Rusya’da özelleştirme davaları için 10 yıllık zaman aşımı süresi belirleniyor

Rusya İktisadi Kalkınma Bakanlığı, Medeni Kanun’da özelleştirme ihalelerine yönelik itirazlarda zaman aşımı sürelerinin hesaplanmasına ilişkin değişiklik teklifini hazırladı. Devlet Başkanı Putin’in talimatıyla hazırlanan ve 27 Şubat’ta ele alınacak yasa tasarısı, özelleştirme işlemlerinin iptali için 10 yıllık nihai bir hak düşürücü süre öngörerek mülkiyet güvenliğini pekiştirmeyi hedefliyor.

Rusya İktisadi Kalkınma Bakanlığı, özelleştirme işlemlerine yönelik itiraz davalarında zaman aşımı sürelerinin hesaplanmasına ilişkin kapsamlı değişiklikler hazırladı.

Rusya Devlet Başkanı nezdindeki Sivil Mevzuatın Kodifikasyonu Konseyi, 27 Şubat tarihinde yapacağı toplantıda özelleştirme sözleşmelerine karşı açılan davalarda zaman aşımı süresinin hesaplanmasına dair yasa tasarısını ele alabilir.

Konsey Başkanı ve Duma Devlet İnşası Komisyonu Başkanı Pavel Kraşeninnikov, Vedomosti’ye yaptığı açıklamada, Ekonomi Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenlemenin Medeni Kanun’da değişiklik öngördüğünü belirtti.

Kraşeninnikov, Konseyin bu değişiklikleri gündeme almayı planladığını, taslağın görüş alınmak üzere Başsavcılık ve Yüksek Mahkemeye gönderildiğini kaydetti.

İktisadi Kalkınma Bakanlığı’ndan bir yetkili ise “özelleştirme işlemlerine itiraz edilmesinde zaman aşımı sürelerinin ve hesaplanma usulünün belirlenmesine” ilişkin yasa tasarısının Devlet Başkanının talimatıyla hazırlandığını ifade etti.

Yetkili, Maliye Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı ile mutabık kalınan tasarının hükümetin değerlendirmesine sunulduğunu bildirdi.

Yargı sürecine 10 yıllık kesin sınır getiriliyor

Hükümet kaynaklarına göre, hazırlanan düzenleme özelleştirme kanununda değil, doğrudan Medeni Kanun üzerinde değişiklik yapılmasını amaçlıyor.

Vedomosti’ye konuşan kaynaklar, özelleştirme kararlarının iptali için açılacak davalarda 10 yıllık bir tavan süre belirleneceğini belirtti.

İlgili kaynak, “Mahkemeye sunulan dava gerekçesi ne olursa olsun, özelleştirme işlemlerinin iptaline yönelik taleplerde 10 yıllık hak düşürücü süre geçerli olacak” diye konuştu.

Adalet ve Maliye bakanlıklarının desteğini alan girişimin kaderi, Başsavcılık, Yüksek Mahkeme ve Devlet Başkanlığı Devlet-Hukuk İdaresinin takınacağı tavra bağlı.

Rusya Sanayici ve Girişimciler Birliği (RSPP) Başkanı Aleksandr Şohin, Ekonomi Bakanlığının önerdiği değişiklikleri incelediklerini ve desteklediklerini açıkladı.

Şohin, tartışmaya katılan diğer tarafların da mülkiyet haklarını koruma altına alan bu düzenlemeye destek vermesini umduklarını ifade etti.

Mülkiyet haklarının korunması için yasal güvence hedefleniyor

Zaman aşımı düzenlemesine ilişkin hazırlık süreci, Anayasa Mahkemesinin 2024 yılı Ekim ayında aldığı kritik bir karara dayanıyor.

Anayasa Mahkemesi, yolsuzluk suçları sonucunda elde edilen mallara ilişkin davalarda zaman aşımı uygulanmayacağına hükmetmişti.

Fakat mahkeme aynı kararda, sorumluluğa çekilme imkanının süresiz olmasının, özelleştirme süreçlerindeki ihlallere dayanan davaları kapsamadığını netleştirmişti.

Bu çerçevede Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ağustos 2025’te St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu (SPIEF) sonrasında, iş dünyası temsilcilerinin katılımıyla özelleştirme işlemlerinde zaman aşımı sürelerinin ve hesaplanma yöntemlerinin netleştirilmesi talimatını vermişti.

Bu hamlenin temel amacı, varlıkları iyi niyetle iktisap eden kişilerin mülkiyet haklarını korumak olarak tanımlanıyor.

Hukuki belirsizlik yatırım ortamını olumsuz etkiliyor

Kodifikasyon Konseyi, aslında 25 Eylül 2025 tarihinde RSPP ve Alekseyev Özel Hukuk Araştırma Merkezi tarafından hazırlanan benzer tasarıları görüşecekti ancak bu maddeler son anda gündemden çıkarılmıştı.

Kraşeninnikov, ertelemenin nedenini Başsavcılık ve Yüksek Mahkeme yönetimindeki kadro değişikliklerine bağlamıştı.

Yüksek Mahkeme Başkanlığına eski Başsavcı İgor Krasnov’un getirilmesinin ardından, kurumların yeni görüşlerinin beklenmesi kararlaştırılmıştı.

Hukuk uzmanları, mevcut tablodaki belirsizliğin yatırımcılar üzerinde baskı oluşturduğuna dikkat çekiyor. “Rustam Kurmayev ve Ortakları” hukuk firmasından Dmitriy Kletockin, mahkemelerin zaman aşımı süresini varlığın elden çıkarıldığı andan değil, savcılık denetiminin yapıldığı andan itibaren başlattığı durumlarla karşılaşıldığını belirtti.

Kletockin, “Bazen mahkemeler hiçbir açıklama yapmadan zaman aşımı kuralını hiç uygulamıyor. Bu nedenle uygulamada kesinlik sağlanması elzemdir” değerlendirmesinde bulundu.

Yargı pratiğinde köklü değişim bekleniyor

Forward Legal avukatlık bürosu ortağı Karim Feyzrahmanov ise mevcut mevzuatta aslında bir boşluk olmadığını savunuyor.

Feyzrahmanov, “Yürürlükteki kanunlarda üç yıllık genel ve on yıllık mutlak zaman aşımı süresi zaten mevcut. Başsavcılığın talepleri, bu sürelerin uygulanmayacağı istisnalar arasında sayılmıyor” dedi.

Feyzrahmanov’a göre mesele özelleştirmenin niteliğinden ziyade mülkiyet hakkının temel değeriyle ilgili. Uzman, mülkiyet güvenliğini korumak için kanun değişikliğinden ziyade yargı pratiğinin bu yönde istikrara kavuşması gerektiğini vurguladı.

İktisadi Kalkınma Bakanlığının hazırladığı yeni taslak, yargıdaki bu yorum farklarını ortadan kaldırarak, 1990’lı yıllardan bu yana devam eden mülkiyet tartışmalarına yasal bir nokta koymayı amaçlıyor.

Tasarının yasalaşması halinde, devletin geçmişteki özelleştirme işlemlerini on yıllar sonra sorgulama yetkisi hukuken sınırlandırılmış olacak.