Avrupa
Letonya’da Rusya ve Belarus vatandaşları kamu kurumlarından topluca çıkarılıyor

Letonya’da yürürlüğe giren Ulusal Güvenlik Yasası kapsamında, kamu kurumları ve kritik altyapı tesislerinde çalışan Rusya ile Belarus vatandaşlarının işine son verilmeye başlandı. Enerjiden sağlığa, ulaştırmadan medyaya kadar geniş bir alanı kapsayan düzenleme, Devlet Güvenlik Servisinin özel izni olmaksızın bu kişilerin “stratejik varlıklara” erişimini tamamen engelliyor.
Letonya’da devlet kurumlarında ve kritik altyapı tesislerinde görev yapan Rusya ile Belarus vatandaşları, kitlesel işten çıkarma süreciyle karşı karşıya kaldı.
Volna/Latviya ve Delfi yayın organlarının aktardığı bilgilere göre, söz konusu kararların temelini “Ulusal Güvenlik Yasası”nın yeni nüshası oluşturuyor.
Düzenleme, bu çalışanların Devlet Güvenlik Servisinden (VDD) özel izin almadan “stratejik varlıklara” erişimini yasaklıyor. Yasanın kapsama alanı enerji, su ve doğalgaz tedariki, havalimanları, limanlar, demiryolları, hastaneler ve medya gibi hayati sektörleri içeriyor.
Kamu medyasında Rus pasaportlu gazeteciler işten çıkarıldı
Süreçteki ilk ayrılıklar aralık ayında Letonya Kamu Medyasında (LSM) yaşandı. Rus pasaportu taşıyan birkaç gazetecinin görevine son verilirken LSM Yönetim Kurulu Başkanı Baiba Zuzena, kurumun kritik altyapı statüsünde olduğunu vurguladı.
Zuzena, üçüncü ülke vatandaşlarının kurumun bilişim sistemlerine erişim sağlayamayacağını belirterek Letonya vatandaşı olmayan (daimi ikamet sahibi ancak vatandaşlığı bulunmayan) kişilerin durumunu da gündeme getirdi.
Zuzena, “Bu insanlar neden hala hangi ülkenin vatandaşı olmak istediklerine dair bir seçim yapmadı?” ifadesini kullandı.
Sağlık sektöründe kitlesel personel tasfiyesi yaşanıyor
İşten çıkarmaların en yoğun hissedildiği alan sağlık sektörü oldu. Ocak ayı sonunda Daugavpils Hastanesi 49 çalışanın iş sözleşmesini feshederken 7 personel için de VDD’ye inceleme talebi gönderdi.
İşten çıkarılanlar arasında 29 orta ve alt kademe sağlık personeli ile 20 teknik hizmet çalışanı bulunuyor; bu kişilerin 11’inin emeklilik çağında olduğu kaydedildi.
Hastane personelinin yaklaşık yüzde 3’üne tekabül eden bu tasfiyeler, Çocuk Klinik Hastanesi ve Doğu Hastanesinde de benzer şekilde uygulandı.
Stratejik şirketler Rus ve Belaruslu çalışanlarla yollarını ayırıyor
Delfi’nin verilerine göre Letonya Demiryolları (VAS Latvijas dzelzceļš) 13 Rusya ve Belarus vatandaşıyla ilişiğini keserken 5 çalışanı incelemeye aldı.
Riga su operatörü Rīgas ūdens 5, doğalgaz bor hattı operatörü Conexus Baltic Grid 4, iletişim operatörü Tet ve Sadales tīkls şirketi ise 2’şer çalışanını işten çıkardı.
Rīgas siltums kurumunun da birkaç kişiyi işten çıkardığı ve diğer çalışanlar için devlet güvenliğiyle temas halinde olduğu bildirildi.
Muhalif doktorun çalışma başvurusu reddedildi
Rusya’daki siyasi baskılar nedeniyle ülkeden kaçan Rus doktor Aleksandr Polupan’ın durumu, uygulamanın sertliğini ortaya koyan örneklerden biri olarak kayda geçti.
Letonca dil sınavını C1 seviyesinde geçen ve mesleki yeterliliğini kanıtlayan Polupan’ın iş başvurusu reddedildi. Riga’da bir kişinin hayatını kurtarmış olmasına rağmen Polupan’ın VDD’ye yaptığı bireysel başvuru sonuçsuz kaldı; istihbarat servisi bir istisna tanınması için neden bulamadığını bildirdi.
Yasadaki istisnaların uygulamada henüz karşılık bulmadığı ve gelecekte de işleyip işlemeyeceğinin belirsiz olduğu ifade ediliyor.
Avrupa
Fransa’daki bomba alarmı Eurostar ve uluslararası seferleri aksattı

Fransa’nın kuzeyindeki Calais-Fréthun tren istasyonunda verilen bomba alarmı, Londra ile kıta Avrupası arasındaki Eurostar seferlerinde gecikmelere yol açtı. Son günlerde kıta genelinde yayılan asılsız ihbar dalgasında İtalya’da yaklaşık 6 bin okula tehdit e-postası gönderilirken, Avrupa’da en az 18 uçak acil iniş yapmak veya yön değiştirmek zorunda kaldı.
Fransa’nın kuzeyindeki Calais-Fréthun tren istasyonunda bu sabah verilen bomba alarmı, Londra ile Paris ve kıta Avrupası’nı birbirine bağlayan Eurostar trenleri dahil uluslararası demir yolu seferlerini aksattı.
Fransız makamlarının istasyondan tren geçişlerini durdurma talimatı vermesi üzerine, yetkililer olaya müdahale ederken trenlerin istasyondan geçişi geçici olarak engellendi ve zincirleme aksamalar Birleşik Krallık’ın başkentine gidiş-dönüş seferlerini etkiledi.
Eurostar’ın resmi açıklamasında, “Fransız makamlarının talebi üzerine trenler şu anda Calais-Fréthun istasyonundan geçemiyor. Bu, Londra’ya gidiş ve dönüşlerdeki bazı seferlerde gecikmelere yol açıyor” ifadeleri yer aldı.
Fransız devlet hizmetlerinin resmi hesabı da alarmı doğrulayarak halka “Lütfen dikkatli olun” uyarısı yaptı.
Ulusal demir yolu işletmecisi SNCF, jandarmanın seferlerin yeniden başlamasına izin vermesiyle tren seferlerinin sabahın ilerleyen saatlerinde normale döndüğünü açıkladı.
Aksamanın ne kadar süreceği ilk etapta netlik kazanmazken, perşembe günkü alarmın son haftalarda ve aylarda Fransa ile diğer Avrupa ülkelerinde uçuşları, havalimanlarını, ulaşım ağlarını, okulları ve bazı durumlarda medya kuruluşlarını hedef alarak tahliyelere, uçuş yönlendirmelerine ve kıta genelinde artırılan güvenlik önlemlerine yol açan artan bomba tehditleri ve asılsız ihbar dalgasıyla bağlantılı olup olmadığı da belirsizliğini korudu.
Yetkililer bugünkü alarm ile daha önceki olaylar arasında bir bağlantı kuramadı ve Calais-Fréthun’daki son alarmın aynı örüntünün parçası olup olmadığı belirsizliğini korurken, tekrarlanan tehditlerin seyahatleri aksatması ve acil müdahaleleri zorunlu kılması Avrupa’nın ulaşım ve güvenlik makamları üzerindeki baskıyı artırıyor.
Olaydan yalnızca bir gün önce, çarşamba günü İtalya, İskoçya, Kuzey İrlanda, İngiltere ve İrlanda’daki okullar tehdit e-postaları ve asılsız bomba ihbarlarıyla hedef alındı.
İtalya genelinde çarşamba sabahı ülke çapında bomba alarmı olarak nitelendirilen bir dizi asılsız bomba tehdidinin ardından okullar tahliye edildi, ancak İtalya Başbakanı Giorgia Meloni “somut tehlike” olmadığını söyledi.
Meloni tehditler üzerine çarşamba günü güvenlik ve istihbarat şefleriyle hükümet toplantısı çağrısı yaparken, İtalyan haber ajansı ANSA eğitim bakanlığına dayandırdığı haberinde tehditlerin yaklaşık 6 bin okula gönderildiğini duyurdu.
Tehditleri aldıktan sonra kaç okulun öğrencilerini tahliye ettiği netlik kazanmadı.
Ülkenin farklı kesimlerinde tahliye edilen öğrenci kalabalıkları okullarının önünde görülürken, bazıları hızla tahliye olmak zorunda kaldıklarını ve polis kontrollerinden önce geri alamadıkları eşyalarını içeride bıraktıklarını anlattı.
Roma’daki Virgilio lisesinde okuyan 19 yaşındaki öğrenci Sofia De Ponte, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Müdür avluya çıktı ve bize bir e-posta, bir bomba tehdidi geldiğini söyledi ve hemen ardından bina tahliye edildi” dedi.
De Ponte, “tüm okullarla birlikte uzun bir bekleme listesi olduğu” için polisin hala gelmediğini belirtti.
De Ponte’nin 19 yaşındaki sınıf arkadaşı Elena Sicignano da “Hala burada bekliyoruz” diye konuştu.
Milano’daki Brera okulunda resim öğretmeni olan Violetta Uboldi ise öğrencilerin tahliye edilmekten mutlu göründüğünü söyleyerek, “Sanırım okul bittiği için bir sevinç çığlığı koptu. Tepki buydu” ifadelerini kullandı.
Öte yandan aynı okulda okuyan 16 yaşındaki öğrenci Angelica, bir öğretmenin kendisine bunun tatbikat olmadığını söylediğini ve “bu yüzden biraz paniklediklerini” anlattı.
İtalyan medyası, bomba tehdidinin sözde “Misoginistan Vilayeti lideri Mikhail Andropov” tarafından gönderilen bir e-postayla geldiğini bildirdi.
E-postada, “Binanıza, plastik bir poşetin içinde uzaktan patlatmalı güçlü bir patlayıcı bıraktım” ifadeleri yer aldı.
Aynı sözde yazar, bir önceki hafta İrlanda ve Bulgaristan’daki tehditlerin sorumluluğunu da üstlenmişti.
Olayın etkisini azaltmaya çalışan hükümet adına Facebook hesabından paylaşım yapan Meloni, “Şu anda yapılan kontrollere dayanarak somut bir tehlike olduğunu düşündürecek hiçbir unsur ortaya çıkmamıştır” değerlendirmesini yaptı.
Meloni paylaşımında, “İhbarlar daha ziyade alarm ve endişe yaratmayı amaçlayan bir stratejiyle bağlantılı görünüyor ki bu da şu anda gerekli tüm kapsamlı soruşturmaların konusudur” ifadelerine yer verdi.
İtalyan okul müdürleri derneği ANP’nin Başkanı Antonello Giannelli de açıklamasında tehditlerin “açıkça sahte” olduğunu belirtti.
Giannelli açıklamasında şunları kaydetti: “Bu olay, ne kadar büyük bir sorumsuzluğun bugün sahip olduğumuz araçların olağanüstü iletişim gücüyle birleştiğinde büyük ölçekte hasara ve aksamaya yol açabileceğini gösteriyor.”
Giannelli ayrıca, “Bu tehditlerin kaynağının hızla tam olarak aydınlatılmasını ve sorumluların tespit edilmesini umuyoruz” dedi.
Diğer taraftan çarşamba günü İngiltere ve İrlanda’daki polis teşkilatları yüzlerce okula gönderilen tehdit e-postalarını soruşturduklarını açıkladı, mesajları asılsız ihbar olarak değerlendirerek reddetti ve öğretmenlere tahliye yapmamaları çağrısında bulundu.
Bunun yanı sıra İskoçya ve Kuzey İrlanda’daki okullar tehdit e-postaları aldıktan sonra tahliye edildi; İskoçya Polisi mesajların asılsız ihbar olarak ele alındığını açıklarken, Edinburgh Şehir Konseyi öğrencilerin “önlem amacıyla kısa süreliğine tahliye edildiğini” doğruladı.
Glasgow gazetesi The Herald da birçok İskoç okulunun tahliye edildiğini ve öğrencilerin evlerine gönderildiğini yazdı.
Daha önce de Kuzey İrlanda’da 160’tan fazla okula binaların içinde “aktif düzenekler” bulunduğu uyarısı içeren endişe verici mesajlar gönderilmiş, Stormont Eğitim Bakanı Paul Givan e-postaların “Allahu Ekber” sözleriyle imzalandığını söylemişti.
Ulaşım ağları da tekrarlanan aksamalarla karşı karşıya kalırken, geçen hafta Avrupa genelinde yapılan bomba tehditleri üzerine Londra Stansted kalkışlı bir Ryanair uçuşu dahil en az 18 uçak acil iniş yapmak veya yön değiştirmek zorunda kaldı.
Şüpheli patlayıcı düzenekler içeren tehditlerin ardından Bulgaristan’a giden üç, İtalya’ya giden altı, Prag’a giden dört, Madrid’e giden üç ve Brüksel ile Viyana’ya giden birer uçuş yere indirildi veya başka yönlere yönlendirildi.
Aksama sırasında Fransız ve İtalyan savaş uçakları acil olarak havalanırken, bomba tehdidi alan Heathrow ve Birmingham havalimanlarının her ikisi de daha sonra olayların çözüme kavuşturulduğunu doğruladı.
Ulaşım Bakanı Heidi Alexander, tehditlerin kötü niyetli asılsız ihbarlar gibi göründüğünü kabul etmekle birlikte hükümetin uyarıları ciddiye aldığını belirtti.
Alexander, “Bu tehditleri ciddiye alıyoruz ancak bunların kötü niyetli asılsız tehditler olduğunu anlıyoruz” dedi.
Öte yandan son haftalarda İtalya dahil birçok Avrupa ülkesinde süpermarket soğutma sistemlerine yönelik siber saldırılar da düzenlendi.
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani cumartesi günü yaptığı açıklamada, İtalya’nın Ukrayna’ya verdiği destek nedeniyle kişisel verilerini internette paylaşan “siber suçlular” tarafından hedef alındığını söyledi.
Avrupa
Tusk’tan Cumhurbaşkanı Nawrocki’ye anayasa krizinde evinde görüşme daveti

Polonya Başbakanı Donald Tusk, Anayasa Mahkemesinde başlayan idari krizin ardından Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’yi ailesiyle birlikte Sopot’taki evine davet etti. Tusk, Noel öncesinde bir araya gelerek gerilimi doğrudan görüşmeyle aşmak istediğini kaydetti.
Polonya Başbakanı Donald Tusk, Anayasa Mahkemesi krizi devam ederken Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’yi evinde görüşmeye davet etti.
Tusk, bu daveti Bağımsızlık Günü dolayısıyla düzenlenen törende yaptığı konuşmada duyurdu.
Başbakanlığın sosyal medya hesabından yayınlanan konuşmasında Tusk, normal şartlarda cumhurbaşkanından bir davet beklediğini dile getirdi.
Tusk, buna rağmen inisiyatif alarak Nawrocki’yi eşi, ailesi ve çocuklarıyla birlikte Sopot’taki evine çağırdığını belirtti.
Polonya Başbakanı davetinde, “Noel arifesi öncesinde ekmeğimizi bölüşelim, konuşalım” ifadesini kullandı.
Evinin küçük olduğunu ancak masada herkese yer bulunacağını kaydeden Tusk, “Eskiden olduğu gibi, bir Polonyalının bir Polonyalıyla konuştuğu gibi konuşuruz” dedi.
Tusk daha önce, kasım ayı başında da anayasa krizinin çözümü için cumhurbaşkanıyla baş başa görüşme teklif etmişti.
Polonya Anayasa Mahkemesinde yargıç Anna Korwin-Piotrowska, 30 Ekim’de Mahkeme Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkanvekili Bartlomiej Sochanski’nin geçici olarak görevden uzaklaştırıldığını açıklamıştı.
Bu gelişmenin ardından mahkeme binası önünde protestocular toplanmış, polis ise Anayasa Mahkemesi yerleşkesine girmişti.
Nawrocki ertesi gün yaptığı açıklamada, gece saatlerinde Varşova’da ülkenin en yüksek yargı organlarından Anayasa Mahkemesine yönelik bir güç kullanımı ve el koyma girişimi yaşandığını savunmuştu.
Anayasa Mahkemesi etrafında patlak veren krizin tüm sorumluluğunu Başbakan Tusk’a yükleyen Nawrocki’ye hükümet kanadından tepki gelmişti.
Başbakan Tusk, cumhurbaşkanının Ulusal Güvenlik Kurulu toplantısındaki hitabını “çatışmacı” ve “gerçeklikle hiçbir bağı olmayan” sözler olarak nitelemişti.
Avrupa Birliği Komisyonu ise Anayasa Mahkemesi çevresinde yaşanan krizde Tusk’ın benimsediği tutuma destek vermişti.
Avrupa
Polonya’da “Bağımsızlık Yürüyüşü”ne on binlerce kişi katıldı

Polonya’nın 107 yıl önceki bağımsızlığı için her sene yapılan yürüyüş, Polonya ve Avrupa sağının gövde gösterisine dönüştü.
Krakow’da meydana gelen toplu silahlı saldırı nedeniyle yaşanan siyasi gerginliğin gölgesinde, aralarında Avrupa’nın dört bir yanından gelenlerin de bulunduğu binlerce aşırı sağcı destekçinin çarşamba günü yıllık yürüyüş için başkent Varşova’da toplanması üzerine, bölgeye ek polis gücü sevk edildi
Bağımsızlık Günü yürüyüşü, uzun süredir sağ partiler ile şu anda iktidarda olan “merkezciler” arasında gerginliğe neden oluyor.
Merkezciler, bu yürüyüşün ırkçılık ve antisemitizmin bir platformu olduğunu savunuyor.
Katılımcılar ise bu iddiaları reddederek, “Polonya’da ev sahibi Polonyalıdır” sloganıyla düzenlenen bu toplanmanın ulusal gururun bir ifadesi olduğunu belirtiyor.
Yürüyüşün organizatörleri, insanlara Krakow’daki saldırıyı “siyasi amaçlarla istismar etmemeleri” çağrısında bulundu.
Yürüyüş organizatörlerinin sözcüsü Rafal Buca, “Bu trajediyle bağlantılı siyasi saldırıları –ister sağdan ister soldan gelsin– kınadık,” dedi.
Organizatörler, Vox ile bağlantılı bir gençlik hareketi olan İspanya’daki Revuelta ve Macaristan’ın aşırı sağcı Mi Hazánk partisinin üyeleri de dahil olmak üzere çok sayıda farklı ülkeden milliyetçinin katılımıyla rekor bir katılım olduğunu savundular.
Binlerce kişilik bir kalabalık, bulutlu bir havada şehir merkezindeki bir meydanda toplandı; birçoğu büyük Polonya bayrakları taşıyordu.
Buca, “Yabancı başkentlerden bağımsız, egemen bir Polonya istiyoruz… Ayrıca, mümkün olduğunca tek etnili bir Polonya hayal ediyoruz,” dedi.
Polis, Varşova’nın dışından daha fazla memur görevlendirdiğini belirtti fakat sayı hakkında bilgi vermedi. Şehir merkezindeki başlangıç noktasına bitişik caddelere beton bariyerler yerleştirilirken, memurlar da çevre bölgeleri aradı.
Yetkililer, geçmişte bazı katılımcılar ile siyasi muhalifleri veya polis arasında yaşanan çatışmaların ardından yürüyüşün yapılmasını engellemeye çalışmıştı.
Organizatörler, katılımı tetikleyen şikayetler arasında, kendi deyimleriyle “kontrolsüz göç” ve Polonya Anayasa Mahkemesi’ne ilişkin tırmanan anlaşmazlıkı gösteriyor.
Buca, muhalefetin Donald Tusk hükümetine yönelttiği suçlamaları yineleyerek, “Anayasal bir kurumun zorla ele geçirilmesine tanık olduk ve bu durum çok sayıda Polonyalı grubu harekete geçirdi,” dedi.
Anayasa krizi, Ekim ayı sonunda Yargıç Anna Korwin-Piotrowska’nın Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Święczkowski ile yardımcısını, parlamentonun seçtiği yargıçların görevini yerine getirmesini engelledikleri gerekçesiyle görevden uzaklaştırmasıyla tırmandı.
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, bu hamleyi yasadışı bir devralma olarak kınadı ve Başbakan Tusk’tan 11 Kasım Bağımsızlık Günü’nden önce bu kararı geri almasını talep ederek, anayasal düzeni savunmak için tüm cumhurbaşkanlığı yetkilerini kullanacağı tehdidinde bulundu.
Bağımsızlık Yürüyüşü Derneği Başkanı Bartosz Malewski, Mahkeme genel merkezinin dışındaki protesto kampını ziyaret ederek, potansiyel katılımcılara, yürüyüşe daha önce hiç katılmamış, hayal kırıklığına uğramış hükümet destekçileri de dahil olmak üzere dört kişi daha getirmeleri çağrısında bulundu.
Onet tarafından yaptırılan ve SW Research tarafından gerçekleştirilen son ankete göre, ankete katılanların %47,8’i hükümetin Mahkeme’de önerdiği değişiklikler için yasal dayanağı olmadığına inanırken, %33,1’i bu değişikliklerin haklı olduğunu düşünüyor. %19,1’i ise kararsız kaldı.
Muhalefet ve Nawrocki de bu tartışmayı fırsat olarak değerlendirdi. Nawrocki cuma günü yaptığı açıklamada, “11 Kasım’da, Polonya için bu özel günde, her yıl olduğu gibi Varşova’daki Bağımsızlık Yürüyüşü’ne katılacağım,” demişti.
Bu arada, Cumartesi günü Kraków’ta meydana gelen silahlı saldırı sonrasında güvenlik endişeleri arttı. 24 yaşındaki şüpheli saldırgan, daha sonra hastanede hayatını kaybetti.
Saldırı, yürüyüşün düzenlenip düzenlenmemesinin yeniden değerlendirilmesi yönünde çağrılara yol açtı.
Eski Cumhurbaşkanı Bronisław Komorowski, benzer saldırıların tekrarlanabileceği uyarısında bulunarak kitlesel toplantıların geçici olarak kısıtlanmasını istedi.
Fakat Tusk, bir yasaklama olasılığını reddetti. Başbakan, X’te şöyle yazdı: “Kimse Bağımsızlık Yürüyüşü’nü yasaklamayı düşünmüyor.”
Bunun yerine yetkililer güvenlik önlemlerini sıkılaştırdı ve çarşamba günü Varşova’da silah ve piroteknik malzemelerin kullanımını yasakladı. Polis ayrıca Krakow saldırısının ardından benzer saldırı tehditlerini de takip ediyor.
Amerika6 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya1 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Asya1 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Dünya Basını2 hafta önceABD’ye “gözünü Türk dünyasına dikme” çağrısı
Ortadoğu1 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Asya2 hafta önce6,3 milyar dolarlık Binance vurgunundan “Kuzey Koreli hackerlar” sorumlu iddiası











