Diplomasi
NATO Zirvesi’nin ilk günü: Ukrayna’ya askeri desteğe devam
Washinton’daki NATO Zirvesi’nin ilk gününde NATO liderleri, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik yoğun füze saldırılarına karşı daha gelişmiş hava savunma kabiliyetleri ve daha fazla F-16 savaş uçağı sözü verdi.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg 9 Temmuz Salı günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Son günlerde gördüklerimizin Ukrayna’ya desteğimizi arttırmamız gerektiğini gösterdiğini düşünüyorum,” dedi.
Pazartesi günü erken saatlerde ABD Başkanı Joe Biden, Rusya’nın son füze saldırısının ardından Washington ve NATO müttefiklerinin Ukrayna’nın hava savunmasını güçlendirmek için yeni tedbirler açıklayacağını söylemişti.
Beş sistem daha
Salı akşamı Biden, ABD ve diğer bazı NATO üyelerinden beş ilave hava savunma sistemi için “tarihi bir ekipman bağışı” yapıldığını duyurdu.
Katılımcı ülkeler tarafından yapılan ortak açıklamada, “Hep birlikte Ukrayna’ya, ABD, Almanya ve Romanya tarafından bağışlanan ilave Patriot bataryaları; ilave bir Patriot bataryasının çalışmasını sağlamak üzere Hollanda ve diğer ortaklar tarafından bağışlanan Patriot bileşenleri ve İtalya tarafından bağışlanan ilave bir SAMP-T sistemi de dahil olmak üzere ilave stratejik hava savunma sistemleri sağlıyoruz,” denildi.
Biden, önümüzdeki aylarda Washington ve NATO ortaklarının Ukrayna’ya “onlarca” ilave sistem göndereceğini de söyledi, fakat ekipman sayısı ya da türünü belirtmedi.
ABD Başkanı, “Toplamda, Ukrayna önümüzdeki yıl içinde yüzlerce ek önleme sistemi alacak ve Ukrayna şehirlerini Rus füzelerine karşı korumaya yardımcı olacak,” dedi.
Bu taahhütlerin bir kısmı daha önceki taahhütlerin bir parçasıydı; Hollanda’nınki mayıs ayında, İtalya ve Romanya’nınki ise haziran ayında açıklanmıştı.
Zelenskiy’den “daha fazla F-16” talebi
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ülkesinin hava savunmasını güçlendirecek güçlü NATO kararları ve daha fazla F-16 savaş uçağı için “savaşacağını” vurgulayarak Washington’a geldi.
Zelenskiy bir video mesajında, “Ukrayna için ek güvenlik garantileri için savaşıyoruz ve bunlar silah, finansman ve siyasi destek,” dedi.
Bununla birlikte Ukrayna’nın Batılı müttefikleri, sistemlerin çoğu stratejik yerlere yerleştirildiği ya da ulusal veya NATO savunma planlarının bir parçası olduğu için daha fazla Patriot bataryası bulmakta zorlanıyor. Aynı zamanda Batılı askeri yetkililer F-16’ların temin edilmesi ve Ukraynalı pilotların bunları kullanacak şekilde eğitilmesi yönündeki çabaların yavaş ilerleme ve pilot eksikliği nedeniyle geciktiğini söylüyor.
Sullivan’dan “Ukrayna’ya destek sürecek” açıklaması
ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan 9 Temmuz Salı günü Washington’da savunma sanayi temsilcilerinin katıldığı bir ABD Ticaret Odası forumunda yaptığı konuşmada NATO’nun uzun vadede Ukrayna’nın yanında yer almaya kararlı olduğunu söyledi.
NATO’nun Ukrayna’ya yönelik Batı desteğini güçlendirmek için alacağı bir dizi önlem arasında Ukrayna birliklerinin eğitimi ve donatılması için Almanya’da yeni bir askeri komutanlığın kurulması ve Ukrayna’nın ittifakla ilişkilerini derinleştirmek üzere Kiev’e üst düzey bir NATO temsilcisinin atanmasının da yer aldığını sözlerine ekledi.
Sullivan, “Putin bizi bölemez, bizden daha uzun süre dayanamaz, bizi zayıflatamaz; Rusya değil Ukrayna galip gelecektir,” dedi.
Rusya savaşı 2025’in ötesine taşıyabilir
İsimlerinin açıklanmaması kaydıyla konuşan NATO diplomatları, son yıkıcı saldırının sadece Ukrayna’ya daha fazla hava savunma sistemi sağlamanın aciliyetini göstermediğini, aynı zamanda Rusya tarafından geri adım atmaya niyetli olmadıklarına dair bir mesaj olarak görüldüğünü söyledi.
Washington’da gazetecilere bilgi veren üst düzey bir NATO yetkilisi, çatışmanın çözümüne ilişkin beklentiler söz konusu olduğunda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in zamanın kendi tarafında olduğuna inandığını söyledi ve “Bugün gördüğümüz şey hâlâ çok yüksek Rus kayıpları. Rusya toprak kazanmaya çalışıyor,” dedi.
NATO yetkilisi, Rusya’nın savaş ekonomisini üç ila dört yıl daha sürdürebileceğini ve bunun da savaşı 2025’in ötesine taşıyabileceğini tahmin ettiklerini kaydetti.
Rusya’nın Ukrayna’da büyük bir saldırı başlatacak mühimmat ve insan gücünden yoksun olacağını savunan NATO yetkilisi, “Ukrayna’nın savunmasının önemli ölçüde geliştiğini gördük,” diye ekledi.
Zirvenin ikinci gününde “savaşa hazırlık” planları görüşülecek
Washington’da 10 Temmuz günü yapılacak toplantılarda, NATO’nun savaşa nasıl daha hazır hale geleceği ve ittifaktaki ülkelerin savunma harcamalarının nasıl artırılacağı görüşülecek.
Genel Sekreter Jens Stoltenberg, “Rusya saldırgan bir komşu iken maliyetsiz, savaşta ise risksiz bir seçenek yok,” derken, en büyük maliyetin ve riskin, Rusya’nın Ukrayna’da kazanması halinde ortaya çıkacağını savundu.
Geçen yıl Vilnius’ta NATO liderleri ittifakın caydırıcılık ve savunma planlarını gözden geçirerek yeni bir bölgesel savunma planı kabul etmişlerdi.
Bunun için geçtiğimiz on iki ay boyunca NATO üyeleri yeni plana asker ve askeri teçhizat taahhüdünde bulunmaya odaklandılar.
Ne var ki, ittifakın en yeni iki üyesi İsveç ve Finlandiya’yı henüz içermeyen bu planların hazır olup olmadığı sorulduğunda bazı NATO diplomatları, yeni planların şu anda stratejiyi operasyonel hale getirmek için yeterli kabiliyete sahip olmadığını söyledi.
Reuters’in haberine göre planların işlerlik kazanması için 35 ila 50 ilave tugaya ihtiyaç duyulacak.
Üst düzey bir NATO yetkilisi, “Bu uzun vadeli, dönüşümsel bir görev,” dedi ve “ekstra paranın bir etki yaratmasının zaman alacağını” ekledi.
Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Rusya’da asimetrik İHA saldırılarının makroekonomik sonuçları
BP, Birtanya’daki Kuzey Denizi faaliyetlerini satışa çıkardı
Ukrayna saldırıları Rusya’yı benzin ithalatına itti
AB yetkilisi: Tüm Avrupa alevler içinde kalabilir
New York eyaleti Kalshi platformuna 36 milyar dolarlık dava açtı
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü
