Putin’den bankalar ve e-ticaret devlerine adil rekabet çağrısı

Rusya Devlet Başkanı Putin, iş dünyasıyla gerçekleştirdiği toplantıda bankalar ile e-ticaret platformları arasındaki indirim anlaşmazlığının çözülmesini istedi. Rusya Sanayiciler ve Girişimciler Birliği Başkanı Şohin, toplantıda faiz oranları, rublenin seyri ve çevre vergileri gibi kritik ekonomik başlıkların da ele alındığını açıkladı.

Rusya Sanayiciler ve Girişimciler Birliği (RSPP) Başkanı Aleksandr Şohin, Devlet Başkanı Vladimir Putin’in iş dünyası temsilcileriyle yaptığı toplantıda, bankalar ve e-ticaret devleri arasında yaşanan anlaşmazlığa değindiğini açıkladı.

Vedomosti gazetesinin haberine göre Putin, kredi kuruluşları ile ticaret platformları arasındaki indirim tartışmalarında adil bir çözüm bulunması çağrısı yaptı.

Yaklaşık iki saat süren toplantıda Şohin’in yanı sıra Delovaya Rossiya Başkanı Aleksey Repik ve Wildberries kurucusu Tatyana Kim de söz aldı.

Şohin, Putin’in özellikle platformların bankalar ve küçük işletmelerle ilişkileri konusunda detaylı sorular yönelttiğini belirterek görüşmenin “ciddi bir müzakere havasında” geçtiğini aktardı.

“Adil rekabet zemininde dost olun”

Şohin, Putin’in taraflara yönelik mesajını, “Devlet Başkanı, herkesi dost olmaya ve adil rekabet temelinde adil bir çözüm aramaya çağırdı” sözleriyle aktardı.

Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina da toplantıda söz alarak çıkar dengesinden yana olduğunu vurguladı. Şohin’in aktardığına göre Nabiullina, bankaların her türlü pazar yerindeki sadakat programlarına dahil edilmesine izin verilmesi gerektiğini savundu.

RSPP Başkanı, “İkinci olarak, pazar yerlerinin diğer alanlarda sahip olduğu rekabet avantajlarından mahrum bırakılmaması gerektiği görüşü öne çıktı” diye konuştu.

Toplantıda Başbakan Yardımcısı Denis Manturov da görüşlerini paylaştı ve tüm taraflar rekabetin önemi üzerinde uzlaştı.

Bankaların vergi itirazı

Bankacılık sektörü ile e-ticaret devleri arasındaki gerilim, kasım ayında bankaların şikayetlerini üst makamlara taşımasıyla yeni bir boyut kazanmıştı.

Sberbank, VTB, Alfa-Bank, T-Bank ve Sovcombank yöneticileri; Merkez Bankası, hükümet ve Devlet Başkanlığı İdaresi Başkan Yardımcısı Maksim Oreşkin’e mektup yazarak pazar yerlerinin doğrudan indirim ve bonus gibi uygulamalarının yasaklanmasını talep etmişti.

Sberbank Yönetim Kurulu Başkanı German Gref, kasım ortasında yaptığı açıklamada, pazar yerlerinin indirim uygulamaları nedeniyle 2024 yılında yaklaşık 1,5 trilyon rublelik vergi kaybına yol açtığını iddia etmişti.

Gref, sorunun indirimlerden ziyade eşit rekabet koşullarıyla ilgili olduğunu, pazar yerlerinin de fiziksel mağazalarla aynı vergileri ödemesi gerektiğini savunuyor.

Pazar yerleri ve bazı uzmanlar ise bu talepleri finans sektörünün baskısı olarak nitelendiriyor. İndirimlerin yasalara dayandığını belirten e-ticaret temsilcileri, bankacılık hizmetlerinin gelirlerinin küçük bir kısmını oluşturduğunu ve asıl amacın müşteri sadakati olduğunu ifade ediyor.

Yüksek Ekonomi Okulu (VŞE) uzmanları, belirli ödeme yöntemlerine yönelik indirimlerin yasaklanması durumunda pazar yerlerindeki fiyatların ortalama yüzde 35 artabileceği uyarısında bulunuyor.

Merkez Bankası ise fiyatların ödeme yönteminden bağımsız olması gerektiğini, ancak tüketicilerin sadece platformun kendi banka kartıyla değil, diğer banka kartlarıyla da indirim ve bonuslardan yararlanabilmesinin adil olacağını belirtiyor.

Rublede öngörülebilirlik beklentisi

Toplantıda makroekonomik göstergeler de ele alındı. Şohin, iş dünyasının ekonomide “soğumadan canlanmaya” geçiş sürecini ve faiz indirimlerini tartıştığını söyledi. 2025 sonunda enflasyonun yüzde 6’nın altına inmesi beklentisine rağmen, yüzde 16 seviyesindeki faiz oranının yüksek bulunduğu ifade edildi.

Şohin, “Enflasyon ile faiz arasındaki makas çok açık. Anketlerimiz, yatırımları teşvik edecek faiz oranının yüzde 12’nin altında olması gerektiğini gösteriyor” dedi.

İş dünyası, 2026 yılında enflasyonun yüzde 4-4,5 bandına oturmasını ve faizlerin tek haneli rakamlara yaklaşmasını bekliyor.

Rubledeki dalgalanma da gündemin önemli maddeleri arasındaydı. Yıl başında 95-100 ruble bandında dolar kuru bekleyen şirketlerin, kurun 80 ruble seviyelerine gerilemesiyle zorlandığını belirten Şohin, “İhracatçılar için öngörülebilirlik şart. Sert bir kur rejimi istemiyoruz ancak volatiliteyi azaltacak piyasa araçları kullanılabilir” değerlendirmesinde bulundu.

RSPP anketlerine göre şirketlerin yüzde 40’ı, sadece lojistik veya kısıtlamalar nedeniyle değil, kurdaki belirsizlik yüzünden ihracat programlarını durdurdu.

Yatırım indiriminde bakanlıklar arası görüş ayrılığı

Federal Yatırım Vergi İndirimi (FINV) konusunda hükümet kanadında görüş ayrılıkları yaşandığı ortaya çıktı. Maliye Bakanlığının, İktisadi Kalkınma Bakanlığının mekanizmayı genişletme tekliflerine sıcak bakmadığını belirten Şohin, Putin’in bu konuda bir orta yol bulunmasını önerdiğini aktardı.

Putin, bu yıl bütçeye konulan 150 milyar rublelik kaynağın en azından tamamının kullandırılmasını istedi. RSPP verilerine göre, yılın ilk üç çeyreğinde bu tutarın sadece 11 milyar rublesi kullanılabildi.

İş dünyası, aktif yatırım yapan şirketler için vergi indirim oranının artırılmasını ve kapsama giren yatırım miktarının yükseltilmesini talep ediyor. Maliye Bakanlığı ise rakamların kontrolden çıkabileceği endişesiyle temkinli yaklaşıyor.

Çevre ödemeleri ve demografik teşvikler

Toplantıda çevre koruma ödemelerindeki artış da gündeme geldi. İş dünyası, 2025’ten itibaren yürürlüğe girecek ve 2030’a kadar bazı kirletici maddeler için 20 katına çıkacak çevre ücretlerinden duyduğu rahatsızlığı dile getirdi.

Putin, Doğal Kaynaklar ve Çevre Bakanı Aleksandr Kozlov’a talimat vererek mayıs ayına kadar bu ödemelerle ilgili daha dengeli bir yaklaşım üzerinde çalışılmasını istedi.

Kurumsal sosyal sorumluluk projeleri kapsamında demografik konular da masaya yatırıldı. Şirketlerin çalışanlarına yönelik doğum yardımlarının teşvik edilmesi gerektiğini vurgulayan Putin, daha önce çocuk başına yapılan 1 milyon rubleye kadar olan ödemelerin vergiden muaf tutulması talimatını vermişti. Bu düzenlemenin 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girmesi bekleniyor.