Palantir, İngiliz devlet ve hükümet yetkililerini maaşa bağlamış

Palantir, İngiliz Savunma Bakanlığı ve Ulusal Sağlık Servisi’nden (NHS) yapay zeka stratejisi sorumluları da dahil olmak üzere 32 İngiliz hükümet ve devlet yetkilisini kadrosuna kattı.

Şeffaflık uzmanları, bu uygulamanın Birleşik Krallık’ı yolsuzluk açısından “ciddi bir risk” altına soktuğunu belirtiyor; zira mevcut yasalar, çok sayıda çıkar çatışmasına karşı koruma sağlamak için son derece yetersiz kalıyor.

Nerve, Peter Thiel’in kurucu ortağı olduğu tartışmalı Silikon Vadisi gözetim teknolojisi şirketinde, onlarca deneyimli Birleşik Krallık hükümet yetkilisi, eski bakan, istihbarat servisi şefi ve Lordlar Kamarası üyesinin kilit pozisyonlara gelmesine yol açan bir “döner kapı” mekanizması ortaya çıkardı.

Soruşturma şu gerçekleri ortaya koyuyor:

• Birleşik Krallık’ın yapay zeka (AI) konusundaki askeri stratejisinin ortak yazarı ve bu görevde Palantir ile dokuz kez bir araya gelen Savunma Bakanlığı’nın üst düzey AI yetkilisi, şu anda Palantir CEO’sunun “jeostrateji” alanındaki baş danışmanı.
• NHS’nin yapay zeka laboratuvarının kurulmasına öncülük eden NHS İngiltere’nin eski yapay zeka direktörü, 2022’de Palantir’in sağlık, araştırma ve yapay zeka direktörü olarak işe alındı.
• Bilim ve teknoloji özel komitesinin eski başkanı da dahil olmak üzere Lordlar Kamarasının dört üyesi Palantir’e danışmanlık yaptı; ikisi bu görevi sürdürüyor.
• Palantir’in ücretli danışmanlar listesinde iki eski hükümet bakanı, MI6’in eski başkanı, Birleşik Krallık ve ABD istihbarat servisleri arasındaki baş irtibat görevlisi, iki general ve başbakanın eski başdanışmanı yer alıyor.
• Palantir’in işe alım stratejisi yalnızca üst düzey yetkililerle sınırlı değil: Nerve ordudan, NHS’den ve çeşitli devlet dairelerinden işe alınan 37 orta kademe personeli daha tespit etti.

2012 yılından bu yana Palantir, Savunma Bakanlığı, Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı, Ulusal Sağlık Servisi (NHS), İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı, Kraliyet Ticari Servisi, gizli servis ve Downing Street’in üst düzey kadrolarından personel istihdam etmiş.

Ayrıca çeşitli devlet dairelerinden, Ulusal Sağlık Servisi’nden (NHS) ve kamu hizmetinden –aralarında Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı, NHS Digital ve Nükleer Düzenleme Ofisi’nin de bulunduğu– orta kademe pozisyonlarda çalışanları işe almış. Bloomberg muhabiri Katrina Manson’ın yeni kitabı Project Maven’da belirttiği üzere, bu özenle tasarlanmış bir strateji: Palantir, yazılımını bizzat kullanmış ve en büyük müşterilerinin kültürünü anlayan çalışanları bilinçli olarak hedefliyor.

Manson, yakın zamanda Tech Policy podcast’ine verdiği demeçte şunları söyledi:

“Her savunma sanayi şirketi bir ‘döner kapı’ sistemine sahiptir, fakat onlarınki [Palantir] Lockheed Martin gibi geleneksel büyük savunma sanayi şirketlerinin sisteminden biraz farklıydı. Onlar genellikle orta kademe çalışanları işe alma eğiliminde.”

Bu yılın başlarında, Başbakan Keir Starmer’ın Jeffrey Epstein ile olan bağlantılarının boyutunu açıklamaması nedeniyle Lord Mandelson’ı görevden almasının ardından, Mandelson’ın Palantir ile olan ilişkisi gündeme geldi.

Peter Mandelson’ın şirketi Global Counsel, Mandelson’ın Birleşik Krallık’ın Washington Büyükelçisi olarak atandığı sırada hâlâ Palantir’i temsil ediyordu.

Mandelson, Trump’ı ziyaret etmek üzere yaptığı bir gezide konumunu kullanarak Keir Starmer’ı Palantir’in kilit isimleriyle tanıştırma imkânı buldu.

Ama Mandelson, Palantir’den maaş alan tek Lordlar Kamarası üyesi değil. İşçi Partisi’nin eski genel başkan yardımcısı Tom Watson ve Gordon Brown’un eski özel danışmanı John Woodcock da dahil olmak üzere toplam dört Lord bu şirket için çalıştı. 

Watson, Palantir’in danışma kurulunda yer alıyor. Ayrıca, Palantir’in 2024 yılında anlaştığı lobi şirketi Lodestone Communications’ın danışma konseyinin başkanlığını da yürütüyor.

Bir başka meslektaşı olan Nicola Blackwood –Palantir’i denetleme görevi de bulunan parlamento organı Avam Kamarası Bilim ve Teknoloji Özel Komitesi’nin eski başkanı– Mandelson’s Global Counsel aracılığıyla şirkete danışmanlık hizmeti vermiş.

Fakat bu, buzdağının sadece görünen kısmı. Laurence Lee, Palantir CEO’su Alex Karp’ın “jeostrateji” konusunda kıdemli danışmanı. Lee, 2024’te Palantir’e geçmeden önce Savunma Bakanlığının ikinci daimi sekreteriydi ve 2022’de “Savunma Yapay Zeka Stratejisi”nin yazılmasına yardımcı olarak, Bakanlığın tüm yapay zeka stratejisinde kilit bir rol oynadı. Kayıtlara göre, 2021 ile 2023 yılları arasında Palantir ile en az dokuz kez görüştü.

Britanya’da özellikle Palantir’in NHS verilerini işleme biçimi mercek altına alındı. Liberal Demokrat Parti ve Yeşiller Partisi liderleri Ed Davey ve Zack Polanski, şirketin sağlık hizmetleri ile imzaladığı 330 milyon sterlinlik sözleşmeden çekilmesini talep etti.

Nerve tarafından daha önce ortaya konduğu üzere, Palantir’in bilinen Birleşik Krallık hükümeti sözleşmelerinin toplam değeri, 2012 ile 2025 yılları arasında 10’dan fazla bakanlıkta en az 670 milyon sterlin tutarında olup, gelirlerin aslan payı Savunma Bakanlığı (MoD) ve Ulusal Sağlık Servisi (NHS) sözleşmelerinden geliyor.

Yeni araştırma, Palantir’in devletle yaptığı sözleşmelerin üçte ikisinden fazlasının yine bu iki alandan, yani savunma ve sağlık sektörlerinden geldiğini ortaya koyuyor.