Bizi Takip Edin

Asya

Maliye Bakanı, Pakistan’ın Çin sermaye piyasalarından yararlanmaya hazır olduğunu söyledi

Yayınlanma

Güney Asya ülkesi Çin ile bağlarını güçlendirmeyi ve genişletmeyi hedeflerken, Pakistan Maliye Bakanı özel bir röportajda, Pakistan’ın yuan tahvil piyasasına girmeye istekli olduğunu ve Hong Kong’da kurumsal hisse senedi listelerini teşvik edeceğini söyledi.

Muhammad Aurangzeb, Çin anakarasında ihraç edilen Çinli olmayan bir kuruluştan yuan cinsinden bir borçlanma aracı olan bir panda tahvilinin ilk ihracının bu yılın sonuna kadar gerçekleşmesi gerektiğini söyledi. Bakan, Hong Kong’da düzenlenen yıllık Asya Finans Forumu’nun oturum aralarında Nikkei Asia’ya yaptığı açıklamada, bu hamlenin yaklaşık 200 milyon ila 250 milyon dolar değerinde olmasının beklendiğini ancak “bunun bir miktar meselesi olmadığını” söyledi.

“Önemli olan bir açılış ihracı yapmamız ve başarılı olduktan sonra bunu her zaman devam ettirebilmemizdir” dedi.

J.P. Morgan da dahil olmak üzere birçok küresel firmada eski bir bankacı olan Aurangzeb, dünyanın en büyük ikinci sermaye piyasasını şimdiye kadar kullanmamanın “bizim açımızdan bir eksiklik olduğunu” söyledi.

“Bu takvim yılı boyunca bunu yapmak konusunda oldukça istekliyiz,” diye ekledi.

Pakistan’ın kredi notları Uluslararası Para Fonu’ndan (IMF)  7 milyar dolarlık bir kurtarma paketi almasından bu yana yükseltilmiş olsa da, üç büyük küresel kuruluş tarafından değerlendirilen “CCC” veya “Caa” seviyesinden henüz çıkamadı. Bu da küresel piyasadaki finansman seçeneklerini ciddi ölçüde kısıtlıyor.

Aurangzeb, IMF’nin şartlarına uygun reformların gerçekleştirilmesiyle zaman içinde “B” derecelendirme bölgesine ulaşma umudunu dile getirirken, ülkenin finansman kaynaklarının “çeşitlendirilmesinin” önemini vurguladı.

Hong Kong’un hisse senedi piyasası da resmin bir parçası. Bakan, kamyon ve otobüs lastikleri üreten Pakistan-Çin ortak girişimi Service Long March’ın hisse senetlerinin borsada işlem görmesinin yakın olduğunu söyledi.

“Bu ortak girişimler öz sermaye [fon] toplamak istiyor ve uluslararası piyasalarda Hong Kong bu ortak girişimler için çok ama çok bariz bir seçim” diyen Bakan, Pakistanlı şirketlerin Hong Kong’da birincil ve ikincil halka arzları için gelecekteki fırsatları değerlendirdi.

Amiral Gemisi Çin Pakistan Ekonomik Koridoru

Pakistan, milyarlarca dolarlık Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru altyapı projesinin de örnek teşkil ettiği üzere, on yıllardır Çin ile yakın ilişkiler geliştiriyor. Aurangzeb, koridorun Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in öncülük ettiği temel bir ekonomik ve jeopolitik girişim olan Kuşak ve Yol Girişimi’nin bir “amiral gemisi” olduğunu vurguladı.

IMF’nin koşulları yeni vergi teşvikleri sunulmasına ve yeni ekonomik bölgeler kurulmasına izin vermiyor. Bu bağlamda Çin ile planlanan projeleri nasıl etkileyebileceği sorulduğunda Pakistanlı bakan bu tür endişeleri bir kenara bıraktı. Bakan, öncelikle hayata geçirilmesi gereken pek çok mevcut proje olduğu için bunun “söylendiği kadar büyük bir mesele olmadığını” vurguladı.

Ancak Pakistan’da Çinli vatandaşlara ve projelere yönelik bir dizi terör saldırısının ardından güvenliğin nasıl garanti altına alınacağı acil bir mesele. Pekin, İslamabad’a güvenliği artırmak için daha fazlasını yapması konusunda defalarca çağrı yaptı.

Aurangzeb, hükümetinin sadece Çinliler için değil ülkedeki tüm yabancı uyruklular için güvenlik konusuna “en üst düzeyde dikkat” gösterdiğini söyledi. Sahadaki durumun “aslında haberlerde ve çeşitli kanallarda gördüğümüzden çok daha iyi olduğunu” da sözlerine ekledi.

Reform ve yeniden yapılandırma

Aurangzeb, IMF yardımı kapsamında reform ve yeniden yapılandırma konusunda kaydedilen somut ilerlemeye ilişkin olarak, düşen enflasyon, artan döviz rezervleri ve yerel borsanın rekor kıran performansı gibi veri noktalarına işaret etti.

“Tüm bunlar bizi doğru yönde ilerletti, buna bizim için en büyük hikaye olan ve Mayıs 2023’te yaklaşık %38’den bu ay %3’e düşen enflasyon da dahil” dedi.

Aynı zamanda, ülkesinin özellikle dört temel alanda (vergilendirme, enerji sektörü, kamu iktisadi teşebbüsleri reformu ve kamu maliyesi) icra ve uygulama kısmında henüz “gerçekten başarılı olamadığını” itiraf etti. Örneğin, vergilerin gayri safi yurtiçi hasılaya oranı %13,5’lik hedefe kıyasla %10,8’de kalmıştır.

Geçtiğimiz sonbaharda zarar eden ulusal amiral gemisi Pakistan Uluslararası Havayolları’nı (PIA) satma girişiminin başarısız olmasına rağmen, hükümetin önümüzdeki aylarda bu çabayı yeniden başlatma konusunda “çok umutlu” olduğunu söyledi.

Pakistan, özellikle geçtiğimiz şubat ayındaki tartışmalı seçimlerden bu yana iç siyasi çalkantılarla da boğuşuyor. Ancak Aurangzeb bu gerilimleri “iç politikadaki tipik demokratik farklılıklar” olarak değerlendirdi. “Ekonomiyi ileriye taşımak için tüm tarafların temel noktalar üzerinde anlaşmasının zorunlu olduğunu, çünkü patlama ve çöküş döngülerinden uzak durmamızın kritik önem taşıdığını” savundu.

“Şu anda 25. IMF programındayız ve bunun son program olmasını sağlamak istiyoruz” dedi.

Bunu yapmak için ülkenin ihracata dayalı bir büyüme modelini sağlam bir şekilde kurması, daha fazla doğrudan yabancı yatırım çekmesi ve uluslararası sermaye piyasasına geri dönmesi gerektiğine inanıyor.

Başkan Donald Trump’ın bir haftadan kısa bir süre içinde Beyaz Saray’a dönmesi bu senaryo için risk oluşturabilir. Ancak Aurangzeb ticaret engellerini ve diğer dış faktörleri yakından izlediğini kabul ederken, öncelikli odak noktasının petrol ve emtia fiyatları olduğunu söyledi.

“Oranlar ve etkiler konusunda küresel durumdan daha az endişe duyuyoruz, ancak emtia fiyatları ekonomimizi ve özellikle de petrolü etkileyecektir” dedi.

Asya

Yatırımcıların gözü, borsaya destek sinyalleri için Çin’in temmuz ayındaki Politbüro toplantısında

Yayınlanma

Devlet müdahalesinin piyasa duyarlılığını geçici olarak istikrara kavuşturmasının ardından yatırımcılar, borsanın yönüne ilişkin ipuçları bulmak için Çin’in üst düzey liderlerinin düzenleyeceği ekonomi politikası toplantısına odaklandı.

Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) temmuz ayı Politbüro toplantısının gelecek hafta başlaması bekleniyor. Devlet Başkanı Xi Jinping ile Çin’in en üst karar alma organındaki çalışma arkadaşları, toplantıda yılın ikinci yarısına ilişkin politika çizgisini belirleyecek. Son verilerin ekonomik toparlanmanın dengesiz ilerlediğini göstermesinin ardından, yatırımcıların büyümeyi destekleyecek yeni politikalara yönelik çağrıları da arttı.

Üst düzey toplantıda kullanılacak politika dili, kritik bir eşikte bulunan 15 trilyon dolarlık Çin ana kara hisse senedi piyasasının yönünü de etkileyebilir. Düzenleyici kurumların yatırımcı güvenini yeniden tesis etmeye yönelik müdahalelerinin ardından, büyümeyi canlandıracak politikaların nasıl devreye alınacağına ilişkin daha fazla netlik sağlanması, yatırımcıların belirsizlik ortamında portföylerini nasıl yeniden düzenleyecekleri üzerinde önemli sonuçlar doğurabilir.

Huajin Securities analisti Deng Lijun, South China Morning Post‘a yaptığı değerlendirmede, “Temmuz ayındaki Politbüro toplantısında politikalar konusunda olumlu bir ton benimsenebilir. Tüketim ve teknoloji sektörlerini desteklemek amacıyla politikaların yakın dönemde daha hızlı uygulanmasına tanık olabiliriz” dedi.

Morgan Stanley’nin geçen hafta yayımladığı rapora göre Politbüro toplantısında tüketime kıyasla teknolojik yeniliğe öncelik verilmesi muhtemel. Çin ile ABD arasındaki teknoloji rekabetinin yoğunlaşması nedeniyle devlet kaynaklarının yapay zekâ, kuantum bilişim ve ileri imalat alanlarına yönelmesi bekleniyor.

Raporda, tüketimin ise ikinci planda kalacağı belirtildi. Bunun nedeni olarak politika yapıcıların tüketimi, doğrudan kullanılabilecek bir politika aracı olmaktan çok sanayideki dönüşüm ve istihdamın bir sonucu olarak görmesi gösterildi.

Hisse senedi piyasasına güven vermeye yönelik son adım kapsamında Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu salı günü, piyasa katılımcılarının görüş ve önerilerini inceleyeceğini açıkladı. Kurum, piyasadaki temel sorunlara daha fazla odaklanacağını, riskleri önleyeceğini ve denetimi güçlendireceğini belirtti.

Komisyon ayrıca halka açık şirketlere temel rekabet güçlerini ve yatırımcı getirilerini artırma çağrısında bulundu. Aracı kuruluşlardan da ekonomik döngülere karşı daha hazırlıklı olmalarını istedi.

UBS Group’a göre ikinci çeyrek büyüme verilerinin beklentileri karşılamaması “piyasa açısından olumlu bir gelişme” oldu. Çünkü zayıf veriler, Politbüro toplantısından yeni teşvik politikalarının çıkma ihtimalini artırdı.

Çin’in ekonomisi geçen çeyrekte yüzde 4,3 büyüyerek 2022 sonundan bu yana en düşük büyüme hızını kaydetti. Perakende satışlar ve yatırımlar zayıf seyrederken, emlak piyasası da büyüme üzerinde baskı oluşturmaya devam etti.

Citigroup çarşamba günü yayımladığı raporda şu değerlendirmeye yer verdi:

“Ölçülü destek beklentimizi sürdürüyoruz: iç talep konusunda daha güçlü bir söylem, yılın ikinci yarısında mali kaynakların daha hızlı devreye alınması ve mevcut politikaların kullanılmasına yönelik vurgunun devam etmesi.”

Raporda ayrıca, “Tüketim konusunda odağın muhtemelen hizmet sektörüne yönelik arz taraflı önlemler üzerinde olacağını, doğrudan talep teşviklerinin ise büyük ölçüde gündemde yer almayacağını düşünüyoruz. Son dönemdeki piyasa oynaklığı nedeniyle sermaye piyasalarının yeniden politika yapıcıların öncelikleri arasına girmesi bekleniyor” denildi.

Teknoloji ağırlıklı Star Market 50 Endeksi, doğrudan devlet alımları ve piyasa duyarlılığını desteklemeye yönelik düzenleyici adımların etkisiyle bir gün önce yüzde 11 yükselmesinin ardından çarşamba günü yüzde 2,3 geriledi.

Okumaya Devam Et

Asya

Moonshot halka arz öncesinde 50 milyar dolar değerleme hedefliyor

Yayınlanma

Çinli yapay zeka girişimi Moonshot AI, Hong Kong Borsası’nda planladığı halka arz öncesinde şirket değerlemesini 50 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor. Şirketin yakın zamanda 31,5 milyar dolar değerleme ile yeni bir finansman turunu tamamlamaya hazırlandığı ve hemen ardından yeni yatırım görüşmelerine başlayacağı belirtiliyor.

Çin merkezli yapay zeka şirketi Moonshot AI, Hong Kong Menkul Kıymetler Borsası’nda gerçekleştirmeyi planladığı halka arz (IPO) öncesindeki süreçte şirket değerlemesini 50 milyar dolara yükseltmeyi hedefliyor.

Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, şirket bu doğrultuda bir halka arz öncesi finansman aşaması yürütmeyi planlıyor.

Kaynaklar, Moonshot’ın önümüzdeki birkaç gün içinde 31,5 milyar dolar değerleme üzerinden yürüttüğü mevcut yatırım turunu tamamlayacağını ifade etti.

Aktarılan bilgilere göre şirket, bu turun kapanmasının hemen ardından potansiyel yatırımcılarla yeni bir sermaye yatırımı için müzakerelere başlamayı tasarlıyor.

Yeni Kimi K3 modeli beklentileri artırıyor

Moonshot, bu süreçte temmuz ayının başlarında tanıttığı yeni yapay zeka modeli Kimi K3’ün başarısından yararlanmayı hedefliyor.

Şirket, Kimi K3’ün Anthropic firmasının en gelişmiş modeli Claude Fable 5 ile OpenAI tarafından geliştirilen GPT-5.6 dışındaki tüm rakiplerini geride bıraktığını iddia ediyor.

Söz konusu model, dünyanın en zengin isimleri arasında yer alan Elon Musk tarafından “etkileyici” olarak nitelendirildi. OpenAI Strateji Şefi Ding Ball ise açık kaynaklı bu modelin piyasaya sürülmesinin teknoloji dünyasını “tam teşekküllü bir yapay zeka komünizmine” yaklaştırdığı uyarısında bulundu.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Amerikan makamlarının Çin dahil olmak üzere denizaşırı ülkelerdeki açık kaynaklı modelleri yakından inceleyeceğini ve ABD şirketlerine ait fikri mülkiyet haklarının çalındığına dair bulgulara rastlanması halinde gerekli önlemleri alacaklarını bildirdi.

Çinli Moonshot AI yeni modeli Kimi K3’ü tanıttı

Altı ay içinde borsaya açılması bekleniyor

Moonshot, daha önce hissedarlarına Hong Kong Menkul Kıymetler Borsası’nda kotasyon alma niyetinde olduğunu bildirmişti. Bloomberg tarafından paylaşılan bilgilere göre şirketin önümüzdeki altı ay içinde halka arzını gerçekleştirmesi bekleniyor.

Google ve Meta’nın eski çalışanı Yang Zhilin tarafından 2023 yılının başında kurulan Moonshot, Çince adını kurucusunun sevdiği müzik grubu Pink Floyd’un albümüne atıfla “Dark Side of the Moon” (Ayın Karanlık Yüzü) ifadesinden alıyor. Girişim; Alibaba Group Holding bünyesindeki Qwen, MiniMax Group ve Z.AI ile birlikte Çin yapay zeka sektörünün öncüleri arasında kabul ediliyor.

Çin’de Moonshot’ın yanı sıra diğer büyük yapay zeka şirketleri de halka arz süreçlerine hazırlanıyor.

DeepSeek firmasının 2027 yılında halka açılmayı değerlendirdiği belirtilirken, araştırmacı Lee Kai-Fu tarafından kurulan 01.ai adlı girişimin borsa hisse senedi ihracının da aynı yıl içinde gerçekleşebileceği kaydediliyor.

Okumaya Devam Et

Asya

DeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı

Yayınlanma

Çin merkezli yapay zekâ sohbet botu DeepSeek kullanıcılarının çalışma belgeleri ve kişisel mesajları içeren diyalogları Google arama sonuçlarında açık erişime çıktı. Veri görünürlüğü, kullanıcıların üçüncü kişilere aktarım amacıyla “Paylaş” seçeneğini etkinleştirerek ürettiği kamuya açık bağlantıların arama motoru tarafından indekslenmesinden kaynaklandı.

Çin merkezli yapay zekâ sohbet botu DeepSeek kullanıcılarına ait diyaloglar, çalışma belgeleri ve kişisel mesajlar Google arama motorunda açık erişime çıktı.

Durumun, kullanıcıların yazışmaları üçüncü kişilere aktarmak amacıyla oluşturduğu kamuya açık bağlantıların Google tarafından indekslenmesinden kaynaklandığı tespit edildi.

Süreç, DeepSeek arayüzündeki “Paylaş” seçeneğiyle işliyor. Bu özellik etkinleştirildiğinde kullanıcı metnin belirli bölümlerini işaretliyor ve platform herkesin erişebileceği bir internet adresi üretiyor.

Sistem işlem sırasında söz konusu içeriğin bağlantıya sahip olan herkese açık hale geleceği bilgisini veriyor. Arama motoru da yalnızca hesap sahiplerinin manuel olarak genel erişime açtığı diyalogları sonuçlarda listeliyor.

Ocak 2025’te bulut güvenliği şirketi Wiz Research uzmanları, DeepSeek veri tabanından gizli bilgilerin sızdığını tespit ettiklerini duyurmuştu. Geliştirici firmaya bildirilen sorun hızla giderilmişti.

Uzmanların değerlendirmelerine göre açık erişime sızan veriler arasında sohbet geçmişleri, gizli anahtarlar, arka plan sistem ayrıntıları ve diğer gizli bilgileri içeren 1 milyondan fazla veri satırı yer alıyordu.

DeepSeek, kuruluşundan bu yana 7 milyar dolardan fazla yatırım toplayarak Çin’in en yüksek piyasa değerine sahip yapay zekâ girişimi konumuna geldi.

Platformun kullanıma sunulmasından itibaren dünya genelinde çok sayıda ülke, ulusal güvenlik ve kişisel verilerin korunması kaygıları doğrultusunda hükümet düzeyinde ve kamu kurumlarında sistemin kullanımına yönelik yasak veya kısıtlamalar getirdi.

Axios’un aktardığı bilgilere göre ABD Kongresi üyelerinin Çin menşeli sohbet botunu kullanmasına izin verilmiyor.

2026 yılı başlarında ise İtalya Veri Koruma Kurumu, kişisel verilerin işlenme yöntemlerine dair bilgi eksikliği gerekçesiyle DeepSeek erişimini engelledi.

Yapay zekâ sistemlerinde benzer veri güvenliği sorunları daha önce de yaşanmıştı. 2023 yılında OpenAI şirketine ait ChatGPT yazılımında, açık kaynaklı “redis-py” adlı Redis müşteri kütüphanesindeki bir hata nedeniyle bazı kullanıcıların kişisel verileri internete sızmıştı.

Söz konusu teknik aksaklık, ChatGPT abonelik doğrulama e-postalarının bir kısmının yanlış kullanıcılara gönderilmesine yol açmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English