Press TV: Rusya’nın Zengezur konusundaki sessizliği uzun sürmeyecek

ABD Başkanı Donald Trump’ın ev sahipliğinde Beyaz Saray’da bir araya gelen Ermenistan ve Azerbaycan liderleri, Zengezur koridorunu da içeren bir barış anlaşması imzaladı. Anlaşma, koridorun geliştirme hakkını ABD’ye verirken, Tahran’dan bölgedeki yabancı müdahalesine karşı sert bir uyarı geldi.

Güney Kafkasya’daki jeopolitik dengeler değişirken, Ermenistan ile Azerbaycan arasında dar bir kara geçişi olan Zengezur Koridoru, küresel güç mücadelesinde kritik bir düğüm noktasına dönüşüyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın cuma günü Beyaz Saray’da Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile gerçekleştirdiği üçlü zirvede, iki lider “barış anlaşması” olarak adlandırılan metne imza attı.

Beyaz Saray’a göre anlaşma, Azerbaycan’ı Nahçıvan’a bağlayacak bir transit koridoru içeriyor ve bu koridorun geliştirme hakları ABD’ye veriliyor.

Anlaşmanın ardından bir açıklama yayımlayan İran Dışişleri Bakanlığı, Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki çatışmaların durmasından memnuniyet duyduğunu belirtirken, stratejik bölgedeki yabancı müdahalelere karşı uyarıda bulundu.

“Trump’ın paralı askerlerine mezar olacak”

İran Dini Lideri Ayetullah Seyyid Ali Hamaney’in başdanışmanı Ali Ekber Velayeti, verdiği mülakatta çok daha sert bir mesaj verdi. Velayeti, Moskova’nın tutumundan bağımsız olarak İran’ın Kafkasya’da bir Amerikan koridoru kurulmasını engelleyeceğini söyledi.

Zengezur koridoru konseptini reddeden Velayeti, koridorun ABD Başkanı tarafından kontrol edilen bir rota olmak yerine “Donald Trump’ın paralı askerleri için bir mezarlık haline geleceği” uyarısında bulundu.

Güney Kafkasya analisti Hamid Husruşahi’nin Press TV‘de yayımlanan analizine göre, “barış anlaşması” uzun ömürlü olmasa bile, Beyaz Saray’ın ve bizzat Başkan Trump’ın bu süreçteki merkezi rolü net bir siyasi mesaj içeriyor: ABD, uzun süredir Rusya’nın hakim olduğu Güney Kafkasya’da yeni düzenin birincil mimarı olmayı hedefliyor.

Batı’ya 100 yıllık kiralama iddiaları

Analizde, Ermenistan’ın güneyindeki Zengezur Koridoru’nun bir ABD veya Batılı güvenlik şirketine 100 yıllığına kiralanabileceğini öne süren haberlerin de bulunduğu belirtiliyor. Bu senaryonun gerçekleşmesi, İran-Ermenistan sınırının hemen bitişiğinde bir Batı güvenlik varlığının kurulması anlamına gelecek.

Bu gelişmenin zamanlaması, ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine yönelik provokasyon olmaksızın gerçekleştirdiği saldırıların ve İran’ın Katar’daki bir ABD askeri üssüne misillemede bulunmasının hemen ardından gelmesiyle dikkat çekiyor.

ABD’nin stratejik hedefleri

Husruşahi’ye göre Washington’un Zengezur’da bir varlık göstermesi, birden fazla amaca hizmet ediyor: Sovyet sonrası alanda Rus etkisinin kalıntılarını aşındırmak, İran’ı kışkırtmak ve en önemlisi, Orta Koridor’u kesintiye uğratarak Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’ni baltalamak.

Zengezur güzergahı, Çin’i Orta Asya ve Güney Kafkasya üzerinden Avrupa’ya bağlayan Orta Koridor’un kritik bir parçası olarak görülüyor. Bu güzergah üzerindeki kontrol, Washington’a ticari akışları izleme, baskı uygulama ve hatta sekteye uğratma imkanı tanıyarak Çin’in uzun vadeli ekonomik hedeflerini doğrudan tehdit edebilir.

Tahran açısından ise bu durum, Asya ile Avrupa arasındaki tarihi kara köprüsü rolünü devre dışı bırakan, kuzey sınırları yakınında gözetleme veya askeri tesisler kurulması riskini doğuran ve İran ile Ermenistan arasındaki dengeli ilişkiyi tehlikeye atan çok boyutlu bir tehdit olarak değerlendiriliyor.

Husruşahi, “Rusya’nın sessiz kalması uzun sürmeyecektir. Ukrayna ve Orta Doğu’da eşzamanlı krizlerle boğuşan Moskova, Güney Kafkasya’yı elinden kaçıramaz. Önümüzdeki aylarda, diplomatik ya da başka türlü daha iddialı tepkiler beklenebilir,” diye ekledi.