Avrupa
TotalEnergies CEO’su: Avrupa, Rus gazını sorunsuz bir şekilde ikame edecek
Fransız enerji devi TotalEnergies’nin CEO’su Patrick Pouyanne, küresel sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) pazarındaki arz artışı sayesinde Avrupa’nın 2027 sonuna kadar Rus gazını kolayca ikame edebileceğini belirtti. ABD ve Katar’ın üretim kapasitelerini artırdığını vurgulayan Pouyanne, Rusya’nın enerjiyi silah olarak kullanması nedeniyle güven kaybı yaşandığını ve alternatif arayışının Avrupa için temel bir görev olduğunu söyledi.
Rusya’nın en büyük sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatçılarından biri olan Fransız enerji şirketi TotalEnergies’nin CEO’su Patrick Pouyanne, Avrupa Birliği’nin (AB) önümüzdeki yıllarda Rus gazını sorunsuz bir şekilde ikame edebileceğini açıkladı.
Pouyanne, küresel piyasada oluşacak arz fazlasının, Avrupa Komisyonu’nun 2027 sonuna kadar Rus gazı ithalatını tamamen sonlandırma planını destekleyeceğini belirtti.
Tokyo’da düzenlenen bir enerji konferansında konuşan Pouyanne, “İyi haber şu ki, küresel LNG piyasası 2027, 2028 ve 2029’dan itibaren iyi bir şekilde arz sağlayacak. 2022 krizinden dolayı ABD ve Katar’da çok sayıda yeni kapasite inşa ediliyor,” ifadelerini kullandı.
Pouyanne’a göre, LNG ithalat kapasitesi genel olarak yüzde 30 artacak ve bu nedenle ne şirketinin ne de Avrupa’nın Rus gazına alternatif bulma konusunda bir endişesi bulunmuyor.
ABD Enerji Bilgi İdaresi’nin (EIA) tahminlerine göre, ABD’nin LNG ihracatı bu yıl yüzde 19, 2026’da ise iki yeni gaz sıvılaştırma terminalinin faaliyete geçmesiyle yüzde 15 daha artacak.
‘Rusya’ya olan güveni kaybettik’
Pouyanne, Avrupa’nın Rus gazından neden vazgeçtiğini ise şu sözlerle açıkladı:
“Rusya’ya bir tedarikçi olarak güvenimizi kaybettik. Enerji sektöründe, ulusal güvenlikten bahsettiğimizde, tedarikçi ve alıcı arasındaki güven çok önemli bir faktördür. Rusya’nın savaşında ise enerji bir silah olarak kullanıldı, bu nedenle Avrupa için alternatifler bulmak temel bir görevdir.”
Şu anda Kuzey Amerika’da beşi ABD’de, üçü Kanada’da ve ikisi Meksika’da olmak üzere 10 terminal inşa ediliyor.
EIA’nın tahminlerine göre, projelerin zamanında tamamlanması halinde kıtadaki ihracat kapasitesi 2023’e kıyasla 2028’e kadar iki kattan fazla artarak günde 323 milyon metreküpten 691 milyon metreküpe çıkacak.
Sadece ABD’de bu rakam günde 320 milyon metreküpten 595 milyon metreküpe yükselecek. Bloomberg ajansı, Katar’ın da yurt dışı tedarikini genişletmek için büyük bir plan yürüttüğünü belirtiyor.
Karşılaştırma yapmak gerekirse, AB verilerine göre Rusya’nın AB ülkelerine toplam gaz tedariki 2024 yılında 51,7 milyar metreküp, yani günde 142 milyon metreküp olarak gerçekleşti.
Bunun 31,6 milyar metreküpü boru hattı gazı (AB’nin toplam gaz ithalatının yüzde 11,6’sı), 20,1 milyar metreküpü ise LNG (yüzde 7,3) oldu.
TotalEnergies’nin Rusya’daki konumu
Rusya’nın 2021’de neredeyse tamamı Gazprom boru hatlarıyla sağlanan ve AB’nin toplam ithalatının yüzde 44,9’unu oluşturan 150,2 milyar metreküplük sevkiyatı çökmüş olsa da savaş yıllarında LNG alımları önemli ölçüde arttı.
Rusya’daki madencilik projelerine katılmaya devam eden tek Batılı şirket olan TotalEnergies, Novatek’in yürüttüğü Yamal LNG projesinde hissedar konumunda ve kontrat gereği 2040 yılına kadar gaz alımı yapma yükümlülüğü bulunuyor.
Pouyanne, “Rusya’daki işimize ilişkin taahhütlerimiz uyarınca kesinlikle sadece bu [uzun vadeli sözleşmedeki] hacimleri satın alıyoruz, artık ek spot alımlar yapmıyoruz,” değerlendirmesini yaptı.
Pouyanne, AB’nin yaptırımları olmaması nedeniyle TotalEnergies’nin büyük cezalar ödemeden sözleşmeyi feshedemeyeceğini ve bu şekilde Avrupa’nın enerji güvenliğini sağlamaya yardımcı olduğunu belirtti.
CEO, “Avrupalı liderler gaz arz güvenliğinin LNG’ye bağlı olduğunu anlıyor ve 2027’den önce Avrupa’da yeni bir fiyat krizi görmek istemiyorlar,” diye ekledi.
Avrupa Komisyonu’ndan yaptırımsız çözüm planı
Avrupa Komisyonu, salı günü Rus gazından 2,5 yıl içinde tamamen vazgeçilmesine yönelik bir plan sundu. Tedarikin azaltılması, önce kısa vadeli sözleşmelerden vazgeçilmesi, ardından da uzun vadeli sözleşmelerin feshedilmesiyle kademeli olarak gerçekleştirilecek.
Avrupa Komisyonu hukukçularına göre, anlaşmaların feshedilmesinin gerekçesi olarak ticaret mevzuatı kullanılacak.
Bu yaklaşımın, Avrupalı şirketlerin Rusya ile işbirliğini cezasız bir şekilde sonlandırmasına olanak tanıyacağı ve Macaristan ile Slovakya’nın Rus gazına yönelik olası bir yaptırım durumunda kullanabileceği potansiyel vetoyu aşacağı düşünülüyor.