Quebec, ABD ve Çin’e karşı Avrupa ile ilişkilerini güçlendirecek

Quebec ve Avrupa, ABD ve Çin ile artan gerginliklere karşılık, iktisadi bağlarını derinleştirecek ve ortak tedarik zincirlerinin dayanıklılığını güçlendirecek.

Quebec Uluslararası İlişkiler ve Frankofoni Bakanı Christopher Skeete, Euractiv’e verdiği demeçte, ABD’nin gümrük vergileri ve Çin’in stratejik öneme sahip mineraller üzerindeki ihracat kısıtlamalarının, Kanada’nın mineral zengini eyaleti Quebec’i derin tarihi, sosyal ve kültürel bağları olduğu bir kıta olan Avrupa ile ilişkilerini daha da geliştirmeye yönelttiğini söyledi.

Kuzey Amerika’daki tek Fransızca konuşan çoğunluğa sahip bölge olan Quebec’in Avrupa ile “ortak değerler, ortak dünya görüşü [ve] ortak bir kader” paylaştığını belirten Skeete, sözlerine şöyle devam etti:

“Şu anda bu alana daha fazla ağırlık veriyoruz ve daha ileriye gitmeyi, daha fazlasını başarmayı umuyoruz. Tarihsel olarak tek müşterimiz olan ABD’ye bağlı olmanın getirdiği bazı riskleri azaltmanın bir yolu olarak, Avrupa ile daha derin bir ilişki kurmaya inanıyoruz.”

Bu açıklamalar, geçtiğimiz yıl boyunca Kanada ile Avrupa arasındaki ilişkilerin ısınmasıyla birlikte geldi.

ABD’nin gümrük vergileri eyalet ekonomisini vurdu

ABD Başkanı Donald Trump’ın geniş kapsamlı gümrük vergileri, NATO’ya karşı ikircikli tutumu ve Kanada ile Grönland’ı ilhak etme tehditleri, iktisadi ve savunma işbirliğini güçlendirme çabalarını hızlandırdı.

İmalat ağırlıklı bir ekonomiye sahip olan Quebec, bu jeopolitik çalkantıdan özellikle ağır bir darbe aldı.

Trump’ın gümrük vergileri, eyaletin ihracata bağımlı endüstrilerini, özellikle de alüminyum eritme tesislerini sert bir şekilde vurdu. Quebec’in ihracatının %70’inden fazlası ABD’ye yapılıyor.

İktisadi konularda yetkisini Kanada federal hükümetiyle paylaşan eyalet, aynı zamanda çok sayıda modern teknolojide kullanılan ve üretimi Çin’in hakimiyetinde olan kritik minerallerin tedarikindeki aksaklıklara karşı son derece savunmasız.

Maden zengini Quebec, “riskten arındırma” için kritik önemde

Fakat maden kaynakları açısından zengin bu bölge, Brüksel tarafından stratejik açıdan kritik olarak değerlendirilen lityum, grafit ve diğer birçok elementi giderek daha fazla üretiyor.

Skeete, “Avrupa’nın daha egemen olmasına yardımcı olabiliriz, aynı zamanda Asya tedarik zincirlerine olan bağımlılığını da azaltabiliriz,” diyerek, eyaletin hem madencilik hem de arıtma kapasitesini artırmayı hedeflediğini ekledi.

Pekin’in dünyadaki kritik mineral tedarikindeki hakimiyetini kırmanın zor olup olmayacağı sorulduğunda Skeete şöyle yanıt verdi:

“Bu, zor olup olmadığına dair bir soru değil. Bence bu ahlaki bir zorunluluk. Bence başka seçeneğimiz yok.”

Skeete ayrıca, Quebec’in Avrupa’nın savunma sektörünü güçlendirme kapasitesini vurguladı ve Montreal merkezli bir şirketin, AB’nin 150 milyar avroluk ‘SAFE’ kredi programı kapsamında şu ana kadar sözleşme imzalayan tek Kanadalı firma olduğunu belirtti:

“Kesinlikle ikinci bir SAFE programı istiyoruz. Değişen dünyanın sunduğu bu fırsatı, ekonomilerimizi derinlemesine entegre etmek için hemen değerlendirmezsek, bence çok büyük bir fırsatı kaçırmış oluruz.”

Quebec, “transatlantik” ilişkilere öncelik verecek

16 Haziran 2026 tarihinde, Québec Hükümeti “Değişime uğrayan bir dünyada güvenilir bir Québec” başlıklı yeni uluslararası politikasını açıklamıştı.

Québec Başbakanı Christine Fréchette ve Skeete tarafından sunulan bu politika, 2017 yılından bu yana yapılan ilk büyük güncelleme niteliğinde ve Québec’in uluslararası ilişkilere yaklaşımında önemli bir dönüşüme işaret ediyor.

ABD ile yaşanan ticaret gerilimleri, Ukrayna’daki savaş ve yapay zekanın (AI) hızlı gelişimi gibi küresel belirsizliklerin yaşandığı bir ortamda, Québec, “ulusal çıkarlar” perspektifinden hareketle uluslararası stratejisini ve önceliklerini yeniden tanımlıyor.

Bunun işletmeler ve yatırımcılar için önemli etkileri bulunuyor: 2025 rakamlarına göre Québec ekonomisi, yıllık 600 milyar Kanada doları (yaklaşık 427,6 milyar ABD doları) üzerinde GSYİH ve yaklaşık 180 milyar Kanada doları (yaklaşık 128,3 milyar ABD doları) tutarında ihracat yaratıyor.

Uluslararası ilişkilerini yeniden şekillendirmek amacıyla Québec, üç temel odak alanı belirledi: ticari ilişkilerin çeşitlendirilmesi, Québec’in çıkarları doğrultusunda diplomatik çabaların yenilenmesi ve Québec’in kimliğinin yurtdışında daha güçlü bir şekilde ortaya konması.

Bu öncelikler aracılığıyla açıklanan yeni politika belgesi, hükümetin ana yönelimlerini belirliyor ve işletmeler ile yatırımcılar için altı temel hususu ortaya koyuyor:

• Köşe taşı olarak ulusal çıkar
• İşletmelerin faaliyet alanlarının çeşitlendirilmesi
• Doğal kaynaklar ve kritik mineraller: Stratejik bir varlık
• Stratejik ortak olarak Avrupa
• İktisadi Frankofoni ve bilim diplomasisi
• Gelişmekte olan piyasalar

Yeni politika bu kapsamda, özellikle Avrupa’ya (Kapsamlı Ekonomi ve Ticaret Anlaşması – CETA pazarları dahil), Hint-Pasifik bölgesine, Afrika’ya, Orta Doğu’ya ve Latin Amerika’ya odaklanarak ticaret ve yatırım ilişkilerinin daha fazla çeşitlendirilmesini öngörüyor.

İş dünyası için bu stratejik yönelim net bir mesaj veriyor: ABD dışındaki pazarlar, ticaret heyetleri, uluslararası ortaklıklar ve hedef odaklı iktisadi girişimler dahil olmak üzere artan devlet desteğinden yararlanacak.

Québec, gelişmekte olan pazarları ticaret çeşitlendirme stratejisinin temel bir ayağı olarak tanımlıyor.

Yalnızca Hint-Pasifik bölgesi, küresel iktisadi fırsatların üçte ikisini temsil ediyor ve giderek artan bir şekilde iktisadi ve jeopolitik etkinin önemli bir merkezi olarak görülüyor.

Québec, enerji, savunma, karbonsuzlaşma ve inovasyon gibi alanlarda stratejik ortaklar olan Japonya ve Güney Kore’ye özel önem verirken, ortak çıkar alanlarında Hindistan ve Çin ile ilişkilerinde pragmatik bir yaklaşım benimsiyor.

Bu bağlamda, Kanada ve Çin’in Ocak 2026’da stratejik bir ortaklık duyurmuştu.

Birleşik Krallık ile kritik mineral anlaşması

Quebec, savunma sanayisi için kritik ve stratejik mineralleri güvence altına almak amacıyla geçen aralık ayında Birleşik Krallık ile bir anlaşma imzaladı.

Anlaşma, mevcut jeopolitik ortamda Quebec’i güvenilir bir ortak olarak konumlandırmayı amaçlıyor.

Batı ülkeleri, kritik ve stratejik minerallerin küresel pazarının büyük bir kısmını kontrol eden Çin’e olan bağımlılıklarını azaltmak için ortaklar arıyor.

Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık, Rusya tehdidine yanıt olarak savunma harcamalarını artıracaklarını duyurdu ve bu sektörün büyük miktarda kritik minerallere ihtiyacı bulunuyor.

Skeete, o dönem The Canadian Press ile yaptığı röportajda, AB tarafından gerekli görülen 40 kritik mineralden en az 10’unun Quebec topraklarında bulunduğunu belirtmişti.

2024 yılında Birleşik Krallık, 5 milyar doları aşan ikili ticaret hacmiyle Quebec’in dördüncü en büyük Avrupa ticaret ortağıydı.

Quebec’in Birleşik Krallık’a yaptığı ihracat son beş yılda yüzde 41 artarak, bu ülkeyi eyaletin Avrupa’daki ikinci, dünya çapında ise altıncı en büyük müşterisi haline getirdi.