Bizi Takip Edin

DİPLOMASİ

Münih Güvenlik Konferansı sona erdi: Ukrayna ihtilafı ve Navalnıy’ın ölümü ana gündem oldu

Yayınlanma

‘Gayri resmi NATO zirvesi’ olarak nitelendirilen ve her yıl Almanya’nın Bavyera eyaletinde düzenlenen Münih Güvenlik Konferansı’nın 60. oturumu sona erdi.

Münih Konferansı Şubat 1963’ten bu yana her yıl düzenleniyor. Siyasetçileri, askeri yetkilileri ve sermayedarları bir araya getiren konferansta güncel güvenlik konuları, şimdiye dek diplomatik kısıtlamalar ve bürokrasi olmaksızın tartışılıyordu.

Konferansın başkanlığını, Alman diplomat Christoph Heusgen yapıyor. Daha önce, NATO’nun genişlemesine karşı çıkan ülkelerin liderlerinin konuşmasına izin veren eski Başkan Wolfgang Ischinger gibi isimler de konferansa başkanlık etmişti.

Bu yıl şubat ayında gerçekleşen toplantı 150’den fazla devlet ve hükümet başkanını, dışişleri bakanını ve askeri yetkilileri bir araya getirdi. Davet edilen ülkelerin katılımcı sayısı Almanya tarafından belirlendiği için Rusya’dan temsilciler, geçen yıl olduğu gibi bu yıl da foruma davet edilmedi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Rus delegelerin davet alsalar bile Münih’e gitmeyeceklerini, zira son yıllarda konferansta tek bir tarafın -ABD’nin- baskın olduğunu vurguladı.

Konferans Başkanı Heusgen, Rusya’nın forumda istenmediğini, zira ülkenin ‘Ukrayna konusunda müzakerelere ciddi bir şekilde hazır olduğunu’ göstermediğini savundu. Ancak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkesinin müzakerelere hazır olduğunu ancak Ukrayna’nın ABD’nin etkisiyle bunu reddettiğini defalarca vurgulamıştı.

Forumun ilk gününde de ana konulardan biri Rus muhalif Aleksey Navalnıy’ın ölümüydü. Birçok kişi yaşananların sorumluluğunu Moskova’ya yükledi. Ancak Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi gibi bu olayı ‘Rusya’nın iç meselesi’ olarak niteleyenler de oldu.

Toplantıda Ukrayna heyetinin temsilcileri Batılı ortaklarını silah ve teçhizat sevkiyatını artırmaya ikna etmeye çalıştı.

Navalnıy’ın ölümü

Yeni yardım konusunun ABD Kongresi’nde bloke edilmesinin ardından Ukrayna, Batı’dan gelen mühimmat ve silahlara taleperini artırdı. Konferans devam ederken Ukrayna birliklerinin Donetsk’e bağlı Avdeyevka’dan çekildiği haberi geldi. Dünyanın ve forum katılımcılarının dikkati ayrıca Gazze savaşına odaklanmıştı.

Üç günlük konferansın açılışından bir saat önce Navalnıy’ın hapishanede öldüğü haberi geldi. Navalnıy’ın adı ilk dakikadan son dakikaya kadar Batılı liderlerin konuşmalarında yer aldı. Siyasetçinin eşi Yulya Navalnaya’nın programda olmayan bir konuşma yaptı.

Navalny’nin ölümü aynı zamanda ‘Rusya’nın geleceği’ konulu tartışmanın da ana konusuydu. Tartışmaya sadece kadınlar, aktivist İrina Şçerbakova, 2015 yılında öldürülen Boris Nemtsov’un kızı Jana Nemtsova ve siyaset bilimci Ekaterina Şulman katıldı. Nemtsova, ‘Navalnıy’ın öldürülmesinin bir gözdağı eylemi olduğunu’ ve Rusya tarihinde yeni bir aşamanın başladığını öne sürdü.

Rus muhalif Navalnıy, cezaevinde hayatını kaybetti

Scholz Ukrayna’ya destek sözü verdi, ancak şimdilik Taurus tedariki yok

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy de Navalny’dan bahsetti ve ölüm haberini Rusya’dan foruma ve Batı’ya bir sinyal olarak değerlendirdi. Zelenskiy, ayrıca ayakta alkışlanarak karşılandı.

Katılımcılara İngilizce hitap eden Zelenskiy, “Ukrayna’ya savaşın ne zaman biteceğini sormayın, kendinize Putin’in neden hala devam edebildiğini sorun,” ifadesini kullandı.

Batılı liderler yardımların devam edeceği konusunda güvence vermeye çalıştı. ABD Başkan Yardımcısı Kamalla Harris ve Almanya Şansölyesi Olaf Scholz’un konuşmaları da bu yöndeydi.

Scholz, “Rusya’dan gelen tehdit gerçektir,” diyerek Moskova’yı caydırmak için savunma harcamalarının arttırılması çağrısında bulundu. Genel olarak, pek çok Alman gazetesi Scholz’un konuşmasını eksik buldu.

Pek çok gazete Scholz’un, Kiev’in yaklaşık bir yıldır talep ettiği Berlin’in Ukrayna’ya Taurus uzun menzilli füzeleri verip veremeyeceği sorusuna iki kez doğrudan yanıt vermekten kaçındığına dikkat çekti.

Öte yandan Scholz, Batılı ortakların NATO ülkelerinin Rusya ile doğrudan çatışma istemediğine dikkat çekerek ‘askerlerini Ukrayna’ya göndermeyeceklerini’ açıkça ifade etti.

Zelenskiy, konferans öncesinde Almanya ve Fransa ile güvenlik anlaşmaları imzaladı

Bununla beraber Zelenskiy, Münih’e gelmeden Almanya ve Fransa ile uzun vadeli destek öngören güvenlik anlaşmaları imzaladı. Alman silah şirketi Rheinmetall, Ukrayna ile ortaklaşa NATO kalibresinde (155 mm) top mermileri üreteceklerini bildirdi.

Münih Forumu’nda ‘silah üretiminin artırılması’ ve ‘sözden eyleme geçilmesi’ gerektiğine dair pek çok açıklama yapıldı.

Rusya, Donetsk’e bağlı Avdeyevka’yı ele geçirdi

DİPLOMASİ

ÇKP güvenlik şefi Rusya’yı ziyaret edecek

Yayınlanma

Çin’in üst düzey güvenlik yetkilisi Chen Wenqing, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in önümüzdeki ay Çin’e yapması beklenen ziyaret öncesinde, Pekin ve Moskova arasındaki kolluk işbirliği artmaya devam ederken Rusya’yı ziyaret edecek.

Çin Dışişleri Bakanlığı’nın cuma günü yaptığı açıklamaya göre Komünist Parti Politbüro üyesi ve Merkezi Siyasi ve Hukuki İşler Komisyonu sekreteri olan Chen, 12. Uluslararası Güvenlik Sorunları Yüksek Temsilcileri Toplantısı’na katılmak üzere davet edildi. Chen’in pazar gününden 28 Nisan’a kadar Rusya’yı ziyaret edeceği belirtildi.

Ziyaret, Rusya’nın son on yıllardaki en büyük terör saldırısında Moskova yakınlarındaki bir konser salonunda 133 kişinin öldürülmesinden yaklaşık bir ay sonra gerçekleşecek.

Chen, Ekim 2022’deki liderlik değişikliği sırasında Çin’in polis ve istihbaratı denetleyen en üst güvenlik görevine terfi ettirildi. Daha önce devlet güvenlik bakanı olarak görev yapıyordu.

Chen, Mayıs 2023’te Moskova’da düzenlenen 11. Uluslararası Güvenlik Sorunları Yüksek Temsilcileri Toplantısı’nda yaptığı konuşmada Çin’in kendi güvenliğini korumaya devam ederken ortak uluslararası güvenliği teşvik edeceğini vurguladı.

Bu ziyaret sırasında Rusya istihbarat şefi Sergey Naryshkin ve Rusya Güvenlik Konseyi sekreteri Nikolai Patrushev ile bir araya geldi. İki taraf güvenlik çıkarlarını korumak için işbirliğini derinleştirme konusunda mutabık kaldı.

Bu ziyaretler 2014 yılında kurulan Çin-Rusya kolluk kuvvetleri ve güvenlik işbirliği mekanizması kapsamında gerçekleşti. Ulusal güvenlik ve terörle mücadele gibi konuları görüşmek üzere her yıl ikili toplantılar düzenleniyor.

Xi ve Putin bir araya gelecek

Çin ve Rusya son yıllarda Batı ile artan gerilimin ortasında güvenlik konusunda yakınlaştı. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping geçtiğimiz yılın mart ayında Moskova’da Putin ile bir araya gelmiş ve iki lider ikili işbirliğinden Ukrayna’daki savaşa ve Pekin’in önerdiği barış planına kadar çeşitli konuları ele almışlardı.

Putin’in iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin 75. yıldönümü münasebetiyle mayıs ayında Çin’i ziyaret etmeyi planladığı bildiriliyor ancak Rusya Devlet Başkanlığı Basın Sekreteri Dmitry Peskov geçen hafta yaptığı açıklamada Putin’in ziyaretinin zamanlamasını teyit edemeyeceğini söyledi.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov bu ayın başında yaptığı açıklamada Xi ve Putin’in bu yıl Kazakistan’da düzenlenecek Şanghay İşbirliği Örgütü toplantısı ve Rusya’da Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika liderlerinin katılacağı BRICS zirvesi çerçevesinde bir araya geleceklerini doğruladı.

Lavrov geçen hafta Pekin’de Xi ile bir araya geldi. İkili görüşmelerinde çok kutuplu bir dünyayı savunma sözü verdi ve Batı liderliğindeki “blok çatışmasını” ortaklaşa kınadı. Xi, Çin’in küresel sistemde “reformu teşvik etmek” için Rusya ile çok taraflı çerçeveler içinde stratejik koordinasyonu artırmaya istekli olduğunu söyledi.

İki ülke ekonomik ilişkilerini artırırken askeri, yapay zeka ve uzay gibi alanlarda da işbirliğini geliştirdi.

Geçtiğimiz yıl Çin’in Rusya ile toplam ticareti bir önceki yıla göre %26 artışla 240 milyar ABD doları gibi rekor bir seviyeye ulaşarak Rusya’yı ABD, Japonya, Güney Kore, Hong Kong ve Tayvan’ın ardından Çin anakarasının altıncı en büyük ticaret ortağı haline getirdi.

Çin 2010 yılından bu yana Rusya’nın en büyük ticaret ortağı konumunda.

Okumaya Devam Et

DİPLOMASİ

CIA Direktörü Burns: Ukrayna bu yılın sonuna kadar yenilebilir

Yayınlanma

ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Direktörü William Burns, Ukrayna’nın bu yılının sonunda yenilgiyi uğrayabileceği tahmininde bulundu.

Burns, Teksas eyaletinin Dallas kentinde George W. Bush Jr. Merkezi tarafından düzenlenen bir forumda, ABD Kongresi’nde Kiev’e daha fazla yardım tahsis edilmesine ilişkin tartışmaları yorumladı.

Burns, “Ukraynalıların 2024 yılı sonuna kadar savaş alanında yenilmeleri ya da en azından [Rusya Devlet Başkanı Vladimir] Putin’in kendisini siyasi bir çözümün şartlarını dikte edebilecek bir konumda bulması gibi son derece gerçek bir risk söz konusu,” dedi.

Cephanesi tükenmekte olan Ukrayna’nın şu anda ‘savaş alanında zorlu bir pozisyonda’ olduğunu, ancak ABD’nin yardım etmek için hala zamanı olduğunu dile getiren Burns, Ukrayna’ya bir ay önce gerçekleştirdiği son ziyareti sırasında Ukrayna ordusundan üst düzey bir yetkiliyle görüşme fırsatı bulduğunu söyledi.

Yetkilinin mühimmat yetersizliği nedeniyle bir yerleşim yerinden geri çekilmek zorunda kaldıkları bilgisini verdiğini kaydeden CIA Direktörü, “ABD’nin yardımı olmazsa [Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin terk etmek zorunda kalacağı] bu tür daha pek çok yerleşim yeri olmasından endişe ediyorum,” ifadelerini kullandı.

Burns, ABD Kongresi’nin Kiev’e ek finansmanı onaylamaması halinde ‘yeni Avdeyevka’ların yaşanacağını’ belirtti. Burns’e göre aynı zamanda, Washington Kiev’ yardım etmeye devam ederse Ukrayna ordusu, ‘2024’te savaş alanında pozisyonunu koruyabilecek’ ve ‘Kırım’ın derinliklerine doğru saldırılara devam edebilecek’.

Ukrayna ihtilafının iki yılı boyunca Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in değerlendirmelerinin ‘daha ölçülü hale geldiğine’ vurgu yapan Burns, ABD ve Avrupalı müttefiklerinin ‘kendi ekonomileri için de sonuçları olacak’ yaptırımlar uygulayarak Pekin’in ‘Ukraynalıların yanında yer almasını beklemediğini’ ifade etti.

Okumaya Devam Et

DİPLOMASİ

Stoltenberg: Ukrayna asker sıkıntısını kendi başına çözmeli

Yayınlanma

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Ukrayna’nın askerlerin seferber edilmesi için gerekli kararları kendi başına alabileceğini söyledi.

Stoltenberg, G7 dışişleri bakanları toplantısı öncesinde düzenlediği basın toplantısında müttefiklerin Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin mevcudunu yenilemesine nasıl yardımcı olmayı planladıklarına ilişkin soruya yanıt verdi.

Stoltenberg, “NATO müttefikleri şu anda verdiklerinden daha fazla destek sağlayarak bu araçları temin edebilirler. Askerlere gelince, Ukrayna bunu kendisi çözmeli. Zorunlu askerlik yaşını uzatan yeni bir yasayı kabul ettiler. Ukrayna’nın gerekli sayıda insanı seferber etme konusunda gerekli kararları alacağından eminim,” dedi.

Ayrıca Stoltenberg, NATO ülkelerinin Ukrayna’ya hava savunma teçhizatı tedarikini artırmaya odaklandığını, üye ülkelerin özellikle Ukraynalı yetkililerin talep ettiği Patriot hava savunma sistemlerinin gönderilmesi üzerinde çalıştıklarına işaret etti.

NATO Genel Sekreteri, “Müttefiklerimizle bazı sistemlerini Ukrayna’ya yeniden konuşlandırmalarını sağlamak için çalışıyoruz, Almanya halihazırda bir karar verdi ve Ukrayna’da bu hava savunma sistemlerinin konuşlandırılmasını finanse etmek için fonları harekete geçirmenin bir yolunu bulmaya çalışıyoruz,” ifadelerini kullandı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English