi gerektiğini de ekledi.

Pinpoint Asset Management baş ekonomisti Zhiwei Zhang ise, “Orta Doğu’daki kargaşanın önümüzdeki aylarda küresel ekonomi üzerindeki etkisini göstermesi bekleniyor… Gerekirse politika yapıcıların maliye politikası aracılığıyla yanıt vermesini bekliyorum” dedi ve ekledi:

“Piyasa, Çin ve ABD liderleri arasındaki yaklaşan görüşmeye odaklanacak. Çin muhtemelen ticaret dengesizliğini azaltmak için ABD’den daha fazla mal satın alacaktır, ancak Orta Doğu’daki savaş bu görüşmeyi daha karmaşık hale getirdi.”