Nobelli Machado ve Avrupalı dostları

Nobel Barış Ödülü sahibi Venezuelalı muhalif María Corina Machado, ABD Başkanı Donald Trump ve Latin Amerikalı müttefiklerinin yanı sıra, Avrupa’da da birçok dosta sahip.

Örneğin Almanya’nın bir önceki “trafik lambası” koalisyonunun küçük ortağı Hür Demokratlar (FDP) ile yakın bağları olan Friedrich Naumann Vakfı, sağcı Machado ve destekçileriyle “yıllardır yoğun bir şekilde” işbirliği yapmaktan “gurur duyduğunu” belirtti.

Venezuela’da birçok darbe girişimine karışan ve ülkesine yönelik Amerikan yaptırımlarını savunan Machado, bir süredir içinde Marine Le Pen’in Ulusal Birlik (RN) partisi ile Macaristan Başbakanı Viktor Orbán’ın partisi Fidesz’i de barındıran Avrupa Parlamentosu’ndaki (AP) sağcı ittifak Avrupa için Vatanseverler (PfE) ile de çalışıyor.

Machado’nun da bir konuşma yaptığı eylül ayındaki PfE etkinliği, “Reconquista başlıyor” sloganı altında düzenlendi. “Reconquista” (yeniden fetih), Endülüs döneminde İber Yarımadasındaki Hristiyanların, yarımadadaki Müslümanların varlıklarını ortadan kaldırma amaçları ve çabalarına verilen ad.

Chávez’e darbede de onun parmağı vardı

Venezuela’nın başkenti Caracas’ta, zengin ve muhafazakâr bir iş adamı ailesinden gelen María Corina Machado, başından beri Hugo Chávez (1999-2013) ve Nicolás Maduro (2013’ten beri) başkanlarına karşı muhalefetin aşırı sağ kanadının bir parçası olageldi.

Machado’nun imzası, Chávez’e karşı darbe sonrasında parlamentoyu ve Yüksek Mahkemeyi fesheden ve çok sayıda diğer yetkilinin görevini askıya alan 12 Nisan 2002 tarihli Carmona Kararnamesi’nde bile yer almıştı.

Wall Street Journal’da yer alan bir habere göre, Machado, 2019 yılında parlamento başkanı Juan Guaidó’yu tek taraflı olarak başkan ilan ederek darbe girişiminde bulunan sağcı Venezuela muhalefetinin dört aktivistinden biriydi.

O dönemde bu girişim Almanya ve AB tarafından açıkça desteklenmişti; ABD ise Guaidó’yu başkan olarak tanımış fakat plan sonuçta başarısız olmuştu.

Machado her zaman ABD ile yakın ilişkiler sürdürdü. Mayıs 2005’in sonunda, ABD Başkanı George W. Bush tarafından Beyaz Saray’da kabul edildi ve yaklaşık bir saat süren bir görüşme yaptığı söyleniyor.

Alman vakfı bağlantısı: Latin Amerika’da kirli darbeler

Ayrıca, FDP’ye yakın olan ve yakın zamanda yaptığı bir açıklamada “Machado ve destekçileriyle uzun yıllardır yakın bir şekilde çalıştığı için gurur duyduğunu” belirten Friedrich Naumann Vakfı ile de iyi ilişkileri var.

Friedrich Naumann Vakfı, 2017’den beri RELIAL (Red Liberal de América Latina) ağı aracılığıyla Machado’nun partisi Vente Venezuela ile bağlantılı.

RELIAL, 2004 yılında Friedrich Naumann Vakfı’nın girişimi ile kuruldu ve vakfın desteğini almaya devam ediyor. Ağ, Latin Amerika’nın dört bir yanından, her biri alt kıtanın “eski beyaz elitlerinin” çıkarlarını temsil eden sağcı liberal örgütleri bir araya getiriyor.

RELIAL üyeleri zaman zaman darbelerde de yer aldı. RELIAL üyesi Partido Liberal de Honduras (PLH) yetkilileri, Haziran 2009’da Tegucigalpa’daki darbede öncü rol oynadı.

Paraguay’daki Partido Liberal Radical Auténtico (PLRA) da, lideri Federico Franco Haziran 2012’de Asunción’da iktidarı ele geçirdiğinde RELIAL’ın bir üyesiydi.

AB’deki sağcı ‘Venezuela Koalisyonu’ Machado’ya ödül vermişti

Machado, Nobel Barış Ödülü’nü almadan önce, aşırı sağcı bir parlamento çoğunluğunun kurulmasına yardımcı olan bir oylama sonucunda Avrupa Parlamentosu’nun “Sakharov Ödülü”nü almıştı.

Bundan önce, Eylül 2024’te AP, 28 Temmuz 2024’te Venezuela seçimlerini kaybeden aday Edmundo González’i seçimlerin galibi olarak tanımayı öngören bir karar almıştı.

Karar, “merkez sağ” Avrupa Halk Partisi (EPP) ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin İtalya’nın Kardeşleri (FdI) partisinin de dahil olduğu milliyetçi-muhafazakâr Avrupa Muhafazakârları ve Reformcuları (ECR) tarafından önerilmişti.

Karar, PfE ve AfD’nin öncülük ettiği sağcı Egemen Uluslar Avrupası (ESN) grubunun birkaç üyesinin desteği sayesinde çoğunluğu elde etmişti.

Parlamento Ekim 2024’te Sakharov Ödülü’nü oyladığında, González ve Machado bu ödülü ancak ECR ve PfE’nin desteği sayesinde aldı.

O zamandan beri, sağın bütün renklerini bir araya getiren ve EPP, ECR, PfE ve kısmen ESN’nin desteklediği çoğunluk “Venezuela koalisyonu” olarak adlandırılıyor.

Avrupa’nın göbeğinde Hristiyan fetihçi ideoloji

Machado, bu yıl PfE ile işbirliğini yoğunlaştırdı. Örneğin, 8 Şubat’ta Madrid’de “Avrupa’yı Yeniden Büyük Yap” başlığıyla düzenlenen büyük bir PfE etkinliğine video konferans yoluyla katıldı.

Etkinlik, Latin Amerika’daki aşırı sağ ile iyi ilişkiler içinde olan İspanyol  partisi Vox tarafından düzenlenmişti. Macaristan Başbakanı Viktor Orbán ve Marine Le Pen’in de katıldığı 8 Şubat etkinliğinde, haberlere göre “tüm konuşmacılar göçmenlere karşı sert eleştirilerde bulundu” ve “çoğu yeni bir ‘Reconquista’ çağrısında bulundu.”

Mayıs sonunda Machado, yine video konferans yoluyla bu yılki Muhafazakâr Siyasi Eylem Konferansı’nın (CPAC) Macaristan şubesinin etkinliğine katıldı.

Machado, 13-14 Eylül tarihlerinde Madrid’de Vox tarafından düzenlenen bir başka önemli etkinlik olan Europa Viva’ya da bir video konuşmasıyla katıldı.

“Reconquista Başlıyor” sloganıyla düzenlenen toplantıda, Vox başkanı Santiago Abascal, Avrupa Komisyonu’na atıfta bulunarak “Brüksel halifeliği”ni eleştirdi. Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei de toplantıda bir video konuşma yaptı.

Buna karşılık, PfE 10 Ekim’de Nobel Barış Ödülü sahibi Machado’yu tebrik ederek, Machado’nun “adalet ve özgürlüğün zaferi için barışçıl yollarla mücadele eden” “herkes için özel bir ilham kaynağı” olduğunu belirtti.

Machado ile Likud arasındaki iletim kayışı: Yeni Avrupa sağı

Machado’nun ilişkide olduğu İsrail’in yönetici partisi Likud da PfE’de gözlemci olarak yer alıyor.

Machado ve partisi Vente Venezuela, uzun zamandır İsrail’in sağ kanadı ile temaslarını genişletmiş durumda. 21 Temmuz 2020’de, Vente Venezuela’yı temsil eden Machado ve Likud’u temsil eden Eli Vered Hazan, birbirleriyle “ittifak” kurma niyetlerini açıkladıkları bir “Partiler Arası Anlaşma” imzaladılar.

Bu yılın 26 Şubatında, başkanın oğlu Donald Trump Jr., Machado ile röportaj yaptığı bir podcast yayınladı. Machado, en azından başkanın göreve başladığından beri kendisiyle konuşmadı ama Dışişleri Bakanı Marco Rubio da dahil olmak üzere ABD Dışişleri Bakanlığının önde gelen yetkilileriyle ayrıntılı görüşmeler yaptı.

Machado, göreve geldiğinden bu yana Venezuela üzerindeki baskıyı büyük ölçüde artıran ve uyuşturucu kartellerine ait oldukları kanıtlanmamış bir bahaneyle birkaç Venezuela gemisini ABD ordusu tarafından batıran Trump yönetiminin eylemlerini onaylıyor.

Bu süreçte Venezuela vatandaşlarının öldürüldüğü tartışmasız bir gerçek olmasına rağmen, buna katılıp katılmadığı sorulduğunda Machado, “bu suç altyapısının ortadan kaldırılmasının” iyi bir şey olduğunu düşündüğünü yineledi. 

Machado, Trump’ı “şimdiye kadar sahip oldukları en büyük fırsat” olarak nitelendirdi.

Nitekim Machado, Nobel Ödülü’nü aldıktan sonra Trump’ı aradığını ve kendisine teşekkürlerini ilettiğini bildirdi ve ayrıca Trump’ın gelecek yıl bu ödülü “hak edeceğini” de söyledi.